VWO Onderzoek en Ontwerpen flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Programma van eisen

Een lijst met meetbare eisen en wensen waaraan een ontwerp moet voldoen. Eisen zijn hard en verplicht; wensen zijn zacht en wegen mee in de keuze.

Functieanalyse

Het opsplitsen van de hoofdfunctie van een product in deelfuncties. Elke deelfunctie bestaat uit een werkwoord en een zelfstandig naamwoord en wordt in een functieboom gezet.

Morfoloogisch overzicht

Een matrix met deelfuncties in de rijen en mogelijke principe-oplossingen in de kolommen. Door combinaties te kiezen ontstaan integrale concepten voor het ontwerp.

Trade-off matrix

Een gewogen beslissingsmatrix waarin concepten scores krijgen per criterium, vermenigvuldigd met het gewicht. De totaalscore ondersteunt de keuze, maar knock-out criteria kunnen een concept uitsluiten.

Iteratief ontwerpproces

Een cyclisch proces van analyse, programma van eisen, conceptvorming, detailontwerp, prototypen en testen. Tussentijdse resultaten leiden tot bijstelling van eerdere stappen.

Hoofdvraag en deelvragen

De hoofdvraag is eenduidig, afgebakend en onderzoekbaar. Deelvragen zijn elk met één methode te beantwoorden en leiden samen tot het antwoord op de hoofdvraag.

Validiteit

De mate waarin een onderzoek meet wat het beoogt te meten. Interne validiteit betreft causale conclusies; externe validiteit betreft de generaliseerbaarheid naar andere situaties.

Betrouwbaarheid

De mate waarin herhaalde metingen dezelfde uitkomst geven. Systematische fouten tasten de validiteit aan; toevalsfouten beïnvloeden de precisie en betrouwbaarheidsintervallen.

Aselecte steekproef

Een steekproef waarbij elke eenheid uit de populatie evenveel kans heeft om gekozen te worden. Dit is nodig om resultaten te mogen generaliseren naar de hele populatie.

Onafhankelijke en afhankelijke variabele

De onafhankelijke variabele is de vermoedelijke oorzaak die de onderzoeker manipuleert. De afhankelijke variabele is het gemeten effect dat daarvan afhangt.

Correlatie versus causaliteit

Correlatie betekent dat twee variabelen samen variëren. Causaliteit betekent dat de ene variabele de andere veroorzaakt; dat vereist een gecontroleerd experiment of sterke theoretische onderbouwing.

Open systeem

Een systeem dat materie, energie of informatie uitwisselt met zijn omgeving. Een gesloten systeem heeft geen uitwisseling en is in de praktijk zeldzaam.

Rendement

De verhouding tussen nuttige energie-output en totale energie-input, uitgedrukt in procenten. Rendement = nuttige energie / toegevoerde energie × 100%.

Wet van Ohm

Het verband tussen spanning, stroom en weerstand: U = I × R. Bij constante weerstand leidt een hogere spanning tot een evenredig hogere stroom.

Negatieve terugkoppeling

Een regelmechanisme waarbij een afwijking van de gewenste waarde een tegenreactie oproept. Hierdoor stabiliseert het systeem, zoals een thermostaat de temperatuur constant houdt.

Energiebalans

De boekhouding van energie in een systeem: invoer = nuttige uitvoer + opgeslagen energie + verliezen. Verliezen ontstaan vaak als warmte door wrijving.

Model

Een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid met alleen de variabelen die voor het doel relevant zijn. Het abstractieniveau hangt af van de onderzoeksvraag.

Validatie van een model

Het controleren of een model de werkelijkheid voldoende nauwkeurig weergeeft voor het beoogde doel. Dit gebeurt door modeluitkomsten te vergelijken met metingen.

Verificatie van een model

Het controleren of een model technisch correct is gebouwd en of de implementatie overeenkomt met de bedoelde vergelijkingen. Verificatie zegt nog niets over de werkelijkheid.

Gevoeligheidsanalyse

Het systematisch variëren van invoerparameters om te bepalen welke parameter de uitkomst van een simulatie het sterkst beïnvloedt. Dit helpt bij het prioriteren van nauwkeurigheid.

Prototype

Een eerste testversie van een ontwerp waarmee aannames worden getoetst. Low-fidelity prototypes zijn snel en goedkoop; high-fidelity prototypes lijken meer op het eindproduct.

Schaalmodel

Een fysiek model op kleinere of grotere schaal. Meetresultaten zijn alleen geldig als geometrie, kinematiek en dynamiek gelijkvormig zijn geschaald.

Kritieke pad

De langste keten van afhankelijke activiteiten in een projectplanning. Vertraging op het kritieke pad leidt direct tot vertraging van het hele project.

Gantt-chart

Een staafdiagram dat per activiteit de start- en eindtijd toont. Het maakt afhankelijkheden, overlappingen en het kritieke pad in een project zichtbaar.

Plan van aanpak

Een document met doel, scope, activiteiten, tijdsplanning, taakverdeling, middelen, risico's en kwaliteitsbewaking. Het dient als leidraad en afspraak voor het project.

RACI-matrix

Een overzicht dat per taak aangeeft wie verantwoordelijk is, wie eindverantwoordelijk is, wie geraadpleegd wordt en wie geïnformeerd wordt. Dit voorkomt rolonduidelijkheid.

Technisch rapport

Een gestructureerd verslag met titel, samenvatting, inleiding, methode, resultaten, discussie, conclusie en bronnenlijst. Het maakt onderzoek reproduceerbaar en controleerbaar.

APA-bronvermelding

Een gestandaardiseerde manier om bronnen te vermelden met auteur, jaar, titel en publicatiegegevens. Correct citeren voorkomt plagiaat en maakt controle mogelijk.

Consequentialisme

Een ethische stroming die de morele waarde van een handeling bepaalt door de gevolgen ervan. Een handeling is goed als de totale gevolgen gunstig zijn.

Deontologie

Een ethische stroming die uitgaat van plichten en regels, ongeacht de gevolgen. Bepaalde handelingen zijn verboden of verplicht op grond van principes.

Levenscyclusanalyse

Een methode die de milieueffecten van een product in kaart brengt van grondstofwinning tot afvalverwerking. Het voorkomt dat problemen alleen naar een andere fase worden verschoven.

AVG/GDPR

De Europese privacywetgeving die eisen stelt aan het verwerken van persoonsgegevens, zoals doelbinding, dataminimalisatie, transparantie en recht op inzage en verwijdering.