Één herkend woord is geen bewijs: luisterfragment over stemrecht
Tijdens de CITO kijk- en luistertoets Frans zit Thomas in de laatste 10 minuten van het examen. Hij hoort fragment 3 (1 minuut 50) waarin een Franse senator reageert op de vraag of jongeren vanaf 16 jaar mogen stemmen. Ze zegt: 'Je ne suis pas opposée à l'idée, mais je pense qu'il faut d'abord renforcer l'éducation civique. À condition que les jeunes soient vraiment préparés, pourquoi pas ?' Thomas hoort 'pas opposée' en kiest bij vraag 4 voor optie A: 'Elle est enthousiaste.' De opties zijn: A enthousiaste, B totalement opposée, C favorable sous conditions, D indifférente. Hij heeft het fragment maar één keer gehoord en had tijdens het luisteren niets opgeschreven. Bij de nabespreking zegt hij: 'Ik verstond niet elk woord, dus ik pakte het eerste signaal dat ik herkende.' Het fragment wordt niet opnieuw afgespeeld.
1. Waarom is optie A onjuist en welke signalen wijzen op optie C?
Read the worked answer
A is onjuist. 'Je ne suis pas opposée' is geen enthousiasme; het is een dubbele ontkenning die eerder 'niet tegen' betekent. Het signaal mais kondigt een voorwaarde aan, en à condition que maakt de houding voorwaardelijk. Daarom is C 'favorable sous conditions' de beste optie. B is te sterk: ze zegt niet dat ze tegen is. D is niet gesteund: ze vindt het onderwerp duidelijk belangrijk genoeg om een voorwaarde te noemen. De les is dat je bij luistervragen niet één herkend woord als bewijs neemt, maar de hele propositie volgt: ontkenning + maar + voorwaarde.
2. Welke luisterstrategie had Thomas moeten toepassen, en hoe had hij 'mais' en 'à condition que' moeten noteren?
Read the worked answer
Thomas had gericht moeten luisteren naar de vraag: 'Wat is haar houding?' Dan noteer je tijdens het luisteren alleen signaalwoorden en hun functie: 'pas opposée → niet tegen', 'mais → beperking', 'à condition que → voorwaarde'. Je hoeft niet elk woord te verstaan. Bij een tweede afspeelmoment controleer je of je de functie van 'mais' goed hebt gehoord. Een goede werkwijze is: eerst de vraag lezen, dan tijdens het fragment steekwoorden noteren, daarna pas de opties elimineren. Zo voorkom je dat je één woord als eindbewijs gebruikt.
3. Wat doe je als je een stuk van het fragment mist in een CITO-luistertoets?
Read the worked answer
Als je een chunk mist, panikeer niet en laat je niet leiden door één woord. Noteer wat je wél hoorde, markeer de plaats van de twijfel en kies op basis van de rest van de uiting. In een CITO-setting kun je vaak uit de intonatie en de tegenstelling afleiden wat de strekking is. Als er een tweede afspeelmoment is, luister dan specifiek naar het ontbrekende stuk. Als dat niet kan, elimineer je absolute opties die niet door de rest van het fragment worden gedekt.