Tijd van monniken en ridders (500 – 1000)
Dit domein gaat over de Tijd van monniken en ridders, 500-1000. De examenvragen richten zich op het Frankische rijk, de verspreiding van het christendom, kloosters, leenstelsel en hofstelsel.
Kerk en kloosters
Na de val van het West-Romeinse Rijk bleef de kerk een belangrijke organisatie. Monniken leefden in kloosters volgens regels, bijvoorbeeld de benedictijnse regel 'ora et labora' (bid en werk). Kloosters bewaarden teksten, bewerkten grond en gaven onderwijs. Missionarissen zoals Willibrord en Bonifatius probeerden in de Lage Landen mensen te bekeren.
Frankische rijk
Karel de Grote (768-814) breidde het Frankische rijk uit en liet zich in 800 tot keizer kronen. Hij bevorderde onderwijs en kerkhervorming. Na zijn dood viel het rijk uiteen.
Leenstelsel en hofstelsel
In het leenstelsel gaf een heer grond of rechten in bruikleen aan een vazal. De vazal beloofde trouw en militaire steun. Het hofstelsel ging over het beheer van een domein: horigen werkten op het land van de heer en moesten herendiensten doen. Horigen waren gebonden, maar geen slaven.
Werkvoorbeeld
Vraag: waarom gebruikten koningen het leenstelsel? Redenering: koningen hadden weinig geld en ambtenaren. Door grond te lenen kregen edelen een beloning en moesten zij trouw en soldaten leveren. Nadeel: vazallen konden hun leen erfelijk maken en te machtig worden. Conclusie: het leenstelsel was bestuur met persoonlijke trouw, niet met een moderne staat.
Valkuilen
- Horigen waren geen slaven.
- Ridders waren niet allemaal edelen met een kasteel.
- Karel de Grote heerste niet over heel Europa.
- Het christendom werd niet overal meteen aanvaard.