Schrijven en taalverzorging
Wat dit domein toetst
Je schrijft een korte zakelijke tekst (e-mail, brief, artikel, klacht, advertentie of verslag) en beantwoordt vragen over spelling, werkwoordspelling, leestekens en zinsbouw. Bij de schrijfopdracht let de corrector op vier dingen: inhoud (alle gevraagde punten), publiek en doel, opbouw en taalverzorging.
De schrijfopdracht aanpakken
Markeer in de opdracht eerst de tekstsoort, het publiek, het doel en de losse deelopdrachten. Elk genoemd punt moet terugkomen; ontbreekt er één, dan kost dat punten. Gebruik de vaste opbouw van een e-mail of brief: aanhef (Geachte heer/mevrouw, of Beste mevrouw De Vries,), inleiding met de reden van je bericht, middenstuk in alinea's, slot met je vraag of verzoek, afsluiting (Met vriendelijke groet,) en je naam. Schrijf zakelijk: geen spreektaal, geen afkortingen als ff of idd en geen emoji's.
Werkwoordspelling
- Persoonsvorm tegenwoordige tijd: ik-vorm, of ik-vorm + t bij hij/zij/het. Staat jij achter de persoonsvorm, dan geen t: Word jij morgen gebeld?
- Persoonsvorm verleden tijd: stam eindigt op een medeklinker uit 't ex-kofschip (t, k, f, s, ch, p), dan -te(n); anders -de(n). Gebruik hiervoor de stam van het hele werkwoord.
- Voltooid deelwoord: verlengproef of 't ex-kofschip. Bij een bijvoeglijk gebruik schrijf je het zo kort mogelijk: de vergrote foto, een geplande afspraak.
Spelling en leestekens
Dagen en maanden krijgen een kleine letter; namen van personen, landen, talen en feestdagen een hoofdletter. Zet een komma tussen twee persoonsvormen in een samengestelde zin (Als het regent, blijf ik thuis), bij een opsomming en bij een aanspreking. Getallen tot twintig schrijf je in letters.
Voorbeeld met redenering
Opdracht: schrijf een klacht aan een webshop over een kapotte koptelefoon; noem het bestelnummer, het probleem en je wens. Uitwerking: Geachte heer/mevrouw, Op 3 maart kocht ik bij u een koptelefoon (bestelnummer 12345). Na twee dagen deed de linkerkant het niet meer. Ik heb het toestel gisteren opgestuurd. Ik wil graag een nieuwe koptelefoon of mijn geld terug. Met vriendelijke groet, Sam de Boer. Redenering: kocht en deed staan in de verleden tijd (doen zit niet in 't ex-kofschip, dus -de); opgestuurd is een voltooid deelwoord met d, te controleren met de verlengproef opgestuurde. Alle drie de deelopdrachten zijn behandeld.
Valkuilen die punten kosten
Aanhef, afsluiting of naam vergeten; deelopdrachten overslaan; hun gebruiken als onderwerp; hij word of ik vindt schrijven; hoofdletters in maanden en dagen zetten.