HAVO Tehatex flashcards

32 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Verdwijnpunt

Punt op de horizon waar evenwijdige lijnen die van de kijker af lopen samenkomen in lijnperspectief; bij één vluchtpunt spreek je van centraal perspectief.

Atmosferisch perspectief

Ruimtesuggestie door toon en kleur: verre vormen worden lichter, koeler en contrastarmer, nabije vormen donkerder, warmer en scherper afgegrensd.

Repoussoir

Voorwerp of figuur op de voorgrond dat als kader werkt en de dieptewerking versterkt doordat het de blik naar het midden van het beeld leidt.

Toonwaarde

De relatieve helderheid van een plek in het beeld, onafhankelijk van de kleur; een goede toonstudie gebruikt meerdere stappen van licht naar donker.

Complementair kleurcontrast

Naast elkaar versterken twee tegenovergestelde kleuren in de kleurencirkel elkaar maximaal; gemengd heffen ze elkaar op tot een grijzige toon.

Derdenregel

Compositierichtlijn waarbij belangrijke beeldpunten op de snijpunten van een in drieën verdeeld beeldvlak liggen, wat een rustige maar levendige ordening geeft.

Krabbeltechniek

Manier van tekenen met korte, elkaar kruisende lijnen om toon en textuur op te bouwen zonder vlakken egaal in te vullen.

Schets versus uitwerking

Een schets is snel en onderzoekt vorm of compositie; de uitwerking werkt details, toon en materiaal af en volgt na de keuze uit meerdere schetsen.

Dragende constructie

Samenstel van vorm en verbinding dat het eigen gewicht en de belasting naar de grond of ophanging leidt zonder doorbuigen of breken.

Klei krimpen

Klei verliest water bij drogen en krimpt daarna nog bij het bakken; daardoor kunnen wanden scheuren als de dikte sterk verschilt.

Nerfrichting hout

Lopende richting van de houtvezels; langs de nerf is hout sterker en schaaft het gladder, dwars erop breekt het sneller.

Glazuur

Glazige laag op gebakken keramiek die bij hoge temperatuur smelt en hecht; ze maakt het werkstuk waterdicht en geeft kleur en glans.

Reliëf

Vormgeving waarbij het beeldvlak verhoogd of verdiept is ten opzichte van de achtergrond, zodat licht en schaduw de vorm leesbaar maken.

Autonoom versus toegepast

Autonoom werk bestaat om de beeldende bedoeling zelf; toegepast werk dient een functie zoals gebruik, verkoop of informatie en moet daaraan voldoen.

Stapel- en verbindingstechniek

Manieren om materialen tot een geheel te maken: stapelen en klemmen, of verbinden met lijm, schroef, plug, las of bindmiddel.

Ergonomie

Afstemming van vorm en maat van een gebruiksvoorwerp op het menselijk lichaam, zodat het prettig en veilig te hanteren is.

Schering en inslag

Bij weven zijn scheringsdraden de strak gespannen lengtedraden en inslagdraden de dwarsdraden die er telkens doorheen worden gevoerd.

Keperbinding

Weefbinding waarbij de inslag telkens één draad verspringt, waardoor een diagonale ribbel ontstaat; de stof is sterker dan platbinding.

Naadtoeslag

Extra marge stof langs de naailijn die nodig is om de naad te kunnen stikken en af te werken zonder dat de stof rafelt.

Draadrichting stof

Looprichting van de draden in een weefsel; patroondelen moeten evenwijdig aan die richting worden gelegd, anders gaat de kleding trekken.

Vilten

Wol vervilten door wrijving met warm water en zeep, waardoor de vezels verhaken tot een viltige, niet geweven stof die sterk krimpt.

Appliceren

Een uitgeknipt stuk stof op een ondergrond vastnaaien of vastlijmen, vaak als versiering of om een vorm of kleur toe te voegen.

Batik

Textielverftechniek waarbij met was een patroon wordt afgedekt; de was houdt de verf tegen en laat na verwijderen een lichte tekening achter.

Upcycling textiel

Oude kleding of reststoffen omvormen tot een nieuw product met meer waarde, in plaats van ze weg te gooien of tot vezel te verwerken.

Voorstelling versus vormgeving

De voorstelling is wat er is afgebeeld; de vormgeving is hoe dat met lijn, kleur, vorm, ruimte, licht en compositie tot stand is gebracht.

Clair-obscur

Sterk contrast tussen licht en donker binnen één voorstelling, gebruikt om volume en dramatiek te versterken, vooral in de barok.

Kubisme

Stroming rond 1907–1914 die vorm opbreekt in facetten en meerdere gezichtspunten tegelijk toont, met een beperkt grijsbruin kleurpalet.

Expressionisme

Stroming waarin vorm en kleur overdreven worden om een innerlijke beleving of emotie te tonen, belangrijker dan natuurgetrouwe weergave.

Site-specific kunst

Kunstwerk dat speciaal voor één bepaalde plaats is ontworpen en daar betekenis aan ontleent; verplaatsen verandert of vernietigt het werk.

Installatie

Ruimtelijk kunstwerk dat de hele tentoonstellingsruimte betrekt en de bezoeker erin opneemt, vaak met gemengde media en geluid of licht.

Primaire versus secundaire bron

Een primaire bron is het werk zelf of een eigentijdse brief of contract; een secundaire bron is een latere beschrijving, recensie of handboektekst.

Iconografie

De leer van de betekenis van afgebeelde onderwerpen en symbolen, zoals attributen die een heilige of een allegorische figuur herkenbaar maken.