Internationale economische betrekkingen: handel, betalingsbalans en wisselkoersen
Wat dit domein toetst
Internationale economische betrekkingen gaat over handel tussen landen, de gevolgen van open grenzen en middelen waarmee overheden hun eigen producenten beschermen. Je moet import- en exportstromen lezen, de betalingsbalans uitleggen, wisselkoersen omrekenen en protectionistische maatregelen beoordelen. Nederland is een open economie met veel wederuitvoer; dat begrip moet je kunnen toepassen.
Handel en betalingsbalans
- Import is invoer, export is uitvoer. De handelsbalans vergelijkt de waarde van goederenexport met die van goederenimport. Een overschot betekent meer export- dan importwaarde.
- De betalingsbalans bevat meer dan goederen: ook diensten, inkomensoverdrachten en kapitaalstromen.
- Wederuitvoer: goederen worden ingevoerd en vrijwel onveranderd weer uitgevoerd. Daardoor kunnen import en export beide hoog zijn zonder dat de eigen productie evenredig groeit.
- Protectionisme: invoerrechten maken import duurder; contingentering beperkt de hoeveelheid; exportsubsidies verlagen de prijs van eigen export; een embargo verbiedt handel.
Wisselkoersen
Een wisselkoers is de prijs van een vreemde munt in euro's, of omgekeerd. Noteer altijd welke eenheid je gebruikt. Wordt de vreemde munt duurder ten opzichte van de euro, dan wordt import uit dat land duurder en export daarheen goedkoper. Wordt de vreemde munt goedkoper, dan gebeurt het omgekeerde.
Uitgewerkt voorbeeld
Een Nederlandse importeur koopt voor £10.000 in het Verenigd Koninkrijk. Bij €1 = £0,85 zijn de kosten €10.000 ÷ 0,85 ≈ €11.764,71. Stijgt de pond naar €1 = £0,80, dan betaalt de importeur €10.000 ÷ 0,80 = €12.500. De import wordt duurder; de Nederlandse export naar het VK wordt juist goedkoper.
Valkuilen
- Deel of vermenigvuldig met de koers, afhankelijk van de quote; schrijf de eenheid op.
- Een overschot op de handelsbalans is niet automatisch een overschot op de hele betalingsbalans.
- Invoerrechten innen geldt voor de overheid; het is geen subsidie.
- Contingentering werkt via hoeveelheid, niet via prijs.
- Bij wederuitvoer tellen goederen mee in zowel import als export.