Acht teams, twee baskets en negentig minuten
De sectie LO organiseert een 3x3-basketbaltoernooi voor klas 2. Er zijn acht teams aangemeld, elk met vier spelers (drie in het veld, één wisselspeler). De gymzaal heeft twee baskets en is beschikbaar van 10:00 tot 11:30 uur; daarna is de zaal verhuurd en is uitloop niet mogelijk. Een wedstrijd duurt 8 minuten, met 2 minuten wisseltijd; op beide helften kan tegelijk worden gespeeld. Er zijn twee docenten en vier leerlingen uit klas 4 die kunnen fluiten. Eén van hen moet om 11:00 uur weg, omdat ze daarna een toets heeft. De wens van de sectie is dat elk team minstens drie wedstrijden speelt en dat er aan het eind een winnaar is. Er is geen software voor de wedstrijdleiding: wel een whiteboard, een chronometer per veld en een fluitje per scheidsrechter. De uitslagen worden op papier bijgehouden. De teams zijn ingedeeld per klas: 2A, 2B, 2C en 2D leveren elk twee teams.
1. Maak een opzet voor het toernooi en bereken of die past binnen de beschikbare 90 minuten. Laat je rekenstappen zien.
Read the worked answer
Berekening:
- Twee poules van vier. In een poule van vier zijn er 3 ronden met per ronde 2 wedstrijden = 6 wedstrijden per poule, samen 12 wedstrijden.
- Op twee velden zijn per ronde 2 wedstrijden tegelijk; met 8 minuten spelen + 2 minuten wisselen is dat 10 minuten per ronde. 12 wedstrijden = 6 ronden = 60 minuten.
- Halve finales (kruiseling: A1 tegen B2, B1 tegen A2): 2 wedstrijden in één ronde = 10 minuten (totaal 70).
- Finale en troostfinale: 2 wedstrijden in één ronde = 10 minuten (totaal 80).
Uitkomst: 80 van de 90 minuten gebruikt, dus 10 minuten buffer voor de start, de prijsuitreiking en kleine uitloop. Dat past, maar alleen als de eerste wedstrijd om 10:00 uur echt begint.
Waarom deze opzet: elk team speelt minimaal drie poulewedstrijden en de vier beste teams spelen er één of twee bij. Een volledige competitie (8 teams, 28 wedstrijden) past niet: dat zijn 14 ronden van 10 minuten = 140 minuten. Een pure afvalronde (7 wedstrijden) past wel, maar dan speelt de helft van de teams maar één wedstrijd en is de eis van drie wedstrijden niet gehaald.
2. Team 2B staat om 10:20 uur nog niet op het veld. Welke regel hanteer je en wat doe je op dat moment?
Read the worked answer
Regel vooraf vastleggen en bekendmaken (bij de loting, niet pas als het gebeurt): de scheidsrechter wacht maximaal 5 minuten; daarna wordt de wedstrijd als 5-0 verloren geregistreerd, maar het team speelt de overige poulewedstrijden gewoon mee, zodat de eis van minimaal drie wedstrijden blijft staan.
Op het moment zelf:
- Na de wachttijd de wedstrijd afgelasten en direct het schema aanpassen: de volgende wedstrijd van dat team naar voren of naar achteren schuiven, zodat het veld niet leegstaat.
- De leerling-scheidsrechters en de tweede docent inlichten; één iemand houdt het aangepaste schema bij op het whiteboard.
- Het team bij aankomst opvangen: uitleggen wat er is gebeurd, teleurstelling erkennen, en een oefenwedstrijd of extra partij regelen.
- Bij de nabespreking kort benoemen; het probleem ligt bij de opkomst, niet bij de organisatie.
Waarom: een regel die pas achteraf wordt bedacht, voelt als willekeur en levert discussie op met spelers en ouders. Door de sanctie en 'ze spelen toch door' te scheiden, houd je zowel het schema als het leerdoel overeind.
3. Verdeel de taken over de twee docenten en de vier leerling-scheidsrechters, rekening houdend met de scheidsrechter die om 11:00 uur weg moet. Onderbouw je verdeling.
Read the worked answer
Verdeling:
- Docent 1: wedstrijdleiding en schema. Staat centraal bij het whiteboard, bewaakt de tijd, noteert uitslagen, is het aanspreekpunt voor teams.
- Docent 2: vloer en veiligheid. Opstelling, materiaal, toezicht bij de wisselbanken, EHBO-tas binnen handbereik, en na 11:00 uur neemt deze docent de vrijgekomen fluitbeurt over.
- Vier leerling-scheidsrechters: twee per veld per ronde; één fluit, één houdt tijd en stand bij, na elke ronde wisselen van rol.
- De leerling die om 11:00 uur weg moet, fluit alleen de poulefase (ronden 1 tot en met 6, dus tot 11:00 uur). Daarna staan de halve finales en finales op het programma; die worden gefloten door de tweede docent en de overgebleven scheidsrechters.
- Taken voor leerlingen: ballen klaarleggen, scorebord, waterflesjes.
- Briefing van 5 minuten vooraf aan de vier scheidsrechters: welke regels, wat bij twijfel, hoe een conflict op te lossen.
Waarom: met twee docenten alleen kun je niet tegelijk fluiten, tijdwaarnemen en eerste hulp verlenen. Als de taken vastliggen en de scheidsrechters een korte briefing hebben gehad, houd je overzicht en kun je ingrijpen bij onveilige situaties.