LO VMBO KB (common core) flashcards

36 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Grof motorische vaardigheid

Beweging waarbij vooral grote spiergroepen worden gebruikt, zoals rennen, springen en werpen. Deze vaardigheden vormen de basis van veel sporten en vragen minder fijne precisie dan fijn motorische bewegingen.

Open vaardigheid

Vaardigheid die wordt uitgevoerd in een wisselende omgeving, waarbij de beweger moet reageren op tegenstanders, medespelers of een bal. Voorbeeld: verdedigen tijdens een partijspel.

Gesloten vaardigheid

Vaardigheid waarbij de omgeving voorspelbaar is en de beweging steeds op vrijwel dezelfde manier verloopt, zoals een penalty nemen of een turnoefening uitvoeren.

Seriële vaardigheid

Vaardigheid die bestaat uit een vaste reeks opeenvolgende bewegingen, bijvoorbeeld de driesprong of een schaatsstart. De volgorde van de onderdelen is bepalend voor het resultaat.

Coördinatievermogen

Het vermogen om bewegingen vlot, nauwkeurig en goed op elkaar afgestemd uit te voeren. Het is een voorwaarde om nieuwe technieken te leren en om in spelsituaties snel te reageren.

Automatiseringsfase

Laatste leerfase bij motorisch leren, waarin de beweging vlot en met weinig aandacht verloopt. Fouten worden nog maar weinig gemaakt en de beweger kan zich richten op tactiek.

Positieve transfer

Situatie waarin een eerder geleerde vaardigheid het leren van een nieuwe vaardigheid bevordert, bijvoorbeeld omdat de bewegingen of het ritme sterk op elkaar lijken.

Kennis van resultaat

Vorm van feedback waarbij de beweger te horen krijgt wat het gevolg van de beweging was, bijvoorbeeld of de bal in het doel ging. Het gaat om de uitkomst, niet om de uitvoering.

Beweegrichtlijn volwassenen

Advies van minstens 150 minuten matig intensief bewegen per week, verspreid over meerdere dagen, aangevuld met spier- en botversterkende activiteiten minstens twee keer per week.

Matig intensief bewegen

Bewegen waarbij hartslag en ademhaling stijgen, maar praten nog redelijk lukt. Voorbeelden zijn stevig wandelen en fietsen. Bij intensief bewegen wordt praten juist lastig.

Maximale hartslag schatten

Een veel gebruikte schatting van de maximale hartslag in slagen per minuut is 220 min de leeftijd in jaren. De werkelijke waarde verschilt per persoon en kan hiervan afwijken.

BMI

Body mass index: gewicht in kilogram gedeeld door de lengte in meter in het kwadraat. De uitkomst is een ruwe maat, want spiermassa en vetverdeling worden niet meegenomen.

Cardiorespiratoir uithoudingsvermogen

Het vermogen van hart, longen en bloedvaten om tijdens langdurige inspanning zuurstof naar de spieren te brengen. Het is een van de vijf componenten van gezondheidsgerelateerde fitheid.

Warming-up

Voorbereiding voorafgaand aan inspanning, waarbij het lichaam geleidelijk op temperatuur komt en spieren en gewrichten worden voorbereid. Dit verlaagt de kans op blessures en verbetert de prestatie.

Cooling-down

Rustige afsluiting na inspanning, met lichte beweging en stretchen, zodat hartslag en ademhaling geleidelijk dalen en het lichaam tot rust komt.

Overbelasting

Schade aan spieren, pezen of gewrichten door te vaak of te zwaar belasten zonder voldoende herstel. Plotselinge toename van training en te korte rust verhogen het risico.

Koolhydraten als brandstof

Bij inspanning gebruikt het lichaam vooral koolhydraten als brandstof. Voldoende koolhydraten in de voeding ondersteunen langdurige of intensieve inspanning en helpen het herstel.

Gezondheidsgerelateerde fitheid

Fitheid op het gebied van gezondheid, met vijf componenten: cardiorespiratoir uithoudingsvermogen, spierkracht, spieruithoudingsvermogen, lenigheid en lichaamssamenstelling.

Georganiseerde sport

Sporten binnen een vereniging of bond, met lidmaatschap, vaste trainingen, begeleiding en competitie. Er gelden officiële regels en er zijn vaak kosten aan verbonden.

Ongeorganiseerde sport

Sporten zonder vereniging of vaste competitie, bijvoorbeeld zelf hardlopen, fitnessen of informeel voetballen met vrienden. Regels en begeleiding zijn vrij en de kosten zijn meestal laag.

Socialisatie door sport

Het leren van sociale vaardigheden en normen via sport, zoals samenwerken, omgaan met regels, winnen en verliezen accepteren en respect tonen voor scheidsrechter en tegenstander.

Fair play

Sportief gedrag dat verder gaat dan de spelregels: respect voor tegenstander, medespeler en scheidsrechter, geen doping en geen matchfixing. Het gaat om de geest van de sport.

Inclusief sportaanbod

Sportaanbod dat drempels verlaagt zodat ook mensen met een beperking, ouderen, nieuwkomers of mensen met een kleine beurs kunnen meedoen, bijvoorbeeld via aangepast materiaal of financiële steun.

Commercialisering van sport

Invloed van sponsoring, media en merchandising op de sport. Dit brengt geld en aandacht, maar kan spanning geven met sportieve waarden en met betaalbaarheid voor deelnemers.

Vrijwilligers in de sport

Mensen die onbetaald taken uitvoeren bij een sportvereniging, zoals training geven, fluiten, kantine draaien of besturen. Zij zijn essentieel om het verenigingsaanbod mogelijk te maken.

Lesopbouw in drie delen

Indeling van een bewegingsles in inleiding of warming-up, kern met het leerdoel, en afsluiting met cooling-down en terugblik. Elk deel heeft een eigen functie in de les.

Differentiatie in de les

Aanpassen van opdrachten, materiaal of tempo aan verschillende niveaus binnen een groep, zodat elke deelnemer op eigen niveau oefent en succes kan ervaren.

Homogene groep

Groep deelnemers met ongeveer hetzelfde bewegingsniveau. Dit werkt goed voor gerichte oefening van een techniek, omdat de opdracht op één niveau kan worden afgestemd.

Heterogene groep

Groep deelnemers met verschillende bewegingsniveaus. Dit stimuleert samenwerking en peer-leren, maar vraagt om aangepaste opdrachten zodat iedereen voldoende aan bod komt.

Halve competitie

Toernooivorm waarbij elk team of elke speler één keer tegen elk ander team of elke andere speler speelt. Het aantal wedstrijden hangt af van het aantal deelnemers.

Observatieformulier

Formulier met vooraf bepaalde, concrete criteria waarop een beweger wordt beoordeeld, bijvoorbeeld techniek, tactiek en samenwerking. Het maakt feedback en voortgang meetbaar en vergelijkbaar.

EHBSO

Eerste hulp bij sportongevallen: let op gevaar, beoordeel bewustzijn en ademhaling, schakel hulp in en verleen verdere eerste hulp. Bij ernstige situaties wordt 112 gebeld.

Kneuzing of verzwikking

Beschadiging van weefsel of gewrichtsbanden door een stoot of verkeerde beweging. Behandeling: rust, koelen, licht drukverband en hoog houden; niet masseren of doorlopen.

Hersenschudding bij sport

Kwaal na een klap op het hoofd, met hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid. De sporter moet direct stoppen en laten beoordelen; opnieuw laten spelen is onveilig.

Oververhitting bij sport

Ontstaat bij langdurige inspanning in warmte, met duizeligheid, hoofdpijn en verwardheid. Voorkomen door drinken, pauzes in de schaduw en tijdig stoppen met inspanning.

Veilige oefenruimte

Ruimte waarin vloer, obstakels, randen en toestellen zijn gecontroleerd en waarin voldoende vrije afstand tussen deelnemers en doelen is, zodat botsingen en valpartijen worden beperkt.