Live op Omrop Fryslân: in wethâlder dy't om it punt hinne draait
Yn in live-radio-útstjoering fan Omrop Fryslân (14 maart, 18:10) wurdt wethâlder Sjoerd Vellinga fan Hearrenfean ynterviewd oer it nije wynpark by De Knipe. De ynterviewer freget: 'Jo hawwe yn jo ferkiezingsprogramma sein dat de oerheid gjin subsydzje mear jaan moat oan partikuliere enerzjybedriuwen. Wêrom docht de gemeente no dochs € 2,4 miljoen?' Vellinga antwurdet: 'Dat haw ik nea sein. Ik haw sein dat it oars moat.' Earder yn itselde petear, doe't it gie oer de eardere wethâlder, seit er: 'Dy hat krekt tefolle jild nei partikuliere bedriuwen ta brocht; dat moat oars.' Letter seit er: 'De € 2,4 miljoen is in liening, gjin subsydzje.' Yn it ferfolch falt it wurd 'ferantwurding' trije kear; de ynterviewer seit: 'Jo draaie deromhinne.' Vellinga laket en seit: 'Dat is jo ynterpretaasje.'
1. Wêrom is de útspraak 'Dat haw ik nea sein' yn striid mei eardere útspraken? Brûk twa sitaten.
Read the worked answer
Hy sprekt himsels tsjin yn 'e subjektyd, net yn 'e letterlike wurden.
Earder seit er: 'It moat oars' en oer de eardere wethâlder: 'Dy hat krekt tefolle jild nei partikuliere bedriuwen ta brocht; dat moat oars.' Dat is in dúdlike politike posysje tsjin subsydzje oan partikuliere enerzjybedriuwen. Syn 'Dat haw ik nea sein' is dêrom technysk: hy hat miskien net it wurd 'subsydzje' brûkt, mar wol deselde beswier makke. In goed antwurd neamt it ferskil tusken letterlike wurden en politike ynhâld.
2. Wat betsjut 'deromhinne draaie' yn 'e kontekst fan it petear? Ferklearje hoe't jo dat út 'e kontekst ôfliede.
Read the worked answer
'Deromhinne draaie' betsjut: net direkt antwurdzje, om it punt hinne prate.
Ut 'e kontekst: de ynterviewer freget wêrom de gemeente no € 2,4 miljoen jout; Vellinga antwurdet net mei in bedrach of betingst, mar giet oer wat er earder sein hat. It wurd 'ferantwurding' falt trije kear, hy laket, en hy seit 'Dat is jo ynterpretaasje'. Dat binne syptomen fan ûntwiken: hy ferpleatst it petear nei de foarm fan 'e fraach ynstee fan de ynhâld. In Frysk idioom is hjir 'om de pot hinne draaie'.
3. Beoardielje de bewiiswearde fan it item foar in skriftlik ferslach. Hokker twa details moatte jo oppasse?
Read the worked answer
Sterk foar retoaryk, swak foar feiten.
It item lit sjen hoe't in politikus in beswier ûntwykt; dêrom is it brûkber as boarne foar spraakgedrach. Mar it is gjin bewiis fan ferkeard hanneljen: de € 2,4 miljoen kin in liening wêze, en in liening is net itselde as in subsydzje. Twa details om op te passen: (1) it ferskil tusken liening en subsydzje moat jo sels neigean by de gemeente; (2) 'Jo draaie deromhinne' is de karakterskiednis fan de ynterviewer, gjin fêststeld feit. Notearje dus wat Vellinga letterlik seit en wat de ynterviewer derfan makket.