Waarom Karim te laat was
In een oefenexamen leesvaardigheid krijgt klas 3 een kort verhaal over een scholier. De tekst telt vier zinnen en bevat geen woord dat de leerlingen niet kennen, behalve 'مجتهد'. De tekst: «استيقظ كريم متأخراً لأن ساعته لم تعمل. لم يجد الحافلة، فذهب إلى المدرسة سيراً على الأقدام. وصل الساعة التاسعة، فاعتذر للأستاذ. الأستاذ لم يغضب، لأنه يعرف أن كريم طالب مجتهد.» De vragen gaan niet over losse woorden maar over verbanden. Een leerling zegt: de leraar was boos, want er staat 'غضب'. Een andere leerling denkt dat 'لأنه' naar Karim verwijst. De docente legt uit dat je bij voornaamwoorden en negatie altijd moet kijken naar het woord waar ze bij horen en naar het kleine woordje dat de zin ontkent. De klas moet de tekst in eigen woorden navertellen en daarna de vragen beantwoorden.
1. Waarom kwam Karim te laat? Noem de oorzaak en het signaalwoord dat de oorzaak inleidt.
Read the worked answer
«استيقظ كريم متأخراً لأن ساعته لم تعمل» - Karim werd te laat wakker omdat zijn horloge of wekker het niet deed. Oorzaak: «لم تعمل» (werkte niet); signaalwoord: «لأن» (omdat). 'لأن' leidt altijd een oorzaak in en is dus je eerste aanknopingspunt bij een waarom-vraag.
Let op de ontkenning: 'لم' + werkwoord geeft een ontkenning in het verleden, dus 'het deed niet / het heeft niet gewerkt'. De volgende zin noemt een tweede oorzaak: «لم يجد الحافلة» (hij vond de bus niet), met als gevolg «فذهب ... سيراً على الأقدام» (dus ging hij lopen). Twee oorzaken, één gevolg: te laat op school. Wie alleen 'متأخراً' leest, weet dat hij laat was, maar niet waarom.
2. Naar wie verwijst 'ـه' in 'لأنه'? Leg uit met de zin die volgt.
Read the worked answer
Naar «الأستاذ» (de leraar). De zin luidt: «الأستاذ لم يغضب، لأنه يعرف أن كريم طالب مجتهد» - de leraar werd niet boos, omdat hij weet dat Karim een ijverige leerling is. Het achtervoegsel 'ـه' slaat terug op het dichtstbijzijnde mannelijke zelfstandig naamwoord vóór zich: 'الأستاذ'.
Inhoudelijk klopt dat ook: de leraar is degene die iets van Karim weet. Zou 'لأنه' naar Karim verwijzen, dan zou er staan dat Karim boos werd - en dat staat er niet. Het volgende zinsdeel «يعرف أن كريم ...» bevestigt het: 'weet dat Karim...' hoort bij de leraar, niet bij de leerling.
3. Was de leraar boos? Citeer het bewijs en wijs het woord aan dat de ontkenning draagt.
Read the worked answer
Nee. Het bewijs staat in «الأستاذ لم يغضب» - de leraar werd niet boos. Het ontkennende woord is «لم»: dat staat vóór een werkwoord en zet de zin in de ontkende verleden tijd. Zonder 'لم' zou 'غضب' juist 'hij werd boos' betekenen - precies wat de leerling dacht die alleen naar het werkwoord keek.
De rest van de zin geeft de reden: «لأنه يعرف أن كريم طالب مجتهد». Dat 'مجتهد' iets positiefs betekent, leid je af uit het feit dat het de reden is dat de leraar níet boos werd: ijverig, hardwerkend. Lees bij dit soort vragen altijd door tot het einde van de zin voordat je een conclusie trekt.