Tijdvakken en periodisering
Dit domein toetst of je gebeurtenissen in de juiste tijd plaatst en uitlegt waarom historici de geschiedenis in perioden indelen. Je moet de tien tijdvakken met naam en jaartallen kennen en een bron of gebeurtenis kunnen koppelen aan een tijdvak en een kenmerkend aspect.
De tien tijdvakken
- 1 Jagers en boeren (tot 3000 v.Chr.)
- 2 Grieken en Romeinen (3000 v.Chr.–500 n.Chr.)
- 3 Monniken en ridders (500–1000)
- 4 Steden en staten (1000–1500)
- 5 Ontdekkers en hervormers (1500–1600)
- 6 Regenten en vorsten (1600–1700)
- 7 Pruiken en revoluties (1700–1800)
- 8 Burgers en stoommachines (1800–1900)
- 9 Wereldoorlogen (1900–1950)
- 10 Televisie en computer (1950–nu)
Periodiseren is kiezen
Een periode is geen natuurwet: historici kiezen een beginpunt omdat er iets belangrijks veranderde, bijvoorbeeld de val van het West-Romeinse Rijk (476) of de ontdekking van Amerika (1492). Let op: jaartallen zonder 'v.Chr.' lopen op; bij v.Chr. telt de tijd terug. Er is geen jaar 0.
Uitgewerkt voorbeeld
Bron: 'In 1652 vaart een schip van de VOC naar Batavia.' Welk tijdvak? De VOC werd in 1602 opgericht en 1652 valt in de zeventiende eeuw: tijdvak 6, Regenten en vorsten. Het kenmerkende aspect is wereldeconomie en handelskapitalisme. Redenering: eerst het jaartal, dan het tijdvak, dan het kenmerkende aspect.
Valkuilen
- 'De Middeleeuwen' duurt ongeveer 500–1500; dat zijn tijdvak 3 en 4 samen.
- Een eeuw is niet hetzelfde als een tijdvak: de zeventiende eeuw valt grotendeels in tijdvak 6, maar niet precies.
- Bij v.Chr. is 500 v.Chr. later dan 1000 v.Chr.