Een hoge stick en een scheve pink

Volgorde:

1. Fluiten en de wedstrijd stilzetten. Iedereen stopt, sticks neer. Vraag de onderwijsassistent de groep bij elkaar te houden met een zelfstandige opdracht (overspelen in tweetallen op de eigen helft), zodat jij niet weg hoeft.
2. Bij Lisa gaan zitten, niet laten staan. Ze is bleek en duizelig: laat haar zitten met het hoofd iets lager, jas erom, stel haar gerust. Waarom: duizeligheid kan op flauwvallen wijzen en staan verergert dat.
3. De pink niet rechtzetten, niet intrekken, niet 'even testen'. Wel: ringen verwijderen als dat zonder kracht kan, koelen met een koudepack in een doek (10 tot 15 minuten), de hand hoog houden en ondersteunen. Waarom: bij een mogelijke breuk kan rechtzetten zenuwen en bloedvaten beschadigen.
4. Hulp inschakelen: de EHBO'er of BHV'er laten komen en de ouders laten bellen. Bij aanhoudende duizeligheid, flauwvallen of hevige pijn: huisarts of huisartsenpost, bij ernstige klachten 112.
5. Vervoer regelen: niet zelf laten fietsen; iemand laat haar begeleiden naar de huisarts of naar huis.
6. Vastleggen: ongeval registreren (datum, tijd, toedracht, maatregelen), ouders en mentor informeren, de klas kort inlichten zonder details.

Vooral niet: de pink rechtzetten, haar laten doorspelen, haar alleen naar de zaal sturen, of de hele groep laten wachten zonder opdracht.

Drie maatregelen:

1. Regel: de stick blijft onder kniehoogte en wordt niet hoog uitgeslagen. Vooraf demonstreren en bij elke overtreding consequent fluiten (vrije push tegen). Waarom: de meeste verwondingen in schoolhockey komen van een hoog uitgehaalde stick; deze regel pakt de oorzaak aan en niet alleen het gevolg.
2. Eerst de techniek zonder tegenstander, dan partij. In deze les zou het slaan eerst geoefend moeten zijn (slaan tegen de boarding, mikken op een pion), met de afspraak dat er in de partij alleen wordt gepusht en gestopt. Waarom: in een partij slaan leerlingen meteen met volle kracht omdat de bal hen uitdaagt; zonder geoefende slag is de controle zoek.
3. Lichtere bal en bescherming. Een lichtere, minder harde bal voor beginners en scheenbeschermers en bitje verplicht of dringend geadviseerd. Waarom: dit verkleint niet de kans op contact, maar wel de ernst van de verwonding.

Alternatief dat je als vierde kunt inzetten: kleiner veld en 3 tegen 3, plus de regel 'alleen van voren verdedigen'. Waarom: minder botsingen en minder situaties waarin twee spelers tegelijk op dezelfde bal afgaan.

Eerst Joris, dan de rest:

• Erken zijn gevoel: 'Je schrikt enorm, dat snap ik.' Hij huilt omdat hij geschrokken is, niet omdat hij schuldig is.
• Scheid toedracht en schuld. Benoem wat er gebeurde: twee spelers tegelijk op de bal, een stick die te hoog uitkwam. Dat is een ongeluk met een aanwijsbare oorzaak, en die oorzaak is een regel die jij als docent had moeten afdwingen.
• Neem je eigen verantwoordelijkheid hardop: de lesopbouw (eerst slaan oefenen, dan partij) en het toezicht zijn jouw taak. Zeg dat.
• Geef hem een taak: laat hem het koudepack brengen of bij Lisa blijven zitten tot de EHBO'er er is. Dat herstelt zijn rol in de groep.
• Kort in de klas: 'Dit was een ongeluk. Vanaf nu blijft de stick laag.' Geen schuldige aanwijzen, geen details over de verwonding.
• Volg het op: vraag de volgende les hoe het met Lisa gaat en hoe Joris zich voelt.

Waarom: als Joris de schuld krijgt, durft hij de volgende les niet meer in duels en leert de klas vooral dat een ongeluk een schuldige heeft. Met de oorzaak benoemen leert de klas juist wat veilig spel is.