Menu del día in Cádiz: vegetarisch én notenallergie
Je bent met je ouders en je zus in Cádiz. Je eet vegetarisch en je bent allergisch voor noten (frutos secos); bij een reactie heb je direct medicatie nodig. Op de ruit van een restaurant hangt:
«MENÚ DEL DÍA - 14 € Primeros: Gazpacho (tomate, pepino, pan, aceite de oliva) · Ensalada mixta (lechuga, tomate, atún, aceitunas) · Sopa de marisco Segundos: Paella de verduras (arroz, judías verdes, pimiento, azafrán) · Pollo a la plancha con patatas · Merluza al horno con almendras Postres: Flan con nata · Helado (pregunte por los sabores) · Fruta del día Pan y bebida incluidos.»
Het is 13.30 uur en jullie gaan naar binnen. De ober komt meteen de bestelling opnemen.
1. Welke combinatie van primero, segundo en postre is voor jou veilig? Leg voor elke afgewezen optie uit waarom die afvalt.
Read the worked answer
Veilige keuze: Gazpacho + Paella de verduras + Fruta del día.
Wat afvalt en waarom:
- Ensalada mixta - bevat atún (tonijn). Vis is geen vlees, maar wel dierlijk, dus niet vegetarisch. Ook de aceitunas (olijven) zijn voor de meeste vegetariërs geen probleem, de tonijn wel.
- Sopa de marisco - marisco = schelpdieren/ze fruit de mer; niet vegetarisch.
- Merluza al horno con almendras - merluza is vis (niet vegetarisch) én almendras zijn amandelen, dus noten. Dubbel onveilig.
- Pollo a la plancha - kip, niet vegetarisch.
- Helado - de kaart zegt «pregunte por los sabores»: de smaken staan er niet bij. IJsbollen kunnen sporen van noten bevatten, dus dit valt alleen af als je het niet eerst vraagt.
- Flan con nata - op zich geen vlees of vis, maar de samenstelling staat er niet bij; de veiligste keuze met volledige informatie is fruta del día.
2. Wat zeg je precies tegen de ober, en waarom is «¿El helado tiene frutos secos?» alleen niet genoeg?
Read the worked answer
Wat je zegt: «Perdone, soy alérgico a los frutos secos. ¿La paella de verduras lleva frutos secos? ¿Y el helado? ¿Qué sabores hay?»
Waarom dat werkt:
- Soy alérgico a + zelfstandig naamwoord is de vaste constructie ('ik ben allergisch voor'). Noem de allergie hardop; alleen een gerecht vragen is te mager.
- lleva ('bevat') is het werkwoord dat Spanjaarden bij ingrediënten gebruiken; tiene kan ook, maar lleva is hier natuurlijker.
- Je vraagt naar beide gangen die je overweegt, niet alleen naar het ijs.
Waarom de ijsvraag alleen niet genoeg is: aardbeien-ijs kan veilig lijken en toch in dezelfde vitrine liggen als ijs met amandelen. «Pregunte por los sabores» op de kaart is een signaal dat de smaken kunnen wisselen; door naar de smaken te vragen krijg je informatie in plaats van een gok. Bij een allergie met medicatie is dat het minimum.
3. Op de kaart staat «pregunte por los sabores». Wiens instructie is dat, en welke vorm is het?
Read the worked answer
Van wie: het is een instructie van het restaurant aan de klant. De menukaart spreekt je aan, niet de ober.
Welke vorm: pregunte is de gebiedende wijs van preguntar in de usted-vorm (beleefd, enkelvoud). Bij werkwoorden op -ar krijgt die vorm een -e: pregunte, lleve, mire. De vertrouwde tú-vorm zou «pregunta» zijn.
Waarom dat uitmaakt voor je antwoord: de gebiedende wijs usted is standaard op menukaarten en in winkels - je spreekt elke klant beleefd aan. Voor jou betekent het vooral dit: de smaken zijn niet vast en staan er daarom niet bij. Een kandidaat die schrijft dat de kaart zegt dat er geen ijs is, leest de vorm verkeerd; pregunte is een opdracht om te vragen, geen mededeling dat iets ontbreekt.