VMBO KB Maatschappijkunde flashcards

33 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Massamedia

Communicatiemiddelen die in korte tijd een groot en anoniem publiek bereiken, zoals kranten, televisie, radio, internet en sociale media.

Waakhondfunctie

De taak van media om de macht te controleren door misstanden bij overheid en bedrijven te onderzoeken en openbaar te maken.

Selectieve waarneming

Het verschijnsel dat mensen vooral informatie opnemen die past bij hun bestaande mening en andere informatie negeren of vergeten.

Agenda-setting

Het vermogen van media om te bepalen welke onderwerpen het publiek belangrijk vindt, door bepaalde zaken veel aandacht te geven.

Framing

Het presenteren van een feit vanuit een bepaalde invalshoek, waardoor de lezer het nieuws op een specifieke manier interpreteert.

Persvrijheid

Grondrecht dat journalisten beschermt bij het verzamelen en publiceren van nieuws; vastgelegd in artikel 7 van de Grondwet.

Democratie

Staatsvorm waarin het volk regeert via verkiezingen en vertegenwoordigers, met vrije meningsuiting en bescherming van minderheden.

Trias politica

Scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht, zodat één persoon of orgaan niet alle macht heeft.

Actief kiesrecht

Het recht om te stemmen bij verkiezingen; in Nederland heb je dit vanaf achttien jaar met de Nederlandse nationaliteit.

Kiesdeler

Het aantal geldige stemmen gedeeld door het aantal zetels; wie deze drempel haalt, krijgt minimaal één zetel.

Motie van wantrouwen

Uitspraak van de Tweede Kamer waarin zij aangeeft geen vertrouwen meer te hebben in een minister of het kabinet.

Coalitie

Samenwerking van politieke partijen die samen een meerderheid in het parlement vormen en een regering of college vormen.

Populisme

Politieke stroming die het volk tegenover een corrupte elite plaatst en vaak eenvoudige oplossingen belooft voor ingewikkelde problemen.

Arbeidsovereenkomst

Wettelijke afspraak tussen werkgever en werknemer over loon, werktijd en taken, waarbij de werknemer gezag aanvaardt.

CAO

Collectieve arbeidsovereenkomst: afspraken tussen werkgevers en vakbonden over loon en arbeidsvoorwaarden voor een hele bedrijfstak.

Proeftijd

Periode aan het begin van een dienstverband waarin beide partijen het contract direct kunnen beëindigen zonder opzegtermijn.

WW-uitkering

Uitkering bij werkloosheid voor werknemers die voldoende weken hebben gewerkt en zonder eigen schuld hun baan verliezen.

Bijstand

Uitkering van de gemeente als vangnet voor mensen met te weinig inkomen; er gelden plichten zoals solliciteren en meewerken.

Schijnzelfstandigheid

Situatie waarin iemand als zzp'er werkt maar feitelijk onder leiding van een opdrachtgever staat, zoals een gewone werknemer.

Arbowet

Wet die werkgevers verplicht te zorgen voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden en werknemers te beschermen tegen risico's.

Vakbond

Organisatie van werknemers die opkomt voor hun belangen, onderhandelt over CAO's en kan staken bij conflicten.

Cultuur

Geheel van aangeleerde normen, waarden, gewoonten, taal en geloof die een groep mensen met elkaar deelt.

Etnocentrisme

De eigen cultuur als norm nemen en andere culturen daarmee vergelijken en vaak als minderwaardig beoordelen.

Cultuurrelativisme

Opvatting dat je een cultuur moet begrijpen en beoordelen vanuit de waarden en omstandigheden van die cultuur zelf.

Integratie

Deelnemen aan de samenleving met behoud van eigen culturele kenmerken, zoals taal, geloof en gewoonten.

Assimilatie

Het volledig opgaan in de dominante cultuur, waarbij eigen culturele kenmerken grotendeels verloren gaan.

Pushfactoren

Omstandigheden in het thuisland die mensen wegduwen, zoals oorlog, vervolging, armoede of gebrek aan werk.

Vooroordeel

Mening over een persoon of groep die niet op eigen ervaring of feiten is gebaseerd en vaak negatief uitpakt.

Rechtsstaat

Staat waarin de overheid aan de wet gebonden is, burgers grondrechten hebben en de rechter de macht controleert.

Legaliteitsbeginsel

Regel dat de overheid alleen mag straffen of ingrijpen als de wet dat op dat moment uitdrukkelijk toestaat.

Taakstraf

Straf waarbij de veroordeelde onbetaald werk verricht of een leerstraf volgt in plaats van gevangenisstraf.

Vermoeid van onschuld

Uitgangspunt dat een verdachte onschuldig is totdat een rechter de schuld wettig en overtuigend heeft bewezen.

Officier van justitie

Openbaar aanklager die het strafrechtelijk onderzoek leidt, de verdachte vervolgt en een straf eist bij de rechter.