Verandering: modernisering, globalisering en individualisering
Modernisering, globalisering en individualisering
Dit domein vraagt om het verklaren van langdurige maatschappelijke veranderingen en het onderscheiden van modernisering, globalisering en individualisering. Je moet gevolgen en reacties kunnen benoemen.
Kernregels
- Modernisering omvat rationalisering, differentiatie, bureaucratisering, secularisering en individualisering. Status wordt minder toegeschreven en meer verworven.
- Individualisering betekent lossere vaste verbanden, meer keuzevrijheid en meer eigen verantwoordelijkheid. Beck spreekt van een risicomaatschappij: keuzes brengen nieuwe risico's mee.
- Globalisering is de toename van wereldwijde verbondenheid: economisch (handel, multinationals, productieketens), cultureel (media, migratie) en politiek (EU, VN, verdragen).
- Glocalisering is de wisselwerking tussen mondiale en lokale processen.
- Reacties op globalisering zijn onder meer protectionisme, nationalisme en regionalisme.
Uitgewerkt voorbeeld
Een Nederlandse supermarkt verkoopt avocado's uit Peru. Dat is economische globalisering: handel en transport maken het product wereldwijd beschikbaar. Een lokale campagne voor 'lokaal eten' is een glocaliseringsreactie: mondiale markt en lokale identiteit komen samen. Individualisering zie je terug in de consument die op basis van eigen waarden kiest, losser van traditionele gewoonten.
Valkuilen
Modernisering is niet hetzelfde als verwestering. Individualisering is niet hetzelfde als egoïsme. Globalisering is niet alleen economisch. Niet elke verandering is globalisering; let op schaal en oorzaak.