De affiche voor de sponsorloop
Je helpt mee aan een sponsorloop voor een school in Rotterdam. De Nederlandse affiche zegt: «Start 10.00 uur - inschrijving vanaf 9.00 uur - 5 km - kinderen gratis - drankje na afloop». Jij moet de affiche in het Arabisch vertalen. Je woordenboek geeft bij ‘inschrijving’: «تسجيل» en «اشتراك»; bij ‘gratis’: «مجانا» en «مجاني»; bij ‘drankje’: «مشروب» en «شراب». Een vriend heeft al een regel geschreven: «مشاركة الأطفال مجاني». Je leraar Arabisch zegt: «Getallen mag je in westerse cijfers laten, maar zorg dat de richting klopt.» Je hebt nog 20 minuten voordat de affiche naar de drukker gaat. Er is één fout in de bestaande regel die je moet opsporen. Je moet ook beslissen of je ‘5 km’ als «٥ كلم» of als «5 km» schrijft.
1. Kies per woord de beste vertaling en leg uit waarom. Betrek de context van een sponsorloop.
Read the worked answer
Inschrijving: «تسجيل» is de beste keuze. Het betekent ‘registratie/inschrijving’ en past bij eenmalig inschrijven voor een evenement. «اشتراك» betekent eerder ‘abonnement/lidmaatschap’ of ‘deelname met betaling’; dat suggereert een doorlopende verbintenis en past minder bij een sponsorloop.
Gratis: «مجانا» is een bijwoord (‘kosteloos’); «مجاني» is een bijvoeglijk naamwoord (‘gratis’). In de regel «مشاركة الأطفال ...» is «مجانية» nodig, omdat «مشاركة» vrouwelijk is. In een losse vermelding ‘kinderen gratis’ kan «الأطفال مجانا» ook, maar de bestaande regel vraagt om een bijvoeglijk naamwoord.
Drankje: «مشروب» is ‘drankje/drank’ en past bij ‘na afloop’. «شراب» kan ook ‘siroop’ of ‘medicijn’ betekenen en is hier minder eenduidig.
Conclusie: «تسجيل», «مجانية» (in de bestaande regel), «مشروب».
2. Verbeter de fout in «مشاركة الأطفال مجاني» en leg de grammaticale regel uit.
Read the worked answer
Correctie: «مشاركة الأطفال مجانية».
Regel: In het Arabisch moet een bijvoeglijk naamwoord overeenkomen met het zelfstandig naamwoord in geslacht, getal, naamval en bepaaldheid. «مشاركة» is een vrouwelijk enkelvoud (eindigt op ـة). Het bijvoeglijk naamwoord moet dus ook vrouwelijk zijn: «مجانية», niet «مجاني». «الأطفال» is een bijstelling/aanvulling en verandert het geslacht van «مشاركة» niet. Omdat «مشاركة» onbepaald is (geen ال), blijft «مجانية» ook onbepaald; je schrijft dus geen «المجانية».
Foutanalyse: «مجاني» is mannelijk en hoort bijvoorbeeld bij «دخول» (toegang) of «مشروب» (drankje).
3. Welke schrijfwijze voor ‘5 km’ kies je en waarom? Betrek de opmerking van je leraar over richting.
Read the worked answer
Keuze: «5 كلم» met een westerse 5 en het Arabische woord «كلم».
Waarom:
- De affiche is voor een Rotterdamse school; de lezers zijn gewend aan westerse cijfers. De leraar staat westerse cijfers toe.
- «كلم» is de gangbare afkorting van «كيلومتر» en past in een Arabische zin.
- Richting: Arabisch leest van rechts naar links. Als je «5 km» in een systeem plakt dat de richting niet goed verwerkt, kan het als «km 5» verschijnen. Door het getal eerst en het Arabische woord erna te zetten, blijft de leesvolgorde in Arabische tekst logisch: eerst aantal, dan eenheid.
- Consistentie: als je één getal in westerse cijfers zet, doe dat bij alle getallen (10.00, 9.00, 5). Meng niet «٥» en «5» op één affiche, tenzij je daar een duidelijke reden voor hebt.
Alternatief: «٥ كلم» mag ook als de hele affiche in Arabisch-Indische cijfers is; maar dan moeten ook de tijden daarbij passen.