Maatschappijleer VMBO GL/TL

Je krijgt meerkeuzevragen, korte open vragen en vragen bij een casus of bron, verdeeld over de zes domeinen. Bij open vragen telt de formulering mee: noem het begrip, leg het uit en pas het toe op de situatie. De exacte opbouw en duur verschillen per leerweg en per jaar; je school en het College voor Toetsen en Examens publiceren de actuele gegevens.

De stof zelf is goed te doen, maar veel leerlingen onderschatten het taal- en toepassingsniveau. Je moet begrippen niet alleen herkennen maar ook gebruiken in een nieuwe context. Wie alleen samenvattingen leest en nooit open vragen oefent, verliest onnodig punten op formulering en argumentatie.

Voor het centraal examen gelden de landelijke regels voor herkansing in het laatste jaar; voor het schoolexamen bepaalt je school of en wanneer je een onderdeel mag overdoen. Vraag je examensecretaris naar de regels die voor jouw leerweg en cohort gelden, want die veranderen soms. Deze site kan je geen herkansing garanderen.

Reken op enkele weken van ongeveer een uur per dag, verspreid over de domeinen. Begin met begrippen per domein, oefen daarna met krantenartikelen en maak in de laatste fase complete oude examens op tijd. Wie pas een week vooraf begint, haalt meestal alleen nog wat meerkeuzepunten en mist de open vragen.

Begin met Politiek en staatsinrichting, want begrippen als rechtsstaat en parlementaire democratie komen in de andere domeinen terug. Neem daarna Criminaliteit en recht, dan Samenleving, Werk en economie, Massamedia en tot slot Mondiale vraagstukken. Die volgorde bouwt van concrete regels naar abstractere verhoudingen.

Vooral bij open vragen: het antwoord noemt wel iets, maar niet het gevraagde begrip, of past het begrip niet goed toe op de casus. Ook het onderscheid tussen feit en mening, tussen macht en gezag, en tussen straf- en burgerlijk recht gaat vaak mis. Lees het correctievoorschrift van oude examens en let op de woorden die punten opleveren.

Ja, het examen toetst of je begrippen kunt koppelen aan herkenbare situaties. Volg enkele weken het nieuws over politiek, rechtspraak en arbeidsmarkt en noteer bij elk bericht welk begrip erbij hoort. Je hoeft geen jaartallen te kennen, maar wel te kunnen uitleggen waarom een voorbeeld bij een begrip past.

Maatschappijleer hoort bij het gemeenschappelijk deel en het cijfer telt mee in de uitslag, maar de precieze regels verschillen per leerweg en per cohort. Laat je voorlichten door je decaan of examensecretaris. De officiële slaagregels staan bij het College voor Toetsen en Examens en bij je school, niet op deze pagina.