Het jeugdhonk moet dicht
De gemeente Smallingerland heeft een tekort van €180.000 op jeugdbeleid. Wethouder De Vries stelt voor jeugdhonk De Basis te sluiten. Het honk kost €95.000 per jaar en trekt wekelijks 80 jongeren. Er is een alternatief: de huur kan halveren als het honk gaat samenwerken met een school, maar dan kunnen er alleen op dinsdag- en donderdagavond activiteiten plaatsvinden. De gemeenteraad heeft 31 zetels; de coalitie van drie partijen heeft 17 zetels. Tijdens de commissievergadering bieden 60 jongeren en 200 handtekeningen aan. Een oppositieraadslid dient een motie in om de sluiting uit te stellen en eerst onderzoek te doen naar het alternatief. De wethouder zegt dat hij mandaat heeft en dat de begroting voor 1 december rond moet zijn. Een groep bewoners eist een referendum over de sluiting. In de gemeentelijke verordening staat geen referendum. De raad vergadert volgende week donderdag.
1. Wie beslist uiteindelijk over de sluiting van het jeugdhonk en welke rol heeft de wethouder daarbij? Betrek de motie en het mandaat in je antwoord.
Read the worked answer
De gemeenteraad stelt de begroting vast en bepaalt de kaders; hij kan de sluiting dus tegenhouden of uitstellen. De wethouder voert het beleid uit binnen die kaders. Zijn 'mandaat' betekent niet dat hij buiten de raad om mag beslissen: hij is verantwoording schuldig en moet naar de raad luisteren. Een motie is een uitspraak of opdracht van de raad; als de motie wordt aangenomen, moet het college daarmee aan de slag, al is een motie niet altijd juridisch bindend. De raad kan ook een amendement op de begroting indienen.
2. Heeft de eis van een referendum kans van slagen? Leg uit en noem twee andere manieren waarop bewoners invloed kunnen uitoefenen.
Read the worked answer
Een referendum is alleen mogelijk als de gemeentelijke verordening dat regelt. In deze gemeente staat er geen referendum in de verordening, dus de eis heeft geen kans. Bewoners kunnen wel: 1) inspreken bij de commissie of raad; 2) een petitie aanbieden (200 handtekeningen); 3) contact zoeken met raadsleden; 4) de media inschakelen; 5) meedenken in een klankbordgroep of burgerpanel. Dat past bij participatie: invloed zonder dat je zelf het besluit overneemt.
3. Je bent raadslid van een oppositiepartij. Noem twee argumenten voor uitstel en weerleg het argument van de wethouder dat hij mandaat heeft en dat de begroting voor 1 december rond moet.
Read the worked answer
Argumenten voor uitstel: (1) er is een goedkoper alternatief (huur halveren) dat eerst onderzocht moet worden; (2) 80 jongeren en 200 handtekeningen laten zien dat er maatschappelijke gevolgen zijn; participatie vraagt om zorgvuldigheid. Weerlegging: 'mandaat' is geen vrijbrief; de raad stelt de kaders en kan een motie of amendement aannemen. De deadline van 1 december is een praktische reden, maar geen reden om een alternatief niet te onderzoeken; dat kan op korte termijn. Zo voorkom je een besluit dat later duurder uitpakt.