Schuur achter de woning op een opgerolde haspel
In een schuur achter een woning staan een vriezer van 150 W en een werkbank met een cirkelzaag van 1.800 W. De schuur wordt gevoed met een verlengsnoer van 20 m en 1,5 mm², dat via een haspel naar een contactdoos in de keuken loopt. Die contactdoos hangt op groep 3, samen met de keukenapparatuur die tegelijk maximaal 2.000 W vraagt. Groep 3 heeft een automaat van 16 A en een aardlekschakelaar van 30 mA. De netspanning is 230 V. De haspel hangt opgerold aan de muur. De eigenaar klaagt dat de stekker van de haspel warm wordt en dat de aardlekschakelaar soms afslaat wanneer de cirkelzaag start. Hij wil ook een buitenstopcontact voor de grasmaaier. De vriezer mag niet uitvallen, want er zit voor 200 euro aan voedsel in.
1. Bereken of groep 3 overbelast raakt wanneer vriezer, cirkelzaag en keukenapparatuur tegelijk werken. Laat de berekening zien.
Read the worked answer
Tel eerst het vermogen op: 150 W + 1.800 W + 2.000 W = 3.950 W. Bereken daarna de stroom met I = P / U: 3.950 / 230 = 17,2 A. De automaat is 16 A, dus 17,2 A is te veel: de groep raakt overbelast en de automaat zal na verloop van tijd uitschakelen.
Daar komt bij dat een cirkelzaag bij het starten kort een veel grotere stroom trekt dan de 1.800 W die op het typeplaatje staat; die inschakelstroom kan de automaat of de aardlekschakelaar ook laten afslaan. Conclusie: de vriezer, de cirkelzaag en de keukenapparatuur mogen niet op deze ene groep samenwerken. De vriezer hoort een eigen groep te krijgen, zodat het voedsel niet bederft wanneer er iets anders misgaat.
2. Verklaar waarom de stekker warm wordt en waarom de aardlekschakelaar soms afslaat.
Read the worked answer
De haspel hangt opgerold. Een kabel die stroom voert wordt warm, en opgerold kan die warmte niet weg. Daarbij is 1,5 mm² over 20 m tamelijk dun: de weerstand van heen en terug is ongeveer 0,47 Ω, wat bij 8 A al enkele volts spanningsval en tientallen watts warmte in de kabel oplevert. De stekker wordt daardoor warm en de isolatie veroudert sneller.
Dat de aardlekschakelaar afslaat, wijst op een lekstroom van meer dan 30 mA, bijvoorbeeld door vocht in de haspel of een beschadigde kabel of stekker. Het kan ook de automaat zijn die op de inschakelstroom reageert; dat is iets anders dan een aardlek. Laat daarom met een isolatietester meten en vervang beschadigde delen. Zet er nooit zomaar een zwaarder zekering in: dan wordt de kabel zelf de zwakke plek.
3. Geef een verbetervoorstel voor de hele installatie van de schuur.
Read the worked answer
Breng een vaste kabel van 2,5 mm² naar de schuur en sluit die aan op een eigen groep in de meterkast, beveiligd met een automaat van 16 A en een aardlekschakelaar van 30 mA. Monteer in de schuur een IP44-contactdoos met klep, zodat vocht en regen geen toegang hebben. Zet de vriezer op een aparte groep, zodat hij blijft draaien als de cirkelzaag of de grasmaaier wordt gebruikt.
Gebruik de haspel alleen helemaal afgerold en liefst helemaal niet meer voor vast gebruik. Controleer de stekker en kabel op beschadiging en laat de installatie door een vakman doormeten. Zo blijft de stroom veilig, wordt de groep niet meer overbelast en behoudt de eigenaar zijn voedsel in de vriezer.