Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.C. – 500 n.C.)
Dit domein behandelt de Tijd van Grieken en Romeinen, 3000 v.C. tot 500 n.C. Je moet Griekse stadstaten en het Romeinse Rijk vergelijken en begrippen als democratie, republiek, romanisering en limes toepassen.
Griekse stadstaten
Een polis was een stad met omliggend gebied. Athene had in de 5e eeuw v.C. een directe democratie: mannelijke burgers stemden in de volksvergadering. Vrouwen, slaven en niet-burgers hadden geen stemrecht. Dus 'democratie' was beperkter dan nu.
Rome
Rome begon als republiek met senaat en consuls. Vanaf Augustus (27 v.C.) werd het een keizerrijk. Het rijk werd bestuurd met belastingen, wegen, legioenen en steden. Het burgerrecht werd in 212 n.C. aan bijna alle vrije inwoners gegeven. Romanisering betekent overname van Romeinse taal, recht, steden en gewoonten, maar lokale culturen bleven bestaan.
Grenzen en christendom
De limes was de militaire grens, in Nederland langs de Rijn. Het christendom groeide en werd in 380 n.C. staatsgodsdienst. In 476 n.C. viel het West-Romeinse Rijk.
Werkvoorbeeld
Vraag: waarom was Athene geen democratie voor iedereen? Redenering: alleen mannelijke burgers mochten stemmen. Het burgerschap was erfelijk en beperkt. Slaven, vrouwen en vreemdelingen waren uitgesloten. Conclusie: het was een directe democratie voor een minderheid.
Valkuilen
- Rome was in de keizertijd geen republiek meer.
- 'Romeinen in Nederland' betekent niet heel Nederland.
- Romanisering was geen volledige uitwissing van lokale cultuur.
- Het christendom werd niet vanaf het begin getolereerd.