VWO Onderzoek en Ontwerpen study materials
VWO Onderzoek en Ontwerpen study resources

VWO Onderzoek en Ontwerpen key terms

VWO Onderzoek en Ontwerpen · Get comfortable with the vocabulary.

Programma van eisen

Systematisch overzicht van alle eisen en wensen waaraan een ontwerp moet voldoen, gesplitst in harde eisen en zachte wensen, met per eis een meetbare norm en prioriteit.

Related: Morfologische kaart, Iteratief ontwerpproces
Iteratief ontwerpproces

Werkwijze waarbij ontwerpstappen zoals analyseren, ontwerpen, bouwen en testen herhaald worden doorlopen, zodat tussentijdse resultaten het ontwerp steeds bijsturen.

Related: Prototype, Programma van eisen
Morfologische kaart

Tabel waarin deelaspecten van een ontwerp naast mogelijke oplossingsvarianten staan, waarna combinaties van varianten tot nieuwe concepten leiden.

Related: Programma van eisen, Conceptkeuze
Conceptkeuze

Onderbouwde selectie van één ontwerpconcept uit meerdere varianten, meestal met wegingsfactoren en scores op criteria die uit het programma van eisen volgen.

Related: Morfologische kaart, Programma van eisen
Onderzoeksvraag

Precies geformuleerde vraag die het onderzoek richting geeft en die met verzamelde gegevens beantwoordbaar is, vaak opgesplitst in deelvragen.

Related: Hypothese, Operationele definitie
Hypothese

Toetsbare voorspelling over het verband tussen variabelen, opgesteld op basis van theorie of eerdere waarnemingen en voorafgaand aan de dataverzameling geformuleerd.

Related: Onderzoeksvraag, Onafhankelijke variabele
Operationele definitie

Beschrijving hoe een begrip in het onderzoek concreet gemeten of waargenomen wordt, inclusief meetinstrument, eenheid en meetprocedure, zodat anderen het kunnen herhalen.

Related: Validiteit, Betrouwbaarheid
Onafhankelijke variabele

De factor die de onderzoeker bewust varieert of selecteert om het effect ervan op een andere variabele te bestuderen.

Related: Afhankelijke variabele, Hypothese
Afhankelijke variabele

De gemeten uitkomst die verandert als gevolg van de onafhankelijke variabele; de variabele waarin het effect zichtbaar wordt.

Related: Onafhankelijke variabele, Hypothese
Validiteit

De mate waarin een meting of onderzoeksopzet werkelijk meet of aantoont wat bedoeld is, en niet iets anders.

Related: Betrouwbaarheid, Operationele definitie
Betrouwbaarheid

De mate waarin herhaalde metingen onder dezelfde omstandigheden hetzelfde resultaat opleveren, dus de reproduceerbaarheid en consistentie van de meetmethode.

Related: Validiteit, Meetonzekerheid
Meetonzekerheid

De geschatte spreiding of foutmarge rond een meetwaarde, veroorzaakt door instrument, aflezing, omstandigheden en spreiding in de steekproef.

Related: Betrouwbaarheid, Significantie
Significantie

Statistische maat die aangeeft hoe waarschijnlijk een gevonden verschil of verband op toeval berust; bij een kleine p-waarde verwerpt men de nulhypothese.

Related: Meetonzekerheid, Hypothese
Systeemgrens

De afbakening die bepaalt welke onderdelen, invloeden en uitwisselingen wel tot een technisch systeem worden gerekend en welke als omgeving buiten beschouwing blijven.

Related: In- en uitvoer, Terugkoppeling
In- en uitvoer

De signalen, stoffen of energie die een systeem binnenkomen en die het systeem na verwerking weer afgeeft aan de omgeving.

Related: Systeemgrens, Terugkoppeling
Terugkoppeling

Terugvoeren van een deel van de uitvoer naar de ingang van een systeem, zodat het systeem zijn eigen gedrag bijstuurt; positief versterkt, negatief stabiliseert.

Related: In- en uitvoer, Regelkring
Regelkring

Systeem dat een gemeten waarde vergelijkt met een gewenste waarde en via een regelaar de ingang aanpast om de afwijking te verkleinen.

Related: Terugkoppeling, Systeemgrens
Energiebalans

Boekhouding van alle energie die een systeem in- en uitgaat, inclusief omzettingen en verliezen, waaruit het rendement volgt.

Related: Rendement, Systeemgrens
Rendement

De verhouding tussen nuttige uitvoer en totale invoer van energie of materiaal, uitgedrukt in een percentage of decimaal getal kleiner dan of gelijk aan één.

Related: Energiebalans, In- en uitvoer
Model

Vereenvoudigde weergave van een werkelijkheid die alleen de voor de vraag relevante eigenschappen behoudt, zodat voorspellingen of berekeningen mogelijk worden.

Related: Modelaanname, Simulatie
Modelaanname

Expliciet gemaakte vereenvoudiging of voorwaarde waaronder een model geldig is, zoals wrijving verwaarlozen of constante dichtheid aannemen.

Related: Model, Validatie
Simulatie

Het met een rekenmodel doorrekenen van een systeem in de tijd onder gekozen omstandigheden, om gedrag te voorspellen zonder het echte systeem te bouwen.

Related: Model, Validatie
Validatie

Controleren of een model of prototype de werkelijkheid voldoende nauwkeurig weergeeft, door modeluitkomsten of testresultaten te vergelijken met metingen aan het echte systeem.

Related: Simulatie, Modelaanname
Prototype

Vroege, vaak vereenvoudigde uitvoering van een ontwerp waarmee werking, ergonomie of prestaties in de praktijk getest worden voordat tot productie wordt overgegaan.

Related: Validatie, Iteratief ontwerpproces
CAD-model

Digitaal driedimensionaal model van een ontwerp waarmee geometrie, passingen en onderdelen digitaal gecontroleerd en aangepast kunnen worden.

Related: Prototype, Model
Technisch rapport

Gestructureerd verslag met vraagstelling, methode, resultaten, analyse en conclusie, geschreven zodat een vakgenoot het werk kan beoordelen en herhalen.

Related: Verantwoording, Onderzoeksvraag
Verantwoording

Onderbouwing van gemaakte keuzes in methode, ontwerp of analyse, waarbij alternatieven en hun voor- en nadelen worden benoemd.

Related: Technisch rapport, Conceptkeuze
Projectplanning

Overzicht van fasen, taken, mijlpalen en benodigde tijd en middelen, vaak in een Gantt-diagram, waarmee voortgang en afhankelijkheden beheerd worden.

Related: Mijlpalen, Taakverdeling
Mijlpalen

Controlepunten in een project waarop een afgesproken resultaat of beslissing gereed moet zijn, gebruikt om voortgang te bewaken.

Related: Projectplanning, Taakverdeling
Taakverdeling

Afspraken over wie welke taken uitvoert en welke verantwoordelijkheid daarbij hoort, zodat werkzaamheden niet dubbel of juist niet gebeuren.

Related: Projectplanning, Mijlpalen
Duurzaamheid

Ontwerpkwaliteit waarbij grondstoffen, energie en afval over de hele levenscyclus worden afgewogen, zodat milieu-impact en uitputting van bronnen beperkt blijven.

Related: Levenscyclusanalyse, Ethische afweging
Levenscyclusanalyse

Methode om de milieu-impact van een product te bepalen over winning van grondstoffen, productie, gebruik, onderhoud en afdanking, uitgedrukt in effecten per functionele eenheid.

Related: Duurzaamheid, Ethische afweging
Ethische afweging

Systematisch wegen van belangen, risico's en waarden rond een technologische keuze, bijvoorbeeld veiligheid, privacy en eerlijke toegankelijkheid.

Related: Duurzaamheid, Risicoanalyse
Risicoanalyse

Inventarisatie van mogelijke faalwijzen en ongevallen met hun kans en gevolg, zodat maatregelen genomen kunnen worden om schade te beperken.

Related: Ethische afweging, Validatie
Privacy by design

Ontwerpprincipe waarbij gegevensbescherming vanaf het begin in het systeem wordt ingebouwd, bijvoorbeeld door minimale gegevensverzameling en standaard beveiliging.

Related: Ethische afweging, Risicoanalyse
Keuzevrijheid van de gebruiker

Ontwerpeigenschap waarbij gebruikers zelf kunnen beslissen of en hoe ze een technologie gebruiken, zonder dat het systeem hen onnodig beperkt of stuurt.

Related: Ethische afweging, Privacy by design