VWO Spaans (elementair) flashcards

31 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Hoofdgedachte vinden

De hoofdgedachte omvat de hele tekst en staat meestal in de inleiding of slotconclusie. Tussenkopjes en eerste zinnen per alinea wijzen de structuur aan. Een antwoord dat slechts één alinea samenvat, is fout.

Sin embargo

Spaans signaalwoord voor tegenstelling, te vertalen als 'echter' of 'desondanks'. Het kondigt een wending aan ten opzichte van de vorige zin, vaak het punt waarop een detailvraag of inferentievraag betrekking heeft.

Por lo tanto

Signaalwoord voor gevolg of conclusie, te vertalen als 'daarom' of 'dus'. Het geeft aan dat de volgende zin een logisch gevolg is van wat ervoor staat; handig om de argumentatiestructuur van een tekst te reconstrueren.

Verwijswoord 'ello'

'Ello' verwijst naar een volledige voorgaande zin of idee, niet naar één zelfstandig naamwoord. Het is onzijdig en wordt gebruikt als onderwerp of na voorzetsel, bijvoorbeeld 'por ello' (daarom).

Valse vriend 'actual'

Spaans 'actual' betekent 'huidig' of 'tegenwoordig', niet 'actueel' in de zin van nieuwswaardig. Het bijbehorende bijwoord 'actualmente' betekent 'momenteel'. Verwar dit niet met het Nederlandse 'actueel'.

Valse vriend 'realizar'

'Realizar' betekent 'uitvoeren' of 'verwezenlijken', niet 'realiseren' in de zin van beseffen. Voor 'zich realiseren' gebruikt het Spaans 'darse cuenta de'. Dit onderscheid komt vaak terug in betekenisvragen.

Duizendtallen en decimalen

In het Spaans scheidt een punt duizendtallen en een komma decimalen: 1.500 is duizendvijfhonderd en 3,5 is drie komma vijf. Dit wijkt af van de Nederlandse notatie en veroorzaakt vaak fouten bij detailvragen.

Absolute opties elimineren

Bij meerkeuzevragen over tekstbegrip zijn opties met 'siempre', 'nunca' of 'todos' zelden juist, omdat teksten nuanceren. Het juiste antwoord parafraseert de tekst en herhaalt zelden letterlijk een zin.

Detailvraag aanpak

Bij een detailvraag lokaliseer je eerst het relevante tekstdeel via een sleutelwoord of naam, lees je de hele zin inclusief ontkenningen, en vergelijk je daarna pas met de antwoordopties. Niet eerst alle opties lezen.

Inferentievraag

Een inferentievraag vraagt naar een conclusie die niet letterlijk in de tekst staat maar er logisch uit volgt. Je combineert twee of meer tekstgegevens; het antwoord mag niet verder gaan dan wat de tekst ondersteunt.

'Lo que' als verwijzing

'Lo que' betekent 'wat' of 'datgene wat' en verwijst naar een hele zin of situatie, niet naar een concreet zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: 'No vino, lo que nos sorprendió' (hij kwam niet, wat ons verbaasde).

Alinea's scannen op kernzin

De eerste zin van een Spaanse alinea bevat vaak de kern; de rest geeft uitleg of voorbeelden. Bij scantijd lees je alleen eerste zinnen en tussenkopjes, en markeer je namen, jaartallen en signaalwoorden.

'Ya que' en 'puesto que'

Beide betekenen 'omdat' en leiden een oorzaak in. Ze zijn formeler dan 'porque' en staan vaak aan het begin van de zin. Ze markeren het causale verband dat een waarom-vraag beantwoordt.

Tegenstelling binnen een zin

'Aunque' + indicatief betekent 'hoewel' met een feit; 'aunque' + subjuntivo drukt een hypothese uit. 'Pero' is neutraal, 'sino' volgt na ontkenning: 'No es rojo, sino azul'. Dit bepaalt vaak het juiste antwoord.

Onderwerp van een zin vinden

Spaans laat het persoonlijk voornaamwoord vaak weg; de werkwoordsuitgang bepaalt het onderwerp. Bij twijfel over wie iets doet, kijk je naar de vervoeging en naar het dichtstbijzijnde zelfstandig naamwoord dat logisch past.

Formele briefopeningsformule

Een formele Spaanse brief of e-mail opent met 'Estimado Sr.:' of 'Estimada Sra.:', gevolgd door een dubbele punt. Bij bekende naam: 'Estimado Sr. García:'. Daarna volgt een witregel en de inleidende alinea.

Formele briefafsluiting

Formele brieven sluiten met 'Atentamente,' of 'Un saludo cordial,' gevolgd door de naam. Informele berichten gebruiken 'Un saludo,' of 'Hasta pronto,'. De afsluiting staat op een eigen regel na een witregel.

Usted versus tú

'Usted' is de beleefdheidsvorm met werkwoorden in de derde persoon enkelvoud (usted tiene); 'tú' is informeel met tweede persoon (tú tienes). De keuze bepaalt werkwoordsvormen, bezittelijke voornaamwoorden en aanspreekvormen in de hele tekst.

Pretérito indefinido

Afgeronde gebeurtenissen in het verleden met een duidelijk tijdstip of einde: 'Ayer fui al cine'. Regelmatige uitgangen -ar: -é, -aste, -ó, -amos, -asteis, -aron; -er/-ir: -í, -iste, -ió, -imos, -isteis, -ieron.

Imperfecto

Achtergrond, gewoonten en beschrijvingen in het verleden: 'Cuando era niño, jugaba mucho'. Uitgangen -ar: -aba, -abas, -aba, -ábamos, -abais, -aban; -er/-ir: -ía, -ías, -ía, -íamos, -íais, -ían.

Pretérito perfecto

Gebruikt voor gebeurtenissen in het recente verleden met relevantie voor nu: 'He terminado el trabajo'. Vorm: haber (he, has, ha, hemos, habéis, han) + voltooid deelwoord. Vaak met 'hoy', 'esta semana', 'ya', 'todavía no'.

Ir a + infinitief

Drukt een plan of nabije toekomst uit: 'Voy a estudiar esta tarde'. Vervoeg 'ir' (voy, vas, va, vamos, vais, van) en zet het hele werkwoord erachter. Dit is de meest gebruikte toekomstvorm in gesproken Spaans.

Futuro simple

Formele toekomst en voorspellingen; uitgangen voor alle werkwoorden: -é, -ás, -á, -emos, -éis, -án op de infinitief. Onregelmatige stammen: tendr-, podr-, har-, dir-, saldr-, vendr-, querr-. Voorbeeld: 'Mañana saldremos temprano'.

Condicional voor beleefdheid

'Me gustaría', '¿Podría ayudarme?' en '¿Sería posible?' drukken beleefde verzoeken uit. De uitgangen zijn -ía, -ías, -ía, -íamos, -íais, -ían op de infinitief, met dezelfde onregelmatige stammen als de futuro simple.

Geslacht bij woorden op -a

Veel woorden op -a zijn mannelijk: el problema, el tema, el día, el mapa, el sistema, el idioma. Ze nemen mannelijke lidwoorden en bijvoeglijke naamwoorden: 'el problema grave'. Dit is een veelgemaakte fout in schrijfopdrachten.

Hay versus está

'Hay' introduceert onbepaalde of nieuwe zaken: 'Hay un banco aquí'. 'Está/están' gebruikt bij bepaalde, gelokaliseerde zaken: 'El banco está aquí'. Deze keuze beïnvloedt de correctheid van beschrijvende alinea's.

Accent als betekenisverschil

Het accentteken onderscheidt woorden: qué (vraagwoord) vs que (betrekkelijk), él (hij) vs el (lidwoord), sí (ja) vs si (als), más (meer) vs mas (maar), aún (nog) vs aun (zelfs). Fouten hier gelden als spelfout.

Vraagtekens in het Spaans

Spaanse vragen openen met een omgekeerd vraagteken ¿ en sluiten met ?. Ook uitroepen krijgen ¡ en !. Bijvoorbeeld: '¿Dónde vives?' en '¡Qué interesante!'. Het ontbreken van het openings teken is een spelfout.

Alinea per opdrachtpunt

Elk punt uit de schrijfopdracht krijgt een eigen alinea met een kernzin en een toelichting. Zo controleert de beoordelaar eenvoudig of alle punten aanwezig zijn, wat direct meetelt in de beoordeling van taakuitvoering.

Schakelwoorden doseren

Gebruik één verbindingswoord per zinsverband: primero, además, por ejemplo, sin embargo, por lo tanto, en conclusión. Te veel schakelwoorden achter elkaar maken de tekst onnatuurlijk en kunnen als stijlfout worden aangerekend.

Getallen en kloktijden

Datums: 'el 5 de mayo de 2024'. Kloktijden: 'a las ocho', 'a las ocho y media', 'a las nueve menos cuarto'. Bij bedragen: 'quince euros con cincuenta'. Deze conventies horen bij correcte schrijfvaardigheid.