Multiculturele Samenleving
Wat het examen vraagt
Nederland is een pluriforme samenleving: mensen met verschillende culturen, religies en achtergronden leven samen. Het examen vraagt naar cultuur, migratie, integratie en naar spanningen en oplossingen rond samenleven.
Cultuur en begrippen
Cultuur is alles wat een groep mensen heeft aangeleerd: taal, waarden (wat je belangrijk vindt), normen (regels over gedrag), tradities en gewoonten. Bij een etnische groep horen mensen met een gemeenschappelijke afkomst of cultuur. Mensen met een migratieachtergrond zijn zelf geïmmigreerd of hebben ouders die dat deden. Vluchtelingen vragen asiel omdat ze gegronde vrees hebben voor vervolging (Vluchtelingenverdrag); asielzoekers zijn mensen wier aanvraag nog behandeld wordt.
Samenleven: drie modellen
- Integratie: mensen doen mee aan de samenleving (werk, school, taal) en houden tegelijk een eigen cultuur.
- Assimilatie: mensen nemen de dominante cultuur volledig over en geven de eigen cultuur op.
- Segregatie: groepen leven gescheiden van elkaar.
Rechten en spanningen
Artikel 1 van de Grondwet verbiedt discriminatie; de Wet gelijke behandeling werkt dat uit. Vooroordelen en stereotypen liggen vaak aan discriminatie ten grondslag. Tolerantie en sociale cohesie zijn belangrijk, net als participatie: meedoen aan werk, school en verenigingen. Nieuwkomers volgen een inburgeringstraject met taal (B1) en een participatieverklaring.
Uitgewerkt voorbeeld
Een buurthuis organiseert een iftar tijdens de ramadan en een kerstmarkt, en vraagt bewoners van allerlei achtergronden te helpen. Dit is integratie: mensen doen mee en ontmoeten elkaar, terwijl ze hun eigen gebruiken houden. Zou de gemeente alle andere talen en feesten verbieden, dan is dat assimilatie.
Valkuilen
Zet 'allochtoon' of 'migratieachtergrond' niet gelijk aan 'vluchteling': de meeste mensen met een migratieachtergrond kwamen niet als asielzoeker. Discriminatie is niet hetzelfde als een vooroordeel: discriminatie is ongelijk behandelen, een vooroordeel is een mening zonder feiten.