HAVO Russisch study materials
HAVO Russisch study resources

HAVO Russisch key terms

HAVO Russisch · Get comfortable with the vocabulary.

hoofdgedachte

De kernboodschap die een schrijver of spreker met een hele tekst wil overbrengen. Je vindt haar vaak in de inleiding of het slot en gebruikt haar om antwoorden op meerkeuzevragen te controleren.

Related: tussenkop, signaalwoord
tussenkop

Een korte titel boven een deel van een tekst die aangeeft waar dat deel over gaat. Tussenkoppen helpen je snel de opbouw van een lange Russische tekst te scannen.

Related: hoofdgedachte, scannen
signaalwoord

Een woord of verbinding zoals но, поэтому of однако dat de relatie tussen zinnen aangeeft, bijvoorbeeld tegenstelling of gevolg. Herken je zulke woorden, dan voorspel je makkelijker wat er komt.

Related: hoofdgedachte, контекст
scannen

Snel door een tekst gaan op zoek naar één concreet gegeven, zoals een jaartal, naam of cijfer, zonder alles te lezen. Deze leesstrategie bespaart tijd bij lange teksten met veel vragen.

Related: tussenkop, skimming
skimming

Een tekst in hoog tempo globaal doorlezen om het onderwerp en de structuur te pakken, voordat je detailvragen beantwoordt. Je let dan vooral op titels, eerste zinnen en tussenkoppen.

Related: scannen, hoofdgedachte
контекст

De omringende zinnen en situatie waarin een woord staat. De betekenis van een onbekend Russisch woord leid je vaak af uit de context, bijvoorbeeld uit een tegenstelling of een voorbeeld in dezelfde alinea.

Related: signaalwoord, cognaat
cognaat

Een Russisch woord dat qua vorm en betekenis lijkt op een Nederlands of Engels woord, zoals телефон of университет. Cognaten herken je snel, maar let op valse vrienden met een andere betekenis.

Related: контекст, valse vriend
valse vriend

Een woord dat in twee talen op elkaar lijkt maar iets anders betekent. Russisch магазин betekent winkel, niet magazijn; zulke woorden veroorzaken makkelijk leesfouten.

Related: cognaat, контекст
citeren

Letterlijk een stukje tekst overnemen als bewijs bij je antwoord. In leesvragen moet het citaat precies het gevraagde gegeven bevatten, dus niet meer dan nodig en zonder parafrase.

Related: hoofdgedachte, scannen
functie van een alinea

De rol die een alinea in de hele tekst speelt, bijvoorbeeld inleiding, voorbeeld, tegenargument of conclusie. Vragen hierover vragen niet wat er staat, maar waarom het er staat.

Related: hoofdgedachte, tussenkop
schrijfplan

Een kort overzicht vooraf met doel, doelgroep, indeling in alinea's en de belangrijkste punten. Een schrijfplan voorkomt dat je tijdens het schrijven van de opdracht afdwaalt.

Related: doelgroep, conventies
doelgroep

De lezers voor wie je schrijft, bijvoorbeeld vrienden, een docent of een instantie. Je toon en woordkeuze pas je aan de doelgroep aan, van informeel ты tot beleefd вы.

Related: schrijfplan, conventies
conventies

Vaste afspraken voor een tekstsoort, zoals aanhef, afsluiting en plaats van de afzender in een brief. Het correct toepassen van die conventies levert punten op bij schrijfopdrachten.

Related: schrijfplan, doelgroep
aanhef

De opening van een brief of e-mail waarmee je de lezer aanspreekt. In het Russisch gebruik je afhankelijk van de relatie bijvoorbeeld Дорогой Иван of Здравствуйте, en daarna een komma of uitroepteken.

Related: afsluiting, conventies
afsluiting

Het slot van een brief of e-mail met een beleefde formule en je naam, zoals С уважением of До свидания. Een passende afsluiting hoort bij de conventies van de tekstsoort.

Related: aanhef, conventies
formele brief

Een brief aan een instantie of onbekende waarin je beleefd, zakelijk en met u-vorm schrijft. Je opent met de aanleiding, geeft je verzoek of klacht met argumenten en sluit beleefd af.

Related: aanhef, argumenteren
informele brief

Een bericht aan iemand die je kent, met een losse toon en vaak de jij-vorm. Je gebruikt alledaagse taal, stelt vragen en reageert op wat de ander eerder schreef.

Related: aanhef, doelgroep
argumenteren

Je standpunt onderbouwen met redenen en voorbeelden zodat de lezer overtuigd raakt. In een schrijfopdracht noem je meestal twee argumenten en werk je elk met een concreet voorbeeld uit.

Related: standpunt, formele brief
standpunt

De mening die je in een tekst inneemt en verdedigt, bijvoorbeeld я считаю, что. Een duidelijk standpunt maakt je betoog herkenbaar en stuurt de opbouw van je argumenten.

Related: argumenteren, signaalwoord
наречие

Het Russische bijwoord, dat vaak een werkwoord of bijvoeglijk naamwoord nader bepaalt, zoals быстро of очень. Bij schrijven let je op de juiste vorm, want bijwoorden veranderen niet mee met geslacht of naamval.

Related: naamval, werkwoordsaspect
naamval

De vorm van een zelfstandig naamwoord of bijvoeglijk naamwoord die zijn rol in de zin aangeeft, zoals onderwerp of lijdend voorwerp. Het Russisch kent zes naamvallen en fouten hierin vallen direct op.

Related: наречие, werkwoordsaspect
werkwoordsaspect

Het onderscheid tussen onvoltooid en voltooid aspect van Russische werkwoorden, bijvoorbeeld читать tegenover прочитать. Het aspect bepaalt of een handeling gaande, herhaald of afgerond is.

Related: naamval, наречие
woordvolgorde

De volgorde van zinsdelen, die in het Russisch vrijer is dan in het Nederlands en informatie benadrukt. Wat achteraan staat, krijgt vaak nadruk; ook de plaats van новые gegevens telt mee.

Related: naamval, conventies
intentie

Wat een spreker met een uiting wil bereiken, zoals informeren, overtuigen, uitnodigen of klagen. Bij luisteren en lezen let je op toon en woordkeuze om de bedoeling achter de woorden te herkennen.

Related: toon, hoofdgedachte
toon

De sfeer of houding in spraak, bijvoorbeeld vriendelijk, geïrriteerd of sarcastisch. Stem, tempo en klemtoon verraden de toon vaak eerder dan de letterlijke woorden.

Related: intentie, klemtoon
klemtoon

De extra nadruk op een lettergreep of woord in gesproken taal. In het Russisch is klemtoon onvoorspelbaar en verandert zij soms de betekenis van een woord, dus luister goed.

Related: toon, intentie
kernzin

Eén zin die het belangrijkste van een gesproken passage samenvat. Bij luistervragen kies je het antwoord dat deze kern het beste weergeeft, niet een los detail dat toevallig genoemd werd.

Related: hoofdgedachte, aantekeningen
aantekeningen

Korte notities tijdens het luisteren met steekwoorden, namen en getallen. Ze helpen je herinneren wat je hoorde, maar let op: schrijven mag je concentratie op de spreker niet verstoren.

Related: kernzin, scannen
деталь

Een klein feitelijk gegeven in een gesprek, zoals een tijd, prijs of plaats. Veel luistervragen toetsen juist zulke details, dus luister gericht naar cijfers en eigennamen.

Related: kernzin, aantekeningen
gespreksonderwerp

Het algemene thema waarover twee of meer sprekers het hebben. Je bepaalt het onderwerp vaak al uit de eerste uitwisseling en gebruikt het om passende antwoorden te kiezen.

Related: intentie, kernzin
omgevingsgeluid

Achtergrondgeluid in een luisterfragment, zoals verkeer, muziek of een aankondiging. Het kan de verstaanbaarheid beïnvloeden en soms zelfs de situatie verduidelijken waarin het gesprek plaatsvindt.

Related: toon, gespreksonderwerp
aankondiging

Een korte gesproken mededeling op een station, luchthaven of in een winkel. Je luistert naar het belangrijkste feit, bijvoorbeeld het perron, de vertraging of het tijdstip van vertrek.

Related: деталь, gespreksonderwerp
интервью

Een vraaggesprek waarin een interviewer iemand ondervraagt over ervaringen of meningen. Vragen toetsen vaak de redenen en gevoelens van de geïnterviewde, dus luister naar signaalwoorden als потому что.

Related: gespreksonderwerp, intentie
getallen en tijden

Cijfers, kloktijden en datums die in een luisterfragment genoemd worden. Ze worden vaak genoemd om een vraag te beantwoorden, dus schrijf ze direct op en let op woorden als около of примерно.

Related: aantekeningen, деталь
functie van een uiting

De rol die een zin in een gesprek vervult, zoals een vraag stellen, iets voorstellen of afwijzen. Je herkent die rol aan vaste formules, bijvoorbeeld Может быть, пойдём вместо een letterlijke vertaling.

Related: intentie, toon
luisterstrategie

De aanpak die je kiest bij een luistertaak, bijvoorbeeld eerst globaal luisteren naar het onderwerp en daarna gericht naar details. Een bewuste strategie helpt je kalm te blijven als een fragment snel gaat.

Related: kernzin, aantekeningen