VMBO GL/TL Arabisch cheat sheet

Het eindexamen VMBO GL/TL Arabisch toetst leesvaardigheid: kandidaten lezen Arabische teksten en beantwoorden vragen in het Nederlands; er is geen centraal schriftelijk examen met spreek- of luistertoets.

Arabisch wordt van rechts naar links gelezen en geschreven; cijfers en getallen worden binnen een Arabische tekst echter van links naar rechts geschreven.

Het Arabische alfabet telt 28 medeklinkerletters; korte klinkers (a, i, o/e) worden meestal niet als letter geschreven maar met diakritische tekens (harakaat) boven of onder de medeklinker.

De drie klinkerletters alif (ا), waw (و) en ya (ي) kunnen zowel medeklinker als lange klinker zijn: alif = lange aa, waw = lange oe, ya = lange ie.

Arabische zelfstandige naamwoorden kennen twee geslachten: mannelijk en vrouwelijk; een woord is meestal vrouwelijk bij een taa marboeta (ة) aan het einde of bij vrouwelijke personen en lichaamsdelen die in paren voorkomen.

Het bepaald lidwoord is altijd al- (ال) en wordt aan het woord vast geschreven; de zonletters (zoals s, sj, d, r, n, t) laten de l van al- assimileren, de maanletters niet.

Het Arabisch kent drie naamvallen (nominatief -u, accusatief -a, genitief -i), zichtbaar bij onbepaalde woorden met een verdubbelingsteken (tanwien) en bij bepaalde woorden met een korte klinker aan het einde.

Werkwoorden worden in het Arabisch vervoegd naar persoon, geslacht en getal; de volgorde is meestal werkwoord - onderwerp - lijdend voorwerp (VSO), en het werkwoord staat vooraan in de zin.

Bij leesvragen over een tekst geldt: signaalwoorden als لكن (maar), لأن (omdat), لذلك (daarom) en ثم (daarna) geven de structuur van de tekst aan en wijzen vaak op het antwoord.

De stam van een Arabisch werkwoord bestaat meestal uit drie medeklinkers (bijvoorbeeld k-t-b voor 'schrijven'); patronen met klinkers en extra letters geven tijd, persoon en betekenis aan (كتب, يكتب, كتاب, مكتب).

Het Arabisch heeft geen koppelwerkwoord 'zijn' in de tegenwoordige tijd: 'de leraar is moe' wordt 'المعلم متعب' (de leraar (is) moe), zonder werkwoord.

Bijvoeglijke naamwoorden volgen het zelfstandig naamwoord in geslacht, getal, bepaaldheid en naamval: كتاب جديد (een nieuw boek) tegenover الكتاب الجديد (het nieuwe boek).

Het meervoud van niet-personen wordt grammaticaal als vrouwelijk enkelvoud behandeld: الكتب جديدة betekent 'de boeken zijn nieuw', met het vrouwelijke enkelvoudige bijvoeglijk naamwoord.

Vraagwoorden in het Arabisch: من (wie), ما/ماذا (wat), أين (waar), متى (wanneer), كيف (hoe), لماذا (waarom), كم (hoeveel); het vraagwoord staat meestal vooraan in de zin.

Ontkenning: لا + tegenwoordige tijd, لم + tegenwoordige tijd (verleden betekenis), لن + tegenwoordige tijd (toekomst), ما + verleden tijd, en ليس + zelfstandig naamwoord of bijvoeglijk naamwoord.

Getallen 3-10 krijgen het tegenovergestelde geslacht van het getelde woord: ثلاثة كتب (drie boeken, mannelijk woord met vrouwelijke vorm) tegenover ثلاث بنات (drie meisjes).

Leesstrategie bij onbekende woorden: herken de drie medeklinkers van de stam, bepaal het patroon, en leid de betekenis af uit de context en uit verwante woorden in dezelfde zin.

Bij een gesloten vraag met meerkeuzeopties in het Nederlands: zoek eerst het Arabische sleutelwoord in de tekst, lees de hele zin rond dat woord en vergelijk daarna pas de opties.