Werkplaats beoordelen: MDF-stof, terpentine en lijnolielappen
In de werkplaats van de school wordt een kast van MDF geschuurd met een excenterschuurmachine zonder afzuiging. Op de radiator is een laag stof gaan zitten. Er wordt geverfd met alkydverf en terpentine; de kwasten staan in een emmer terpentine die al twee weken open is. In de hoek staat een stalen kast met verfblikken en een bak met gebruikte lijnolielappen van vorige week. Een leerling klaagt over hoofdpijn en jeuk aan de handen. De deur staat dicht omdat het koud is; er is alleen natuurlijke ventilatie via een hoog raam. Bij de deur hangt een goedgekeurde poederblusser van 6 kg. De docent vraagt jou de werkplaats te beoordelen voordat de groep aan de slag gaat.
1. Noem de belangrijkste risico's en zet de maatregelen in de juiste volgorde volgens de arbeidshygiënische strategie.
Read the worked answer
De risico's zijn: houtstof van MDF, waarin ook lijm zit; dampen van terpentine en alkydverf; brandgevaar door oplosmiddelen en lijnolielappen; en een slechte ventilatie waardoor klachten ontstaan. De jeuk past bij stof op de huid of bij terpentine; de hoofdpijn past bij oplosmiddeldampen in een gesloten ruimte.
Volgens de arbeidshygiënische strategie geldt: eerst de bron aanpakken, dan technische maatregelen, dan organisatorische, en pas als laatste persoonlijke beschermingsmiddelen.
- Bron: kies watergedragen verf waar dat kan, schuur niet onnodig en blaas stof niet met perslucht weg.
- Technisch: zet de afzuiging op de schuurmachine en open het raam of zet mechanische ventilatie aan.
- Organisatorisch: ruim tussentijds op, dek af, beperk de blootstellingstijd en zet de terpentine-emmer gesloten.
- PBM: stofmasker FFP2 of FFP3, veiligheidsbril en handschoenen bij het werken met terpentine.
2. Wat is het gevaar van de gebruikte lijnolielappen en hoe berg je ze veilig op?
Read the worked answer
Lijnolie droogt door oxidatie aan de lucht en geeft daarbij warmte af. Zitten de lappen op een hoop of in een bak, dan kan die warmte niet weg. De temperatuur loopt op en de lappen kunnen spontaan in brand vliegen, zelfs uren later. Dat is een echt brandrisico en niet iets om terloops op te lossen.
Bewaar gebruikte lappen daarom nooit in een gewone prullenbak of op een hoop. Spreid ze plat uit op een niet-brandbare ondergrond om te drogen, of leg ze in een luchtdichte metalen bak met water. Breng ze daarna naar de milieustraat als klein chemisch afval. Hang de poederblusser zichtbaar bij de deur en controleer of er in de buurt geen andere brandbare materialen staan.
3. Hoe ga je om met de terpentine, de verfresten en het houtstof? Onderbouw je keuze.
Read the worked answer
Terpentine, verfresten en kwasten horen bij het klein chemisch afval (KCA) en gaan naar de milieustraat. Giet ze nooit in de goot of door de wc en gooi ze niet bij het gewone afval: de oplosmiddelen en zware metalen in verf komen dan in het milieu terecht. Laat verfblikken goed gesloten en koel staan en laat terpentine bezinken, zodat je de heldere vloeistof kunt hergebruiken en het slib als KCA inlevert.
Houtstof van MDF verzamel je in een afgesloten zak of laat je via de afzuiging in de stofzak verdwijnen; veeg nat af in plaats van te blazen, zodat het stof niet opnieuw opwaait. Houtafval en stof horen niet bij elkaar in één bak. Zo blijven brandbaarheid, gezondheid en milieu onder controle.