VWO Frans key terms
VWO Frans · Get comfortable with the vocabulary.
- hoofdgedachte
- Related: hoofdgedachte, tussenkopje, conclusie
De kernboodschap die de schrijver of spreker over het hele fragment heen wil overbrengen. Je vindt haar door te vragen wat de tekst als geheel duidelijk maakt, niet wat één losse zin zegt.
- tussenkopje
- Related: hoofdgedachte, alinea
Korte titel boven een deel van een tekst die aangeeft waar dat deel over gaat. Het helpt je de opbouw te volgen en voorspelt vaak waar de volgende alinea's naartoe gaan.
- alinea
- Related: tussenkopje, hoofdgedachte
Een groep zinnen die bij elkaar horen en meestal met een inspringing of witregel begint. Elke alinea heeft vaak één deelonderwerp dat bijdraagt aan de hoofdgedachte.
- signaalwoord
- Related: tegenstelling, conclusie, oorzaak en gevolg
Woord of uitdrukking dat de verbanden tussen zinnen aangeeft, zoals 'maar', 'daarom', 'ten eerste' of 'en effet'. Signaalwoorden wijzen je op tegenstellingen, oorzaken en conclusies.
- tegenstelling
- Related: signaalwoord, nuance
Verband waarbij twee zaken tegenover elkaar worden gezet, vaak met woorden als 'mais', 'pourtant', 'en revanche' of 'au contraire'. Herken je dit, dan weet je dat de schrijver een nuance of bezwaar maakt.
- oorzaak en gevolg
- Related: signaalwoord, conclusie
Verband waarbij het ene feit het andere veroorzaakt, aangegeven met bijvoorbeeld 'parce que', 'donc', 'c'est pourquoi' of 'en raison de'. Vragen hierover vragen vaak waarom iets gebeurt of wat het resultaat is.
- conclusie
- Related: hoofdgedachte, argument
De afsluitende gevolgtrekking die de schrijver of spreker uit de aangevoerde argumenten trekt. Ze staat vaak aan het einde, maar kan ook in de inleiding als stelling worden aangekondigd.
- argument
- Related: standpunt, conclusie
Reden of bewijs dat een standpunt moet ondersteunen. Let op woorden als 'car', 'en effet' of 'preuve en est': daar begint vaak een argument bij een eerder genoemde bewering.
- standpunt
- Related: argument, nuance
De mening die de schrijver of spreker inneemt ten opzichte van een kwestie. Een standpunt herken je aan evaluerende woorden en wordt meestal gevolgd door argumenten.
- nuance
- Related: tegenstelling, standpunt
Kleine verfijning of beperking van een bewering, bijvoorbeeld 'certes... mais' of 'dans une certaine mesure'. Een vraag naar de nuance vraagt vaak wat de schrijver precies wel en niet beweert.
- ironie
- Related: nuance, toon
Manier van schrijven waarbij de schrijver het tegenovergestelde zegt van wat hij bedoelt, vaak met een humoristische of kritische ondertoon. Herkenning vraagt letten op overdrijving en onverwachte woordkeus.
- toon
- Related: ironie, standpunt
De houding die uit een tekst spreekt, bijvoorbeeld neutraal, kritisch, sarcastisch of bewonderend. De toon blijkt uit woordkeus, zinslengte en het soort voorbeelden dat de schrijver kiest.
- doelgroep
- Related: tekstsoort, toon
De lezers of kijkers op wie een tekst of uitzending zich richt. De doelgroep bepaalt het taalgebruik, de voorbeelden en het medium, en helpt je vragen over bedoeling en toon te beantwoorden.
- tekstsoort
- Related: doelgroep, hoofdgedachte
Categorie waartoe een tekst behoort, zoals nieuwsbericht, recensie, ingezonden brief of column. De tekstsoort voorspelt de opbouw en het soort vragen dat je kunt verwachten.
- citeeropdracht
- Related: alinea, hoofdgedachte
Vraag waarbij je een letterlijk citaat uit de tekst moet geven, meestal in de vorm van de eerste twee en laatste twee woorden van een zin. Neem de woorden exact over en let op hoofdletters en leestekens.
- fragment
- Related: interview, hoofdgedachte
Los onderdeel van een kijk- of luistertoets, bijvoorbeeld een interview of reportage, met eigen vragen. Elk fragment heeft een eigen context, dus lees eerst de vraag en de antwoordopties.
- interview
- Related: fragment, standpunt
Gesprek waarin een journalist vragen stelt aan een gast. In luistertoetsen draait het vaak om de mening van de geïnterviewde, die je herkent aan woorden als 'à mon avis' of 'je pense que'.
- reportage
- Related: fragment, interview
Verslag waarin een journalist ter plaatse gebeurtenissen of situaties beschrijft, vaak met sfeergeluiden en citaten van betrokkenen. Let op wie aan het woord is en welke feiten worden genoemd.
- aankondiging
- Related: fragment, nieuwsbericht
Kort bericht waarin een programma, evenement of nieuwsfeit wordt vooruitgeschoven. In luistertoetsen bevat een aankondiging vaak één concreet detail waarover een vraag wordt gesteld.
- nieuwsbericht
- Related: aankondiging, reportage
Kort, feitelijk verslag over een actuele gebeurtenis, meestal met de belangrijkste informatie vooraan. Het taalgebruik is neutraal en bevat vaak cijfers, plaatsnamen en functietitels.
- spreektempo
- Related: klemtoon, fragment
Snelheid waarmee iemand praat. Bij een hoog tempo helpt het om op kernwoorden en klemtoon te letten in plaats van elk woord te willen verstaan.
- klemtoon
- Related: spreektempo, signaalwoord
Extra nadruk die een spreker op een woord of lettergreep legt. Klemtoon markeert vaak de kern van een boodschap of een contrast, en is daardoor een belangrijk luisterhulpmiddel.
- verwijswoord
- Related: fragment, interview
Woord als 'il', 'elle', 'celui-ci' of 'y' dat terug- of vooruitwijst naar iets anders in de tekst of het gesprek. Het juist koppelen van verwijswoorden is essentieel om te begrijpen wie wat doet.
- mening
- Related: standpunt, interview
Persoonlijke opvatting van een spreker over een kwestie. In luisterfragmenten wordt een mening vaak ingeleid met 'moi, je trouve que' of 'franchement', en onderscheid je haar van feiten.
- gesprekspartner
- Related: doorvragen, beurtwisseling
De persoon met wie je tijdens een spreekopdracht een gesprek voert, bijvoorbeeld een medeleerling of docent. Je stemt toon, tempo en woordkeus af op deze persoon.
- doorvragen
- Related: gesprekspartner, beurtwisseling
Een vervolgvraag stellen op basis van wat de gesprekspartner net zei, om meer informatie of uitleg te krijgen. Het laat zien dat je luistert en houdt een gesprek gaande.
- beurtwisseling
- Related: doorvragen, gesprekspartner
Het om de beurt aan het woord zijn in een gesprek. Goede beurtwisseling betekent op het juiste moment inspringen met een vraag of reactie en de ander laten uitpraten.
- spreekplan
- Related: structuur, presentatie
Korte voorbereiding waarin je opschrijft welke punten je achtereenvolgens wilt behandelen. Een spreekplan met steekwoorden voorkomt dat je voorleest en houdt je verhaal gestructureerd.
- presentatie
- Related: spreekplan, structuur
Mondelinge uiteenzetting voor een publiek, met inleiding, kern en slot. Bij Frans let je op uitspraak, tempo en het correct gebruiken van verbindingswoorden tussen de delen.
- structuur
- Related: spreekplan, presentatie
De opbouw van een gesproken of geschreven tekst, bijvoorbeeld inleiding, middenstuk en slot. Een duidelijke structuur helpt de luisteraar of lezer je gedachtegang te volgen.
- uitspraak
- Related: intonatie, vloeiendheid
De manier waarop klanken en woorden worden uitgesproken. Bij Frans zijn neusklanken, de stomme e en het verschil tussen 'u' en 'ou' punten waarop je vaak wordt beoordeeld.
- intonatie
- Related: uitspraak, klemtoon
De melodie van de stem bij het spreken, die bijvoorbeeld een vraag of een contrast aangeeft. Met intonatie benadruk je belangrijke woorden en klinkt een verhaal levendiger.
- vloeiendheid
- Related: uitspraak, spreekplan
Het vlot en zonder veel aarzelingen kunnen spreken. Je bevordert vloeiendheid door vaste uitdrukkingen te leren en te oefenen met korte, complete zinnen in plaats van losse woorden.
- formulering
- Related: connectief, register
De concrete woorden en zinsbouw waarmee je een boodschap overbrengt. Een gevarieerde formulering met passende connectieven maakt een schrijfproduct duidelijker en sterker.
- connectief
- Related: signaalwoord, formulering
Woord of uitdrukking dat zinnen en alinea's met elkaar verbindt, zoals 'cependant', 'par conséquent' of 'd'une part'. Goede connectieven maken de logica van je tekst zichtbaar.
- register
- Related: aanhef, formulering
De mate van formaliteit van je taalgebruik, van informeel ('tu') tot formeel ('vous'). Kies het register dat past bij de geadresseerde en de tekstsoort, en houd het consequent vol.
- aanhef
- Related: register, afsluiting
De opening van een brief of e-mail, bijvoorbeeld 'Madame, Monsieur' of 'Cher monsieur'. Een passende aanhef hoort bij het register en de relatie met de geadresseerde.
- afsluiting
- Related: aanhef, register
Het slot van een brief of e-mail, met een afscheidsformule als 'Cordialement' of 'Je vous prie d'agréer mes salutations distinguées'. De afsluiting moet passen bij de aanhef en het register.
- betoog
- Related: argument, standpunt
Schrijfproduct waarin je een standpunt inneemt en met argumenten onderbouwt. Een betoog heeft een duidelijke stelling, meerdere argumenten en een conclusie die terugverwijst naar de inleiding.