HAVO Russisch cheat sheet

Vraagtype eerst bepalen: hoofdgedachte, detail, inferentie, woordbetekenis of functie van een alinea; elk type vraagt een andere leesstrategie (globaal, zoekend of intensief).

Kernwoorden uit de vraag markeren en in de tekst hetzelfde begrip zoeken via synoniemen of parafrase, niet via letterlijke herhaling.

Russische alinea-opbouw: de kernzin staat vaak vooraan; de laatste zin van een alinea bevat dikwijls de conclusie of een wending met но, однако, зато.

Signaalwoorden oorzaak-gevolg: поэтому, потому что, так как, вследствие этого, благодаря этому.

Signaalwoorden tegenstelling: но, однако, зато, хотя, несмотря на, тем не менее, с другой стороны.

Signaalwoorden toevoeging en opsomming: кроме того, также, более того, во-первых/во-вторых, наконец.

Signaalwoorden voorbeeld en toelichting: например, так, то есть, иначе говоря, в частности.

Meerkeuzevraag: elimineer opties die wel in de tekst staan maar de vraag niet beantwoorden; let op absolute woorden (всегда, никогда, все) die zelden kloppen.

Woordbetekenis vragen: herlees de zin plus één zin ervoor en erna; de context bepaalt of een bekend woord hier figuurlijk wordt gebruikt.

Tekstsoorten en vaste kaders: persoonlijke brief/email begint met Здравствуйте/Привет + naam en eindigt met До свидания/Всего доброго + naam; formeel gebruik je вы, informeel ты.

Aanhef en afsluiting krijgen een komma of punt aan het eind van de regel; de eerste zin na de aanhef begint met een kleine letter als de aanhef met een komma eindigt.

Structuur van een korte betogende tekst: inleiding met stelling, twee argumenten met voegwoord (во-первых, кроме того), tegenargument met хотя/однако, slotconclusie met таким образом.

Woordvolgorde: Russisch is vrij maar de nieuwe informatie (rema) staat achteraan; bij nadruk mag het onderwerp naar het eind verschuiven.

Na ontkenning geen dubbele ontkenning in het Nederlands: 'ik heb niets gezien' wordt Я ничего не видел - de не blijft verplicht bij ничего, никто, никогда.

Werkwoordaspect: onvoltooid voor proces, gewoonte en herhaling; voltooid voor resultaat, eenmalige afgeronde handeling en toekomst met zeker resultaat.

Na предлоги: в/на + prepositioneel voor plaats, в/через + accusatief voor richting en tijdsduur, из/с/от voor herkomst; к + datief voor personen.

Getallen en naamvallen: 1 paarsgewijs enkelvoud, 2-4 genitief enkelvoud, 5-20 genitief meervoud; ook na много, мало, несколько.

Nakijkroutines: controleer uitgangen van zelfstandige naamwoorden op naamval, werkwoordsvervoeging, aspectpaar en de plek van не en ли.

Voor het luisteren: vraag en antwoordopties lezen en voorspellen welke woorden (getallen, namen, plaatsen) je moet opvangen.

Russische klemtoon bepaalt de uitspraak van onbeklemtoonde о (klinkt als а) en е (klinkt als и): молоко klinkt als [малако].

Getallen herkennen: veertien (четырнадцать) versus veertig (сорок), vijftien (пятнадцать) versus vijftig (пятьдесят); let op de klemtoonverschuiving bij tientallen.

Hoeveelheden en maten: рубль/рубля/рублей, раз/раза/раз, год/года/лет - de vorm na het getal verraadt het exacte aantal.

Signaalwoorden voor een wending in gesproken tekst: но, однако, вообще-то, на самом деле, дело в том, что.

Beleefdheidsformules verraden de relatie tussen sprekers: обращение по имени-отчеству wijst op formeel, ты op informeel.

Bij cijfermatige opgaven: noteer alleen het getal plus het zelfstandig naamwoord; verkeerd gehoorde uitgang betekent vaak een verkeerd antwoord.

Twee keer luisteren: eerste keer globale strekking en sprekersintentie, tweede keer gericht op het fragment dat bij de vraag hoort.