VMBO GL/TL Economie flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Besteedbaar inkomen

Het inkomen dat een huishouden na ontvangst van overdrachten en betaling van belastingen en premies werkelijk kan besteden of sparen.

Consumptiequote

Het deel van het besteedbaar inkomen dat een huishouden aan consumptiegoederen en diensten besteedt, uitgedrukt in procenten van dat inkomen.

Inflatie

Een aanhoudende stijging van het algemene prijspeil, gemeten met de consumentenprijsindex, waardoor de koopkracht van geld daalt.

Koopkracht

De hoeveelheid goederen en diensten die iemand met zijn nominale inkomen kan kopen; verandert door prijsstijgingen en inkomensveranderingen.

Prijselasticiteit van de vraag

De procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid gedeeld door de procentuele verandering van de prijs van dat product.

Vaste lasten

Terugkerende uitgaven die een huishouden moeilijk kan verlagen, zoals huur, energie, verzekeringen en abonnementen.

Arbeidsproductiviteit

De productie per gewerkt uur of per werknemer; stijgt als dezelfde arbeid meer goederen of diensten voortbrengt.

Toegevoegde waarde

De waarde die een bedrijf toevoegt aan ingekochte goederen en diensten, berekend als omzet minus de waarde van de inkopen.

Break-evenafzet

De afzet waarbij de omzet precies gelijk is aan de totale kosten, zodat het bedrijf geen winst en geen verlies maakt.

Vaste kosten

Kosten die niet veranderen als de productie binnen de bestaande capaciteit toe- of afneemt, zoals huur van een bedrijfspand.

Variabele kosten

Kosten die meebewegen met de omvang van de productie, zoals grondstoffen en verpakkingsmateriaal per eenheid product.

Afgeleide vraag naar arbeid

De vraag van werkgevers naar arbeid, die voortkomt uit de vraag naar de goederen en diensten die met die arbeid worden geproduceerd.

Structurele werkloosheid

Werkloosheid die ontstaat door blijvende veranderingen in de economische structuur, zoals automatisering of verplaatsing van bedrijfstakken.

Conjuncturele werkloosheid

Werkloosheid die ontstaat doordat de vraag naar goederen en diensten tijdelijk terugloopt, bijvoorbeeld in een recessie.

Schaalvoordelen

Het verschijnsel dat de kosten per eenheid product dalen wanneer een bedrijf op grotere schaal produceert en vaste kosten over meer eenheden verdeelt.

Collectieve sector

Het geheel van overheid en sociale fondsen, dat via belastingen en premies collectieve goederen en uitkeringen financiert.

Progressief belastingstelsel

Een stelsel waarbij het belastingtarief stijgt naarmate het inkomen hoger is, zodat hogere inkomens relatief meer belasting betalen.

Nivelleren

Het verkleinen van verschillen in inkomen en vermogen, bijvoorbeeld door progressieve belastingen en inkomensafhankelijke uitkeringen.

Sociale zekerheid

Het stelsel van uitkeringen en verzekeringen dat inwoners beschermt tegen inkomensverlies door werkloosheid, ziekte, arbeidsongeschiktheid en ouderdom.

Staatsschuldquote

De overheidsschuld uitgedrukt in procenten van het bruto binnenlands product, waarmee de schuldpositie van een land wordt vergeleken.

Externe effecten

Kosten of baten van productie of consumptie die niet in de marktprijs zijn opgenomen en die bij derden terechtkomen.

Openbare goederen

Goederen die niet-uitsluitbaar en niet-rivaliserend zijn, zoals dijken en defensie, en die de markt niet of te weinig aanbiedt.

Betalingsbalans

Een overzicht van alle economische transacties van een land met het buitenland, verdeeld over onder meer goederen, diensten en kapitaal.

Appreciatie

Een waardestijging van de eigen munt ten opzichte van andere valuta, waardoor export duurder en import goedkoper wordt.

Depreciatie

Een waardevermindering van de eigen munt ten opzichte van andere valuta, waardoor export goedkoper en import duurder wordt.

Protectionisme

Het beschermen van binnenlandse producenten tegen buitenlandse concurrentie met invoerrechten, quota en exportsubsidies.

Vrijhandel

Handel tussen landen zonder belemmeringen zoals tarieven en quota, waardoor internationale arbeidsdeling en welvaart kunnen toenemen.

Comparatieve voordelen

Het beginsel dat een land zich specialiseert in goederen die het relatief goedkoper kan produceren dan andere landen, wat de wereldhandel vergroot.

Indexcijfer

Een getal dat een waarde uitdrukt ten opzichte van een basisjaar met index 100, zodat veranderingen in verhoudingen zichtbaar worden.

Procentpunt

Het absolute verschil tussen twee percentages; een stijging van 5% naar 7% is 2 procentpunt en 40% relatief.

Reële rente

De nominale rente verminderd met de inflatie; geeft aan hoeveel koopkracht een spaarder of lener werkelijk overhoudt.

Ceteris paribus

De aanname dat alle andere factoren gelijk blijven, zodat het effect van één veranderende variabele apart kan worden bekeken.