Maatschappijwetenschappelijke onderzoeksvaardigheden
Onderzoeksvaardigheden
Hier toetst het examen of je een onderzoeksopzet kunt beoordelen, bronnen kunt analyseren en conclusies niet sterker maakt dan de data toelaten. Je moet betrouwbaarheid, validiteit en representativiteit uit elkaar houden.
Kernregels
- Het onderzoeksproces loopt van probleemstelling en vraagstelling naar hypothese, operationaliseren, data verzamelen, analyseren en concluderen.
- Onafhankelijke variabele veroorzaakt of verklaart; afhankelijke variabele is het gevolg. Een populatie is de totale groep; een steekproef moet aselect zijn om representatief te kunnen zijn.
- Betrouwbaarheid gaat over herhaalbaarheid en meetfouten; validiteit gaat over de vraag of je meet wat je wilt meten. Triangulatie combineert methoden of bronnen.
- Methoden: experiment (causaliteit), enquête (grootschalig, zelfrapportage), interview (diepgang), observatie, documentanalyse.
- Bij bronanalyse let je op deskundigheid, nabijheid, belang en representativiteit. Onderscheid feit, mening en interpretatie. Let op procentpunten, afgekapte assen en 3D-grafieken.
Uitgewerkt voorbeeld
Een onderzoeker wil weten of een bijbaan slecht is voor cijfers. Bijbaan is de onafhankelijke variabele, cijfer de afhankelijke. Een enquête onder aselect gekozen leerlingen is redelijk betrouwbaar, maar zelfrapportage kan de validiteit verlagen. Een alternatieve verklaring is beschikbare studietijd. Zonder experiment of controle is de conclusie hooguit correlationeel, niet causaal.
Valkuilen
Betrouwbaar is niet hetzelfde als valide. Een grote steekproef is niet automatisch representatief. Procent is niet hetzelfde als procentpunt. Een enquête bewijst geen causaliteit.