VWO Fries study materials
VWO Fries study resources

VWO Fries: Skriuwfeardigens

VWO Fries · Work through your exam, one topic at a time.

All guide sections

Skriuwfeardigens

Skriuwfeardigens toetset oft jo in funksjonele Fryske tekst skriuwe kinne foar in ôfsprutsen publyk: e-mail, brief, betooch of ferslach. Jo wurde beoardiele op ynhâld, opbou, taal en register.

Kearnregels

  • Meitsje in checklist fan 'e opdracht: tekstsoarte, publyk, doel en alle punten. Elts punt dat mist, kostet punten.
  • Plan earst: ynlieding mei oanlieding, twa of trije alinea's mei ien idee per alinea, en in dúdlike sluting.
  • Brûk ferbânwurden dy't by it doel passe: 'om't', 'dêrtroch', 'oan 'e oare kant', 'ta beslút'.
  • Kies register konsekwint: 'jo' by formele teksten, 'do' by bekende lêzers. Hâld datselde oan yn 'e oansprekking en ôfsluting.
  • Kontrolearje op Fryske foarmen en op Nederlânske ynterferinsje, benammen by lidwurden, tiidwurden en ferlytsingsfoarmen.

Wurke foarbyld

Punt: 'Neam twa redenen foar mear fytsstallingen by it stasjon.' Swak: 'Der moat mear fytsstalling komme. It is no fol.' Better: 'Yn it foarste plak binne de besteande rekken oan 'e ein fan 'e middei fol. Dêrtroch sette reizgers har fyts tsjin it stasjon, wat oerlêst jout.' Reden: it antwurd neamt twa konkrete redenen, brûkt in gefolchferbân en past by in formele e-mail oan 'e gemeente.

Fallen

  • In punt fan 'e opdracht ferjitte.
  • Te lang ynliede en gjin tiid foar de sluting.
  • Miening en feiten trochinoar helje.
  • Ien lange sin mei trije haadideeën skriuwe.