Nederlands VMBO BB flashcards

31 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Onderwerp van een tekst

Datgene waar de hele tekst over gaat, in enkele woorden of één zin. Je vindt het via titel, tussenkopjes, eerste en laatste alinea.

Hoofdgedachte

De belangrijkste bewering die de schrijver over het onderwerp doet. Staat vaak in de inleiding of het slot en is breder dan één detail.

Verkennend lezen

Snel doorbladeren van titel, tussenkopjes, eerste en laatste alinea, beeld en bron om onderwerp en tekstsoort te bepalen voordat je vragen maakt.

Nauwkeurig lezen

Gericht lezen van het tekstdeel waar een vraag over gaat, waarbij je het antwoord letterlijk in de tekst aanwijst en de zin eromheen meeleest.

Functie van een alinea

De rol die een alinea in de tekstopbouw heeft, bijvoorbeeld inleiding, uitleg, voorbeeld, tegenwerping, conclusie of samenvatting.

Signaalwoord tegenstelling

Woord als maar, echter, toch, desondanks of daarentegen. Het kondigt een tegenstelling aan en wijst op een verschil met wat eerder is gezegd.

Signaalwoord oorzaak-gevolg

Woord als daardoor, doordat, omdat, daarom of zodat. Het verbindt een oorzaak met een gevolg of omgekeerd.

Signaalwoord opsomming

Woord als ten eerste, ten tweede, bovendien, ook of daarnaast. Het voegt een nieuw punt toe aan wat al genoemd is.

Signaalwoord voorbeeld

Woord als bijvoorbeeld, zoals, ter illustratie of een concreet geval. Het maakt een algemene bewering concreet en herkenbaar.

Signaalwoord conclusie

Woord als dus, daarom, kortom of al met al. Het leidt een slotsom in die volgt uit wat eerder in de tekst staat.

Feitelijke vraag

Vraag waarvan het antwoord letterlijk of bijna letterlijk in de tekst staat. Je hoeft geen eigen mening te geven, alleen de tekst te volgen.

Citaatvraag

Vraag waarbij je een zin letterlijk uit de tekst overneemt. Neem de eerste twee en laatste twee woorden over, met hoofdletters en leestekens.

Meerkeuzevraag aanpakken

Lees de vraag, streep twee duidelijk foute opties weg en controleer het gekozen antwoord door de precieze zin in de tekst aan te wijzen.

Woordbetekenis uit context

De betekenis van een onbekend woord afleiden uit de zin ervoor en erna, met behulp van synoniemen, tegenstellingen of voorbeelden in de buurt.

Mening versus feit

Een feit kun je controleren en is waar of onwaar. Een mening is wat iemand vindt of verwacht en bevat vaak woorden als ik vind, volgens mij of helaas.

Doel van de schrijver

Wat de schrijver met de tekst wil bereiken, bijvoorbeeld informeren, overtuigen, amuseren, activeren of instrueren. Het doel bepaalt de toon van de tekst.

Luisteren naar een fragment

Tijdens het luisteren steekwoorden noteren over wie, wat, waar en waarom. Let op intonatie, herhaling en signaalwoorden, want de vraag komt vaak achteraf.

Kijken naar beeld en tekst

Beeld kan de tekst versterken of tegenspreken. Let op gezichtsuitdrukking, ondertiteling, camerakeuze en de bron van het fragment.

Zakelijke brief indeling

Eigen adres, plaats en datum, adres geadresseerde, aanhef, inleiding, kern, slot, groet en ondertekening met naam. Elke alinea begint met een hoofdletter.

Formele aanhef

Geachte heer Jansen, of Geachte mevrouw De Vries, met achternaam en komma. Bij onbekende naam: Geachte heer, mevrouw,. Nooit Geachte met alleen een voornaam.

Formele afsluiting

Met vriendelijke groet, op een nieuwe regel, daarna je naam. Bij een informele brief mag Hartelijke groet, of Groetjes, met voornaam.

Persoonsvorm en onderwerp

De persoonsvorm past in getal bij het onderwerp: enkelvoud bij enkelvoud, meervoud bij meervoud. Bij inversie komt de persoonsvorm vóór het onderwerp.

Tegenwoordige tijd enkelvoud

Bij ik: de stam. Bij jij, hij, zij, het: stam + t. Bij inversie vervalt de t: Loop jij? Bij wij, jullie, zij: het hele werkwoord.

Sterke werkwoorden verleden tijd

Sterke werkwoorden veranderen in de verleden tijd van klank, bijvoorbeeld lopen werd liep en schrijven werd schreef. Er is geen vaste uitgangsregel.

Zwakke werkwoorden verleden tijd

Eindigt de stam op t, k, f, s of p, dan -te of -ten; anders -de of -den. Voorbeeld: werken werd werkte, spelen werd speelde.

Voltooide tijd met hebben

De meeste werkwoorden krijgen hebben als hulpwerkwoord: ik heb gelopen, hij heeft gewerkt. Ook hebben en zijn als hoofdwerkwoord nemen hebben.

Voltooide tijd met zijn

Werkwoorden van beweging of toestandsverandering krijgen zijn: ik ben vertrokken, hij is gevallen, zij is gegroeid. Ook blijven en zijn nemen zijn.

Voltooid deelwoord -t of -d

Gebruik dezelfde regel als de verleden tijd: stam op t, k, f, s of p geeft -t, anders -d. Voorbeeld: gefietst, maar gespeeld.

Hoofdletters regels

Hoofdletter bij het begin van een zin en bij eigennamen van personen, plaatsen en merken. Niet bij dagen, maanden, seizoenen en windstreken.

Aaneenschrijven van samenstellingen

Twee of meer woorden die samen één begrip vormen, schrijf je aan elkaar: fietspomp, schoolplein, huiswerk. Losse woordgroepen met bijvoeglijk naamwoord blijven los.

Komma plaatsen

Komma tussen twee persoonsvormen, bij een opsomming zonder en, en na een aanhef of tussenwerpsel. Geen komma vóór en in een gewone opsomming.