De folderactie van de buurtsuper
Layla zit in 4 basisberoepsgerichte leerweg. Voor het praktijkgedeelte van haar examen moet ze een folder van een buurtsuper begrijpen. De folder is in het Arabisch en hangt bij de ingang. De docente laat de tekst zien op het digibord: «عرض خاص: اشتري عبوة واحدة واحصل على الثانية مجاناً على جميع منتجات الألبان. العرض ساري من الاثنين إلى الأربعاء فقط. خصم ٢٥٪ على الخبز يوم الجمعة.» Layla's moeder stuurt haar op donderdag naar de winkel met de opdracht: twee pakken melk en één brood. Layla denkt dat ze voor één pak melk betaalt en op het brood korting krijgt. De docente vraagt de klas: heeft Layla gelijk? Zo niet, wat klopt er niet? In de klas zijn de meningen verdeeld: drie leerlingen denken dat de actie altijd geldt, twee denken dat de korting op brood elke dag geldt. De docente benadrukt dat je bij dit soort teksten eerst de voorwaarden leest en pas daarna de aanbieding zelf.
1. Heeft Layla gelijk dat ze op donderdag maar één pak melk betaalt? Onderbouw met de voorwaarden in de tekst.
Read the worked answer
Nee. De aanbieding staat in de eerste zin: «اشتري عبوة واحدة واحصل على الثانية مجاناً» - koop één pak en krijg het tweede gratis. Maar de tweede zin beperkt de actie: «العرض ساري من الاثنين إلى الأربعاء فقط» - de actie geldt van maandag tot en met woensdag, alleen. Donderdag valt buiten dat bereik, dus de 1+1-actie is dan voorbij en betaalt Layla beide pakken.
Twee valkuilen: 'ساري' (geldig) wordt niet herkend en de periode wordt overgeslagen, of 'فقط' (alleen) wordt gelezen als 'ook' of helemaal genegeerd. Wie alleen de eerste zin leest, concludeert te snel dat de actie altijd geldt. Leeswijze: eerst de aanbieding, dan de voorwaarden, dan pas de conclusie.
2. Klopt het dat Layla 25% korting op het brood krijgt? Welke woorden zorgen ervoor dat je die conclusie moet afzwakken?
Read the worked answer
Nee, niet op donderdag. De korting bestaat wel: «خصم ٢٥٪ على الخبز» betekent 25% korting op brood. Maar dezelfde zin eindigt met «يوم الجمعة» - op vrijdag. De aanbieding is dus echt, alleen de dag klopt niet.
Dit is een typische examenvraag: het onderwerp (brood) en het percentage (٢٥٪) staan er, en juist de voorwaarde (vrijdag) maakt het antwoord onjuist. Let ook op het percentage: ٪ is het procentteken en ٢٥ zijn de Arabisch-Indische cijfers voor 2 en 5, dus 25. Wie 'خصم' leest als 'cadeau' of 'extra', mist de betekenis 'korting'. Conclusie: op donderdag betaalt Layla de volle prijs voor het brood; de korting geldt pas de volgende dag.
3. Een leerling vertaalt 'مجاناً' als 'voor de helft van de prijs'. Welk deel van de zin maakt die vertaling onmogelijk?
Read the worked answer
«واحصل على الثانية» - 'en krijg het tweede'. Het werkwoord 'حصل على' betekent 'verkrijgen, krijgen'. Als je het tweede pak krijgt in plaats van koopt, is er geen sprake van betalen, ook niet van de helft. Het eerste deel «اشتري عبوة واحدة» ('koop één pak') geeft bovendien aan dat je maar één keer betaalt. Samen: één kopen, het tweede krijgen, dus gratis. Daarom betekent 'مجاناً' hier 'gratis, kosteloos'.
De vertaling 'voor de helft' zou passen bij een tekst met '٥٠٪' of 'نصف السعر' (halve prijs); die woorden staan er niet. Lees bij een onbekend woord dus de hele zin en kijk welke betekenis past bij wat je al wél begrijpt.