I85PREP
⌘ K
HAVO Biologie study materials
HAVO Biologie study resources

HAVO Biologie practice questions

One question at a time. Build your HAVO Biologie understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke celorganel wordt vooral geassocieerd met de productie van ATP tijdens aerobe dissimilatie in een eukaryote cel?

  1. Het Golgi-apparaat
  2. De lysosoom
  3. Het ribosoom
  4. Het mitochondrium Correct answer.

Explanation

In het mitochondrium vindt de oxidatieve fosforylering plaats, waarbij via de ademhalingsketen ATP wordt gevormd. Ribosomen maken eiwitten, het Golgi-apparaat verwerkt en sorteert eiwitten, en lysosomen breken stoffen af. Daarmee is alleen het mitochondrium de juiste plaats voor grootschalige aerobe ATP-productie.

Question 2Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een plantencel staat in een oplossing met een hogere osmotische waarde dan het celvocht. Wat gebeurt er met de cel?

  1. De cel blijft volledig onveranderd door de celwand
  2. De cel verliest water en de vacuole krimpt Correct answer.
  3. De cel barst open door overdruk
  4. De cel neemt water op en wordt turgescent

Explanation

Een hypertonische oplossing heeft een hogere osmotische waarde dan het celvocht, waardoor water via osmose de cel verlaat. De vacuole krimpt en het cytoplasma laat los van de celwand, wat plasmolyse heet. De celwand voorkomt dat de cel barst, maar houdt waterverlies niet tegen.

Question 3Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke omschrijving van een enzym berust op de werking als biokatalysator?

  1. Een enzym verandert de evenwichtsligging van de reactie definitief
  2. Een enzym wordt tijdens de reactie verbruikt en moet opnieuw worden gemaakt
  3. Een enzym verhoogt de activeringsenergie zodat de reactie sneller verloopt
  4. Een enzym verlaagt de activeringsenergie en blijft na de reactie beschikbaar Correct answer.

Explanation

Enzymen versnellen reacties door de activeringsenergie te verlagen en komen na de reactie onveranderd vrij, zodat ze herhaald kunnen werken. Ze worden dus niet verbruikt en verschuiven het evenwicht niet. Het verhogen van de activeringsenergie zou een reactie juist vertragen.

Question 4Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij een kruising tussen twee heterozygote erwtenplanten voor bloemkleur (rood dominant, wit recessief) verschijnen in de nakomelingen zowel rode als witte bloemen. Welke verklaring past bij deze uitkomst?

  1. De witte bloemkleur ontstaat door een mutatie tijdens de bevruchting
  2. Beide allelen komen in dezelfde gameet terecht en blijven daar samen
  3. De allelen scheiden zich tijdens de meiose en combineren willekeurig bij de bevruchting Correct answer.
  4. De nakomelingen erven alleen het dominante allel van beide ouders

Explanation

Volgens de segregatiewet scheiden de twee allelen zich bij de vorming van geslachtscellen, zodat elke gameet één allel krijgt. Bij de bevruchting combineren de gameten willekeurig, wat de verhouding 3 rood op 1 wit oplevert. Beide allelen in één gameet of alleen het dominante allel doorgeven zou deze verhouding niet verklaren.

Question 5Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke bloedvaten kenmerken zich door dunne wanden met kleppen en een lage bloeddruk?

  1. Aorta
  2. Aders Correct answer.
  3. Haarvaten
  4. Slagaders

Explanation

Aders voeren zuurstofarm bloed terug naar het hart en werken met een lage druk. Ze hebben dunne wanden en kleppen die terugstroming voorkomen. Slagaders hebben dikke, elastische wanden en een hoge druk, terwijl haarvaten uit één cellaag bestaan.

Question 6Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Tijdens inspanning neemt de ademfrequentie toe. Wat is het directe gevolg voor de gaswisseling in de longblaasjes?

  1. De diffusieafstand tussen lucht en bloed wordt groter
  2. De hemoglobine bindt minder zuurstof bij een gelijkblijvende zuurstofspanning
  3. Het concentratieverval van zuurstof en koolstofdioxide over het longblaasjesmembraan wordt groter Correct answer.
  4. Het diffusieoppervlak neemt toe doordat de longblaasjes groter worden

Explanation

Sneller en dieper ademen houdt het concentratieverval van zuurstof en koolstofdioxide over het dunne longblaasjesmembraan groot. Daardoor verloopt de diffusie sneller zonder dat het oppervlak of de diffusieafstand verandert. De diffusieafstand blijft juist gelijk en klein.

Question 7Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke functie heeft de nier bij de regeling van het inwendig milieu?

  1. Het vervoeren van zuurstof naar de weefsels
  2. Het afbreken van eiwitten tot aminozuren voor de spijsvertering
  3. Het verwijderen van overtollige zouten en het regelen van de waterbalans Correct answer.
  4. Het produceren van rode bloedcellen uit stamcellen

Explanation

De nieren filteren het bloed en verwijderen afvalstoffen en overtollige zouten via de urine. Tegelijk regelen ze de waterbalans en daarmee de osmotische waarde van het bloed. Bloedcelproductie en zuurstofvervoer zijn geen nierfuncties.

Question 8Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een populatie konijnen leeft in een gebied met veel roofdieren. Welke verandering in de populatie is op korte termijn het meest waarschijnlijk?

  1. De populatiegrootte stijgt doordat de voortplanting toeneemt
  2. De populatiegrootte stijgt doordat het voedselaanbod toeneemt
  3. De populatiegrootte blijft gelijk doordat roofdieren geen invloed hebben
  4. De populatiegrootte daalt doordat de sterfte toeneemt Correct answer.

Explanation

Roofdieren vormen een biotische factor die de sterfte onder konijnen verhoogt. Bij veel roofdieren neemt de sterfte sneller toe dan de geboorte, waardoor de populatie daalt. Meer voedsel of meer voortplanting zou juist tot groei leiden.

Question 9Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke omschrijving past bij een producent in een ecosysteem?

  1. Een organisme dat dode resten afbreekt tot anorganische stoffen
  2. Een organisme dat uitsluitend andere organismen eet
  3. Een organisme dat energie haalt uit de afbraak van organisch materiaal
  4. Een organisme dat organische stoffen opbouwt uit anorganische stoffen met behulp van energie Correct answer.

Explanation

Producenten zoals planten bouwen met behulp van lichtenergie organische stoffen op uit anorganische stoffen via fotosynthese. Daarmee vormen ze de basis van de voedselketen. Consumenten eten andere organismen en reducenten breken dode resten af.

Question 10Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij een persoon wordt het hormoon insuline onvoldoende geproduceerd. Welk gevolg heeft dit voor de bloedsuikerspiegel na een maaltijd?

  1. De bloedsuikerspiegel wordt direct omgezet in eiwitten
  2. De bloedsuikerspiegel daalt sterker dan normaal
  3. De bloedsuikerspiegel blijft langdurig hoog Correct answer.
  4. De bloedsuikerspiegel daalt doordat glucagon wordt geremd

Explanation

Insuline stimuleert de opname van glucose in cellen en de omzetting naar glycogeen, waardoor de bloedsuikerspiegel daalt. Bij onvoldoende insuline blijft glucose in het bloed achter en blijft de spiegel langdurig hoog. Glucagon heeft juist een verhogend effect en wordt niet door insuline geremd in deze situatie.

Question 11Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke eigenschap van DNA maakt het mogelijk dat een klein aantal genen in een organisme veel verschillende eiwitten kan opleveren?

  1. Eiwitten worden direct gevormd zonder tussenkomst van mRNA
  2. DNA bestaat uit vier verschillende basen die willekeurig worden gekopieerd
  3. DNA verdubbelt zich voor elke celdeling volledig identiek
  4. Bij het knippen en plakken van mRNA kunnen verschillende combinaties ontstaan Correct answer.

Explanation

Door splicing kunnen uit hetzelfde gen verschillende combinaties van exons in het mRNA terechtkomen. Zo levert één gen verschillende eiwitten op, wat de variatie verklaart. Volledig identieke verdubbeling of directe eiwitvorming verklaart deze variatie niet.

Question 12Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke gebeurtenis vindt plaats tijdens de anafase van de mitose?

  1. De chromosomen worden in het midden van de cel gerangschikt
  2. De kernmembraan wordt opnieuw gevormd rond de chromosomen
  3. De zusterchromatiden worden uit elkaar getrokken naar de polen Correct answer.
  4. De chromosomen worden zichtbaar als losse draden in de kern

Explanation

In de anafase trekken de spoelfiguren de zusterchromatiden naar tegenovergestelde polen van de cel. Daardoor krijgt elke dochtercel een volledige set chromosomen. Rangschikken in het midden gebeurt in de metafase en kernmembraanvorming in de telofase.

Question 13Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een mutatie in een gen verandert de volgorde van basen, maar het gevormde eiwit blijft functioneel. Welke verklaring is hiervoor het meest waarschijnlijk?

  1. De mutatie verandert altijd de werking van het eiwit volledig
  2. De mutatie zorgt voor een volledig nieuwe code in het DNA
  3. De mutatie treedt op in een intron dat niet wordt vertaald
  4. De mutatie leidt tot een ander codon dat voor hetzelfde aminozuur codeert Correct answer.

Explanation

De genetische code is ontdubbeld: meerdere codons coderen voor hetzelfde aminozuur. Een basenverandering kan daardoor een synoniem codon opleveren, zodat de aminozuurvolgorde gelijk blijft. Een mutatie in een niet-vertaald intron is ook mogelijk, maar de vraag beschrijft een verandering in de coderende volgorde.

Question 14Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke rol speelt het hormoon adrenaline bij een stressvolle situatie?

  1. Het verlaagt de hartslag en vertraagt de ademhaling
  2. Het verlaagt het glucosegehalte in het bloed
  3. Het verhoogt de hartslag en verwijdt de luchtwegen Correct answer.
  4. Het stimuleert de opbouw van glycogeen in de lever

Explanation

Adrenaline bereidt het lichaam voor op actie: de hartslag en ademfrequentie stijgen en de luchtwegen verwijden zodat meer zuurstof beschikbaar komt. Ook komt glucose vrij uit de lever. Een daling van hartslag of glucose past niet bij deze reactie.

Question 15Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

In een voedselketen gras → konijn → vos neemt de beschikbare energie per schakel sterk af. Wat is de belangrijkste oorzaak?

  1. De vos eet slechts een klein deel van de konijnen op
  2. Een groot deel van de energie gaat verloren als warmte bij de stofwisseling Correct answer.
  3. Gras bevat geen energie die konijnen kunnen gebruiken
  4. Energie wordt bij elke stap volledig omgezet in nieuwe biomassa

Explanation

Bij elke schakel wordt een groot deel van de energie gebruikt voor de stofwisseling en gaat als warmte verloren. Slechts een klein deel wordt vastgelegd in biomassa die naar de volgende schakel gaat. Daardoor neemt de beschikbare energie per niveau sterk af.

Question 16Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke verandering in het bloed treedt op wanneer iemand lange tijd in een koude omgeving verblijft?

  1. De huidbloedvaten verwijden zich om warmte af te staan
  2. De zweetproductie neemt sterk toe om af te koelen
  3. De huidbloedvaten vernauwen zich om warmteverlies te beperken Correct answer.
  4. De lichaamstemperatuur stijgt doordat spieren warmte afstaan

Explanation

Bij kou vernauwen de bloedvaten in de huid zich, zodat minder warm bloed naar het huidoppervlak stroomt en warmteverlies wordt beperkt. Rillen van spieren levert extra warmte op. Verwijding en zweten passen bij warmte en zouden juist warmteverlies vergroten.

Question 17Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke uitspraak over de bouw van een zaadplant past bij de voortplanting?

  1. De bevruchting vindt plaats in de bladeren van de plant
  2. Zaden ontstaan zonder bevruchting uit het vruchtbeginsel
  3. De eicel wordt door de wind naar een andere bloem vervoerd
  4. De stuifmeelkorrel bevat de mannelijke geslachtscellen en wordt via de wind of dieren overgebracht Correct answer.

Explanation

Stuifmeelkorrels bevatten de mannelijke geslachtscellen en worden door wind, water of dieren van de meeldraad naar de stempel gebracht. Daarna groeit een stuifmeelbuis naar de eicel voor de bevruchting. Eicellen worden niet door de wind vervoerd en bevruchting vindt in het vruchtbeginsel plaats.

Question 18Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een vrouw heeft bloedgroep A en haar partner bloedgroep B. Hun kind heeft bloedgroep O. Welke conclusie over de genotypen van de ouders is juist?

  1. Eén ouder moet bloedgroep AB hebben gehad
  2. Beide ouders zijn heterozygoot en dragen het recessieve allel voor bloedgroep O Correct answer.
  3. Beide ouders zijn homozygoot voor hun bloedgroep
  4. Bloedgroep O kan niet ontstaan uit ouders met A en B

Explanation

Bloedgroep O ontstaat alleen bij twee recessieve allelen. Omdat de ouders A en B hebben en toch een kind met O, moeten beiden het recessieve allel dragen. Ze zijn dus heterozygoot, wat de verhouding van de bloedgroepen in de nakomelingen verklaart.

Question 19Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welk onderdeel van het zenuwstelsel regelt vooral de onbewuste functies zoals hartslag en ademhaling?

  1. Het verlengde merg Correct answer.
  2. De grote hersenen
  3. Het ruggenmerg
  4. De kleine hersenen

Explanation

Het verlengde merg bevat belangrijke centra voor onbewuste functies zoals hartslag, ademhaling en bloeddruk. De grote hersenen verzorgen bewuste processen en de kleine hersenen coördineren bewegingen. Het ruggenmerg geleidt zenuwprikkels en verzorgt reflexen.

Question 20Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij inspanning daalt de pH van het bloed licht. Welk verband met de ademhaling is juist?

  1. Een lagere pH heeft geen invloed op de ademhaling
  2. Een lagere pH verhoogt de zuurstofopname zonder de ademfrequentie te beïnvloeden
  3. Een lagere pH stimuleert het ademcentrum en versnelt de ademhaling Correct answer.
  4. Een lagere pH remt het ademcentrum en vertraagt de ademhaling

Explanation

Bij inspanning ontstaat meer koolstofdioxide, waardoor de pH van het bloed daalt. Chemoreceptoren melden dit aan het ademcentrum, dat de ademhaling versnelt om koolstofdioxide af te voeren en de pH te herstellen. Een lagere pH remt de ademhaling dus niet.

Question 21Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke eigenschap van het celmembraan maakt actief transport mogelijk?

  1. Het membraan laat stoffen alleen passief van hoog naar laag gaan
  2. Het membraan bestaat alleen uit water en lost stoffen direct op
  3. Het membraan bevat transporteiwitten die energie kunnen gebruiken Correct answer.
  4. Het membraan is volledig ondoorlaatbaar voor alle stoffen

Explanation

Actief transport verloopt via transporteiwitten in het membraan en kost energie, meestal ATP. Daardoor kunnen stoffen tegen het concentratieverval in worden verplaatst. Passief transport gebeurt juist zonder energie en met het verval mee.

Question 22Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Twee soorten vogels leven in hetzelfde gebied maar broeden in verschillende jaargetijden. Welke invloed heeft dit op de concurrentie tussen de soorten?

  1. De concurrentie blijft gelijk doordat beide soorten vogels zijn
  2. De concurrentie neemt toe doordat ze hetzelfde gebied bewonen
  3. De concurrentie neemt af doordat ze in verschillende perioden om voedsel en ruimte vragen Correct answer.
  4. De concurrentie verdwijnt volledig doordat ze in hetzelfde gebied leven

Explanation

Soorten die in verschillende perioden broeden, gebruiken voedsel en ruimte op verschillende momenten. Daardoor overlappen hun behoeften minder en neemt de concurrentie af. Samenleven in hetzelfde gebied hoeft dus niet tot sterke concurrentie te leiden.

Question 23Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke functie hebben de rode bloedcellen bij de gaswisseling?

  1. Het afbreken van glucose tot melkzuur in het bloedplasma
  2. Het produceren van koolstofdioxide in de longen
  3. Het opnemen van zuurstof in de longblaasjes en omzetten in water
  4. Het binden van zuurstof aan hemoglobine en het vervoeren naar de weefsels Correct answer.

Explanation

Rode bloedcellen bevatten hemoglobine, dat in de longen zuurstof bindt en in de weefsels weer afgeeft. Daarmee vervullen ze een centrale rol in het zuurstoftransport. Koolstofdioxide wordt juist afgevoerd en glucose wordt in de cellen afgebroken.

Question 24Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een ecosysteem wordt verstoord doordat een roofdier verdwijnt. Welk gevolg is op langere termijn het meest aannemelijk?

  1. De populatie van de prooi daalt direct door het wegvallen van het roofdier
  2. De producenten verdwijnen onmiddellijk doordat ze meer worden gegeten
  3. De populatie van de prooi groeit, wat kan leiden tot overbegrazing en voedseltekort Correct answer.
  4. De voedselketen blijft volledig onveranderd

Explanation

Zonder roofdier neemt de sterfte onder de prooi af, waardoor de populatie groeit. Bij een te grote populatie raakt het voedsel uitgeput, wat overbegrazing en een voedseltekort kan veroorzaken. Daarna kan de populatie weer instorten.

Question 25Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Welke omschrijving van homeostase is juist?

  1. Het transport van zuurstof naar de longen
  2. Het proces waarbij cellen zich onbeperkt delen
  3. Het vermogen van een organisme om het inwendig milieu binnen bepaalde grenzen te houden Correct answer.
  4. Het vermogen om de omgevingstemperatuur constant te houden

Explanation

Homeostase is het handhaven van een stabiel inwendig milieu, zoals temperatuur, pH en glucosegehalte, ondanks veranderingen buiten het organisme. Regelkringen met receptoren en effectoren zorgen voor dit evenwicht. Het constant houden van de omgeving zelf valt daar niet onder.

Question 26Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een cel met genotype AaBb ondergaat meiose. Welke combinatie van allelen kan in één gameet terechtkomen?

  1. BB
  2. AaBb
  3. AB Correct answer.
  4. Aa

Explanation

Bij meiose worden de homologe chromosomen gescheiden en komen er per gameet één allel van elk gen. Een gameet bevat dus één allel per gen, bijvoorbeeld A of a samen met B of b. Daardoor is AB een geldige gameet.

Question 27Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij een kruising van twee heterozygote erwtenplanten (Aa × Aa) met volledige dominantie verwacht je onder de nakomelingen een fenotypische verhouding van ongeveer:

  1. 9 : 3 : 3 : 1
  2. 1 : 2 : 1
  3. 1 : 1
  4. 3 : 1 Correct answer.

Explanation

Uit Aa × Aa ontstaan genotypen AA, Aa, Aa en aa in de verhouding 1 : 2 : 1. Omdat A dominant is over a, hebben drie van de vier nakomelingen het dominante fenotype en één het recessieve fenotype. De fenotypische verhouding is dus 3 : 1.

Question 28Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij mensen is het gen voor kleurenblindheid X-chromosomaal recessief. Een kleurenblinde man krijgt met een vrouw die draagster is een dochter. Hoe groot is de kans dat deze dochter kleurenblind is?

  1. 100%
  2. 25%
  3. 50% Correct answer.
  4. 0%

Explanation

De vader geeft aan een dochter altijd zijn X-chromosoom met het recessieve allel. De moeder is draagster (X^A X^a) en geeft met 50% kans het recessieve allel door. Alleen dan heeft de dochter twee recessieve allelen en is zij kleurenblind.

Question 29Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij de mens wordt het geslacht bepaald door de geslachtschromosomen. Welke combinatie leidt tot een jongen?

  1. X van vader en Y van moeder
  2. Y van vader en Y van moeder
  3. Y van vader en X van moeder Correct answer.
  4. X van vader en X van moeder

Explanation

De moeder levert altijd een X-chromosoom via de eicel. Het geslacht hangt daarom af van de zaadcel: een X-zaadcel geeft een meisje (XX) en een Y-zaadcel geeft een jongen (XY).

Question 30Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

In de evolutietheorie speelt natuurlijke selectie een centrale rol. Welke situatie beschrijft natuurlijke selectie het beste?

  1. Individuen met gunstige erfelijke eigenschappen krijgen meer nakomelingen Correct answer.
  2. Alle individuen in een populatie veranderen tegelijk in dezelfde richting
  3. Een organisme past zich tijdens zijn leven aan door veel te oefenen
  4. Eigenschappen die tijdens het leven zijn verworven, worden doorgegeven aan nakomelingen

Explanation

Natuurlijke selectie werkt op erfelijke verschillen tussen individuen. Wie door een gunstige eigenschap beter overleeft en zich voortplant, geeft die eigenschap vaker door. Daardoor verschuift de samenstelling van de populatie over generaties.

Question 31Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een bacterie ontwikkelt resistentie tegen een antibioticum. Welke verklaring past het beste bij de evolutietheorie?

  1. Alle bacteriën worden in één keer resistent door dezelfde mutatie
  2. Toevallige resistente mutanten overleven en planten zich vaker voort Correct answer.
  3. Het antibioticum veroorzaakt gericht een resistent gen bij elke bacterie
  4. Bacteriën wennen aan het antibioticum en geven die gewenning door

Explanation

Mutaties ontstaan toevallig en onafhankelijk van het antibioticum. Bij blootstelling overleven de bacteriën die al resistent zijn en planten zich voort, waardoor resistentie in de populatie toeneemt.

Question 32Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij de fotosynthese wordt lichtenergie gebruikt. Welke stoffen worden daarbij uit koolstofdioxide en water gevormd?

  1. Melkzuur en koolstofdioxide
  2. Glucose en zuurstof Correct answer.
  3. Eiwitten en zuurstof
  4. Koolstofdioxide en water

Explanation

In de fotosynthese wordt koolstofdioxide met behulp van water en lichtenergie omgezet in glucose. Daarbij komt zuurstof vrij als afvalproduct. De brutoformule is: koolstofdioxide + water + licht → glucose + zuurstof.

Question 33Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

In een blad wordt glucose gevormd. Via welk weefsel wordt deze glucose vervoerd naar andere delen van de plant?

  1. Via de houtvaten, omdat glucose met water omhoog stroomt
  2. Via de wortelharen, omdat glucose direct naar de bodem gaat
  3. Via de huidmondjes, omdat glucose als gas de plant verlaat
  4. Via de bastvaten, omdat daarin assimilatieproducten worden vervoerd Correct answer.

Explanation

Bastvaten vervoeren assimilatieproducten zoals glucose van de bladeren naar andere delen van de plant. Houtvaten vervoeren juist water met opgeloste mineralen van de wortels naar boven.

Question 34Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een plant staat in een vochtige omgeving bij hoge temperatuur. Welk effect heeft dit op de verdamping via de huidmondjes?

  1. De verdamping blijft gelijk, omdat de temperatuur geen invloed heeft op huidmondjes
  2. De verdamping neemt af, waardoor de plant minder water opneemt
  3. De verdamping neemt toe, waardoor de opwaartse waterstroom in de houtvaten toeneemt Correct answer.
  4. De verdamping neemt toe, waardoor de plant stopt met fotosynthese

Explanation

Bij hogere temperatuur verdampt water sneller uit de bladeren. De verdamping zuigt als het ware water aan, waardoor de waterstroom in de houtvaten toeneemt en de wortels meer water opnemen.

Question 35Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een spiercel verbrandt glucose zonder zuurstof. Welke stof ontstaat daarbij in de menselijke spier?

  1. Koolstofdioxide en water
  2. Glucose
  3. Alcohol
  4. Melkzuur Correct answer.

Explanation

Bij anaerobe verbranding in de menselijke spier wordt glucose omgezet in melkzuur. Daarbij komt weinig energie vrij. Alcohol ontstaat bij anaerobe verbranding in gist, niet in menselijke spieren.

Question 36Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een atleet heeft na een zware wedstrijd een hoge ademfrequentie. Welke verklaring voor dit verschijnsel is juist?

  1. Het lichaam wil extra zuurstof opnemen en koolstofdioxide afvoeren na inspanning Correct answer.
  2. Het lichaam wil de zuurstofopname in de longen verminderen
  3. Het lichaam wil de hartslag verlagen door sneller te ademen
  4. Het lichaam wil de lichaamstemperatuur verhogen door sneller te ademen

Explanation

Tijdens en na inspanning verbruiken spieren veel zuurstof en produceren ze veel koolstofdioxide. Een hogere ademfrequentie zorgt voor meer zuurstofopname en snellere afvoer van koolstofdioxide, zodat het bloed weer in balans komt.

Question 37Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een persoon ademt in rust normaal. Welk proces vindt plaats in de longblaasjes?

  1. Zuurstof wordt in de longblaasjes omgezet in koolstofdioxide
  2. Zuurstof diffundeert van de longblaasjes naar het bloed en koolstofdioxide van het bloed naar de longblaasjes Correct answer.
  3. Koolstofdioxide diffundeert van de longblaasjes naar het bloed en zuurstof van het bloed naar de longblaasjes
  4. Glucose wordt in de longblaasjes omgezet in zuurstof

Explanation

In de longblaasjes is de zuurstofconcentratie hoog en de koolstofdioxideconcentratie laag. Daardoor diffundeert zuurstof naar het bloed en koolstofdioxide in de omgekeerde richting. Dit is passief transport via diffusie.

Question 38Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een patiënt heeft een beschadigde hartklep waardoor bloed terugstroomt. Welk gevolg is het meest waarschijnlijk?

  1. Het hart moet harder pompen om dezelfde bloedstroom te handhaven Correct answer.
  2. De longen nemen automatisch meer zuurstof op om het probleem te compenseren
  3. De rode bloedcellen gaan sneller zuurstof binden
  4. De bloeddruk daalt direct tot nul, waardoor het hart stopt

Explanation

Bij een lekkende hartklep stroomt een deel van het bloed terug. Het hart moet dan harder pompen om toch voldoende bloed rond te krijgen, wat op den duur tot vermoeidheid en hartklachten leidt.

Question 39Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij een gezond persoon blijft de bloedsuikerspiegel binnen nauwe grenzen, ook na een maaltijd. Welk orgaan speelt hierbij een centrale rol door hormonen af te geven?

  1. De alvleesklier Correct answer.
  2. De longen
  3. De lever
  4. De nieren

Explanation

De alvleesklier geeft insuline en glucagon af, hormonen die de bloedsuikerspiegel regelen. Insuline verlaagt de bloedglucose en glucagon verhoogt die. Zo blijft de waarde binnen nauwe grenzen.

Question 40Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Iemand heeft een verhoogde bloeddruk. Welk orgaan filtert het bloed en kan bij langdurige hoge bloeddruk beschadigd raken?

  1. De huid
  2. De alvleesklier
  3. De maag
  4. De nieren Correct answer.

Explanation

De nieren filteren het bloed en regelen de water- en zoutbalans. Bij langdurig hoge bloeddruk kunnen de kleine bloedvaatjes in de nieren beschadigd raken, waardoor de nierfunctie afneemt.

Question 41Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een leerling vergelijkt de hormoonregeling met de zenuwregeling. Welke uitspraak over het verschil is juist?

  1. Zenuwimpulsen werken sneller dan hormonen, maar meestal korter Correct answer.
  2. Hormonen worden via zenuwen vervoerd en werken daarom sneller
  3. Zenuwimpulsen worden via het bloed vervoerd en werken langzamer
  4. Hormonen werken sneller dan zenuwimpulsen, maar korter

Explanation

Zenuwimpulsen reizen snel langs zenuwcellen en werken kortdurend en plaatselijk. Hormonen worden via het bloed vervoerd, werken langzamer maar vaak langer en op meer organen tegelijk.

Question 42Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een leerling ziet een bal op zich afkomen en steekt onmiddellijk haar handen uit. Welk onderdeel van het zenuwstelsel speelt hierbij de belangrijkste rol?

  1. Het ruggenmerg, omdat daar de reflexboog verloopt zonder tussenkomst van de hersenen Correct answer.
  2. De kleine hersenen, omdat die de ademhaling regelen
  3. De grote hersenen, omdat bewegingen bewust worden aangestuurd
  4. De hypofyse, omdat die hormonen afgeeft voor spierbeweging

Explanation

Bij een snelle reflex verloopt de reflexboog via het ruggenmerg, zodat de reactie zeer snel is. De hersenen krijgen daarna een signaal en worden zich van de beweging bewust, maar de eerste reactie gaat via het ruggenmerg.

Question 43Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een prooidier vertoont een snelle reactie bij gevaar. Welk hormoon zorgt voor de verhoogde hartslag en versnelde ademhaling in deze situatie?

  1. Glucagon
  2. Adrenaline Correct answer.
  3. Insuline
  4. Testosteron

Explanation

Adrenaline wordt afgegeven bij stress of gevaar en verhoogt de hartslag, de ademhaling en de beschikbaarheid van glucose. Zo raakt het lichaam klaar voor actie, wat wel de fight-or-flightreactie wordt genoemd.

Question 44Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij een populatie muizen neemt de voedselvoorraad sterk af. Welk gevolg is op korte termijn het meest waarschijnlijk?

  1. De populatiegrootte neemt af doordat meer muizen sterven of zich niet voortplanten Correct answer.
  2. De populatiegrootte blijft gelijk doordat voedsel geen invloed heeft op populaties
  3. De populatiegrootte neemt toe doordat er minder concurrentie om voedsel is
  4. De populatiegrootte neemt toe doordat de muizen harder gaan groeien

Explanation

Voedsel is een beperkende factor voor een populatie. Als het voedsel afneemt, sterven meer individuen of planten ze zich minder voort, waardoor de populatiegrootte daalt.

Question 45Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

In een ecosysteem leven producenten, consumenten en reducenten. Welke rol vervullen reducenten?

  1. Zij zetten organische stoffen af tot anorganische stoffen die producenten weer kunnen gebruiken Correct answer.
  2. Zij jagen op consumenten en regelen zo de populatiegrootte
  3. Zij eten alleen planten en vormen de eerste schakel van een voedselketen
  4. Zij maken organische stoffen uit koolstofdioxide met behulp van licht

Explanation

Reducenten, zoals bacteriën en schimmels, breken dode resten en afvalstoffen af tot anorganische stoffen. Die stoffen komen weer beschikbaar voor producenten, waardoor kringlopen in het ecosysteem gesloten worden.

Question 46Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een ecoloog onderzoekt een meer waarin veel algen groeien door een overmaat aan voedingsstoffen. Welk gevolg is op langere termijn het meest aannemelijk?

  1. Het zuurstofgehalte in het water daalt doordat algen afsterven en worden afgebroken Correct answer.
  2. De vispopulatie groeit onbeperkt doordat er meer voedsel is
  3. De watertemperatuur stijgt sterk doordat algen licht absorberen
  4. Het zuurstofgehalte stijgt doordat algen extra zuurstof blijven maken

Explanation

Bij een overmaat aan voedingsstoffen groeien algen sterk (eutrofiëring). Als de algen afsterven, breken bacteriën ze af en verbruiken daarbij zuurstof, waardoor het zuurstofgehalte daalt en vissen kunnen sterven.

Question 47Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Twee soorten vinken leven in hetzelfde gebied, maar de ene soort eet vooral grote zaden en de andere vooral kleine zaden. Welk begrip past hierbij?

  1. Symbiose, omdat beide soorten elkaar voordeel geven
  2. Mutatie, omdat de soorten zich genetisch aanpassen
  3. Concurrentievermijding door een verschillende niche Correct answer.
  4. Predatie, omdat de ene soort de andere opeet

Explanation

Soorten die in hetzelfde gebied leven maar verschillende voedselbronnen gebruiken, bezetten een verschillende ecologische niche. Daardoor concurreren ze minder om hetzelfde voedsel en kunnen ze naast elkaar bestaan.

Question 48Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een cel wordt in een zoutoplossing met een hogere zoutconcentratie dan het celmilieu geplaatst. Wat gebeurt er met een dierlijke cel?

  1. Zout stroomt de cel in en de cel barst
  2. De cel blijft precies gelijk, omdat osmose alleen bij planten optreedt
  3. Water verlaat de cel via osmose en de cel krimpt Correct answer.
  4. Water stroomt de cel in via osmose en de cel zwelt op

Explanation

In een hypertonische oplossing is de waterconcentratie buiten de cel lager dan binnen. Water verlaat de cel via osmose door het celmembraan, waardoor de cel krimpt.

Question 49Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Bij een plantencel in een hypotonische oplossing blijft de cel stevig. Welke structuur voorkomt dat de cel openbarst?

  1. De mitochondriën, omdat die water afbreken
  2. De celkern, omdat die de wateropname regelt
  3. De celwand, omdat die stevigheid geeft tegen de druk van de celinhoud Correct answer.
  4. Het celmembraan, omdat het water tegenhoudt

Explanation

In een hypotonische oplossing stroomt water de plantencel in, waardoor de celinhoud tegen de celwand drukt. De stevige celwand houdt de druk tegen en voorkomt dat de cel openbarst.

Question 50Biologie (HAVO) - content domains not enumerated in source

Een mutatie in een gen verandert één base in het DNA. Welk gevolg kan dit hebben voor het gevormde eiwit?

  1. De mutatie heeft altijd een verbetering van het eiwit tot gevolg
  2. Er kan een ander aminozuur worden ingebouwd, waardoor de werking van het eiwit verandert Correct answer.
  3. Het DNA verdwijnt volledig uit de cel, waardoor geen eiwit meer wordt gevormd
  4. Alle eiwitten in de cel veranderen tegelijk op dezelfde manier

Explanation

Een baseverandering kan leiden tot een ander codon en daardoor tot een ander aminozuur in de eiwitketen. Dat kan de vorm en werking van het eiwit beïnvloeden, maar hoeft niet altijd gevolgen te hebben.