It museumboerd by de trep
Yn Museum It Harnzer Ferhaal hinget in twatalige tekst by de trep. De Nederlânske tekst is: 'Let op: de trap is tijdelijk buiten gebruik. Gebruik de lift.' De Fryske oersetting moat op in boerd dat twa rigels fan maksimaal 40 tekens hat. It publyk bestiet út skoalbern fan 10 oant 12 jier, âldere besikers en toeristen dy't gjin Frysk prate. De learling hat twa kandidaten makke: A) 'Tink derom: de trep is tydlik bûten gebrûk. Brûk de lift.' (68 tekens) B) 'Pas op! Trep tydlik ticht. Brûk de lift.' (43 tekens). By in try-out lêze trije fan de tsien besikers 'ticht' as 'permanent ticht', wylst 'bûten gebrûk' troch elkenien begrepen waard. Dochs is der net genôch romte foar A. De learling moat in kar meitsje en de tekst oanpasse sûnder dat de feiligens yn gefaar komt.
1. Meitsje in kar tusken A en B en pas de tekst oan sadat er yn twa rigels fan maksimaal 40 tekens past. Underbou dyn kar mei it each op lêsberens en feiligens.
Read the worked answer
Kandidate A is te lang en past net. Kandidate B past wol, mar 'ticht' waard troch 3 fan 10 besikers misbegrepen as 'permanent ticht'. Dat is in feiligensrisiko. De learling kiest dêrom foar in oanpaste foarm: 'Trep tydlik net te brûken.\nBrûk de lift.' Rigel 1 hat 27 tekens, rigel 2 hat 13 tekens; tegearre 40. 'Net te brûken' is koart, mar dúdliker as 'ticht' en rekket net oan 'bûten gebrûk' fêst. Sa weaget de learling romte en begryplikheid tsjininoar ôf.
2. Wêrom is 'bûten gebrûk' miskien better begrepen, mar dochs net geskikt? Bepale wat swierder weaget: begryplikheid of romte.
Read the worked answer
'Bûten gebrûk' is in fêste, formele útdrukking dy't troch alle besikers yn de try-out begrepen waard. Mar it is lang en nimt te folle romte yn op in boerd mei twa rigels fan 40 tekens. As de learling it dochs brûkt, moat er oare ynformaasje skrasse, bygelyks 'Tink derom'. Dat is net needsaaklik. Begryplikheid is hjir it swierste kritearium, mar dat hoecht net te betsjutten dat de learling itselde wurden brûkt: 'net te brûken' is ek begryplik en koarter. De kar falt dus op in kompromis: de boadskip bliuwt dúdlik, de romte wurdt respektearre.