Het WhatsApp-bericht van Sofía: wat moet er echt mee?
Je doet in 4 vwo mee aan een uitwisseling met het IES Alcántara in Toledo. Twee dagen voor vertrek krijg je een WhatsApp-bericht van je gastzus Sofía, die ook meegaat op de excursie:
«¡Hola! El lunes vamos a Toledo con el instituto. El autobús sale a las ocho y media de la mañana, delante del instituto. No hace falta llevar comida: comemos en un restaurante, pero tienes que traer seis euros. Ojo: la catedral está cerrada los lunes, así que visitamos el museo del Greco. Lleva zapatos cómodos, porque vamos a andar mucho. Si llueve, no vamos: mira el móvil a las siete.»
Je tas staat al klaar met een appel en een broodje, want dat leek je handig. Je docent Spaans wil weten of je het bericht echt begrijpt en stelt drie vragen. Een woordenboek mag je niet gebruiken, maar je kent 'hace' van 'hace frío' en 'falta' van 'falta un libro'.
1. Aan welke drie concrete dingen moet je denken volgens het bericht? Noem ze en citeer telkens het Spaanse woord of zinsdeel waarop je je baseert.
Read the worked answer
1. Zes euro meenemen. «tienes que traer seis euros» - tienes que + infinitief is een verplichting ('je moet').
2. Comfortabele schoenen aandoen. «Lleva zapatos cómodos» - lleva is een gebiedende wijs aan jou gericht; de reden staat erbij: «porque vamos a andar mucho».
3. Om zeven uur 's ochtends je mobiel checken. «mira el móvil a las siete» - ook een gebiedende wijs; die staat in dezelfde zin als de regenregel, dus het is een instructie vóór vertrek (de bus gaat om 8.30).
Wat níet op de lijst hoort: het museumbezoek. «la catedral está cerrada los lunes, así que visitamos el museo» is geen opdracht aan jou, maar een mededeling over het programma. Het broodje in je tas is juist overbodig, want er staat «no hace falta llevar comida».
2. Wat betekent «no hace falta llevar comida»? Leg uit hoe je dat uit de woorddelen en uit de rest van de tekst afleidt.
Read the worked answer
Betekenis: 'je hoeft geen eten mee te nemen' (het is niet nodig).
Redenering in stappen:
- hace falta = 'is nodig', bekend van «hace falta un libro» ('er is een boek nodig').
- no ervoor ontkent dat: 'het is niet nodig'.
- Het vervolg geeft de bevestiging: «comemos en un restaurante» - er is eten geregeld.
- Het signaalwoord pero zet er een tegenstelling na: «pero tienes que traer seis euros». Wat níet hoeft (eten) staat tegenover wat wél moet (zes euro).
Veelgemaakte fout: falta vertalen als 'fout' of 'gebrek' en dan concluderen dat eten verboden is. 'Niet nodig' en 'niet toegestaan' zijn niet hetzelfde; uit de tekst blijkt nergens een verbod.
3. Wat gebeurt er als het regent, en waarom staat er «mira el móvil a las siete» en niet «miro el móvil»?
Read the worked answer
Bij regen: de excursie gaat niet door - «Si llueve, no vamos». Let op de constructie: si + presente wordt gebruikt voor een toekomstige voorwaarde ('als het gaat regenen'). Er staat dus niet dat het nu regent.
Waarom de gebiedende wijs: mira is de vorm voor tú (jij), dus Sofía spreekt jou rechtstreeks aan. miro zou 'ik kijk' betekenen en dan zou de instructie verdwijnen.
Praktische conclusie voor de examenvraag: jij bent degene die actie moet ondernemen, en wel om 7.00 uur - vroeg genoeg om nog te kunnen reageren voordat de bus om 8.30 vertrekt. Een antwoord als 'Sofía kijkt naar haar telefoon' is dus fout, ook al staat er geen naam bij de zin.