I85PREP
⌘ K
HAVO Tehatex study materials
HAVO Tehatex study resources

HAVO Tehatex practice questions

One question at a time. Build your HAVO Tehatex understanding.

First 50 of 200 questions. Each one lists the choices, the correct answer, and an explanation. The checker at the top of this page saves progress in this browser when it is available.

Continue in the practice tool above to load more questions, 50 at a time.

Question 1Tekenen (beeldende vakken)

Welke kleur ontstaat wanneer je bij geel verf een beetje cyaanblauw mengt?

  1. oranje
  2. bruin
  3. paars
  4. groen Correct answer.

Explanation

Geel en cyaanblauw zijn beide primaire kleuren in het subtractieve kleurmengsel van verf. Samen leveren ze groen op, omdat geel vooral rood en groen weerkaatst en cyaanblauw groen en blauw. Groen is dus het mengsel dat in het kleurenwiel tussen beide primaire kleuren ligt.

Question 2Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling schildert een landschap en wil dat de verte ver weg lijkt. Welke keuze ondersteunt dat atmosferisch perspectief het beste?

  1. De achtergrond met zware zwarte lijnen omlijnen
  2. De achtergrond lichter en koeler maken dan de voorgrond Correct answer.
  3. De achtergrond donkerder en warmer maken dan de voorgrond
  4. De achtergrond even scherp en contrastrijk maken als de voorgrond

Explanation

Atmosferisch perspectief berust op het effect van lucht en afstand: verre dingen verliezen contrast en kleurintensiteit en schuiven naar koelere, lichtere tinten. Door de achtergrond lichter en koeler te maken, ontstaat diepte. Donkere, warme en scherpe partijen trekken juist naar voren.

Question 3Tekenen (beeldende vakken)

Welke functie heeft een lijn die in een tekening de omtrek van een figuur aangeeft?

  1. Contourlijn Correct answer.
  2. Constructielijn
  3. Arceerlijn
  4. Vluchtlijn

Explanation

Een contourlijn beschrijft de buitenrand van een vorm en scheidt die van de omgeving. Arcering bestaat uit een reeks lijnen die toon of schaduw opbouwt, een vluchtlijn wijst in perspectief naar een verdwijnpunt en een constructielijn is een hulplijn bij het opzetten van de vorm.

Question 4Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling maakt een collage van tijdschriftfoto's en plakt die op een groot vel. Onder welk beeldaspect valt vooral de ordening van de uitgeknipte stukken over het vlak?

  1. Compositie Correct answer.
  2. Textuur
  3. Lichtwerking
  4. Kleurtoon

Explanation

Compositie is de manier waarop vormen, vlakken en beeldelementen over het beeldvlak zijn verdeeld en geordend. Bij een collage is die ordening van de geknipte stukken het belangrijkste middel. Textuur, licht en kleurtoon zijn afzonderlijke beeldaspecten die binnen die ordening een rol kunnen spelen.

Question 5Tekenen (beeldende vakken)

Welk materiaal is het meest geschikt om een fijne, scherpe lijn te tekenen die niet uitveegt?

  1. Houtskool
  2. Fineliner Correct answer.
  3. Pastelkrijt
  4. Aquarelverf

Explanation

Een fineliner heeft een dunne, vaste punt met inkt die snel droogt en niet uitveegt, waardoor je scherpe en gelijkmatige lijnen kunt zetten. Houtskool en pastelkrijt zijn zacht en poederig en laten zich juist makkelijk uitvegen. Aquarelverf vloeit uit en geeft geen strakke lijn.

Question 6Tekenen (beeldende vakken)

Welke omschrijving past bij de term 'doek op spieraam'?

  1. Een houten paneel dat met gips is geprepareerd
  2. Linnen dat strak over een houten frame is gespannen om op te schilderen Correct answer.
  3. Een kartonnen plaat waarop een reliëf wordt gedrukt
  4. Een los vel papier dat op een plank wordt geplakt

Explanation

Een spieraam is een houten frame dat aan de achterkant verstelbaar kan zijn om het doek op te spannen. Het doek, vaak linnen of katoen, wordt daar strak op gezet en daarna gegrond om op te schilderen. De andere omschrijvingen beschrijven andere dragers.

Question 7Tekenen (beeldende vakken)

Welke vorm is een voorbeeld van een geometrische vorm?

  1. Een plas water
  2. Een blad
  3. Een wolk
  4. Een cirkel Correct answer.

Explanation

Geometrische vormen zijn wiskundig te beschrijven met vaste verhoudingen, zoals een cirkel, vierkant of driehoek. Een wolk, een blad en een plas water zijn organische of natuurlijke vormen met een onregelmatige, vrije begrenzing. Daarom is alleen de cirkel een geometrische vorm.

Question 8Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil de indruk wekken dat een getekend blok ruimtelijk is. Welk middel past daar het beste bij?

  1. Het blok als plat silhouet afbeelden
  2. Alleen de omtrek van het blok tekenen zonder verdere toon
  3. Alle vlakken van het blok precies even licht maken
  4. Een lichte voorkant en een donkere zijkant met een schaduw eronder Correct answer.

Explanation

Door verschil in toon tussen de vlakken ontstaat de suggestie van lichtinval en daarmee van volume. Een lichte voorkant, een donkere zijkant en een slagschaduw eronder laten het blok van het platte vlak loskomen. Een gelijkmatige toon of een plat silhouet houdt de vorm juist vlak.

Question 9Tekenen (beeldende vakken)

Wat is het belangrijkste verschil tussen een tekening en een schilderij als beeldende techniek?

  1. Een tekening wordt altijd op papier gemaakt, een schilderij nooit
  2. Een tekening wordt opgebouwd met lijnen, een schilderij met vlakken verf Correct answer.
  3. Een tekening is altijd klein, een schilderij altijd groot
  4. Een tekening is altijd zwart-wit, een schilderij altijd kleur

Explanation

Het onderscheid zit vooral in het middel waarmee je werkt: tekenen gebeurt met lijnvoerende materialen zoals potlood en pen, schilderen met verf die je als vlak aanbrengt. Een tekening kan wel kleur bevatten en ook op ander materiaal dan papier staan, dus die absolute tegenstellingen kloppen niet.

Question 10Tekenen (beeldende vakken)

Op een foto staat een lange rij lantaarnpalen die naar de horizon steeds dichter bij elkaar lijken te staan. Welk perspectief zie je hier?

  1. Atmosferisch perspectief
  2. Kikvorsperspectief
  3. Lijnperspectief met een verdwijnpunt Correct answer.
  4. Vogelvluchtperspectief

Explanation

Bij lijnperspectief lopen lijnen die in werkelijkheid evenwijdig zijn, op de tekening naar een verdwijnpunt aan de horizon. Daardoor lijken de palen naar de verte toe dichter bij elkaar te komen. Atmosferisch perspectief gaat over kleur en contrast, terwijl kikvors- en vogelvlucht de standplaats van de kijker beschrijven.

Question 11Tekenen (beeldende vakken)

Welke kleuren zijn complementair aan elkaar in het traditionele kleurenwiel?

  1. Rood en oranje
  2. Geel en wit
  3. Blauw en groen
  4. Rood en groen Correct answer.

Explanation

Complementaire kleuren liggen tegenover elkaar in het kleurenwiel en versterken elkaar bij combinatie. Rood en groen vormen zo'n paar, net als blauw en oranje en geel en paars. Rood en oranje zijn verwant, blauw en groen liggen naast elkaar en wit is geen kleur uit het wiel.

Question 12Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil de textuur van zand zichtbaar maken in een schilderij. Welke techniek past daar het best bij?

  1. De verf zo dun mogelijk en transparant aanbrengen
  2. Zand door de verf mengen of in de natte verf strooien Correct answer.
  3. Alleen met een fijn penseel dunne lijnen zetten
  4. Het doek vooraf helemaal glad schuren

Explanation

Om een korrelige structuur te suggereren kun je materiaal aan de verf toevoegen of in de natte verf strooien, zodat het oppervlak echt reliëf krijgt. Een dunne, transparante laag of fijne lijntjes geven geen tastbare korrel. Glad schuren werkt juist tegen een zandstructuur in.

Question 13Tekenen (beeldende vakken)

Welke uitspraak over de toonwaarde van een kleur is juist?

  1. De toonwaarde van een kleur wordt alleen bepaald door de kleursoort
  2. Elke kleur kan lichter of donkerder worden gemaakt zonder de kleursoort te verliezen Correct answer.
  3. Een kleur heeft geen toonwaarde zolang er geen wit bij zit
  4. Toonwaarde geldt alleen voor zwart-wit werk

Explanation

Toonwaarde beschrijft hoe licht of donker een kleur is. Door wit of donker toe te voegen verandert die helderheid, terwijl de kleursoort in beginsel herkenbaar blijft. Ook kleurenwerk heeft dus toonwaarden; die zijn niet voorbehouden aan zwart-wit.

Question 14Tekenen (beeldende vakken)

Waarom gebruikt een tekenaar bij het opzetten van een portret eerst lichte hulplijnen?

  1. Om de achtergrond donker te maken
  2. Om verhoudingen te bepalen voordat de definitieve lijnen worden gezet Correct answer.
  3. Om de verf beter te laten hechten
  4. Om de tekening meteen definitief en contrastrijk te maken

Explanation

Met lichte hulplijnen, zoals een hartlijn en lijnen voor ogen en neus, bepaal je eerst de onderlinge verhoudingen van het gezicht. Pas daarna zet je de definitieve lijnen. Contrast en achtergrond horen bij een latere fase, en verfhechting speelt bij tekenen op papier geen rol.

Question 15Tekenen (beeldende vakken)

Welk begrip hoort bij de opbouw van een schilderij in lagen, waarbij een donkere onderlaag later gedeeltelijk zichtbaar blijft?

  1. Droge kwast
  2. Onderschildering Correct answer.
  3. Impasto
  4. Sfumato

Explanation

Een onderschildering is de eerste laag die de opbouw en de donkere partijen vastlegt; latere lagen kunnen die laag deels laten doorschemeren. Impasto is juist dik opgebrachte verf, droge kwast is een techniek met weinig verf en sfumato is een zachte, vervloeiende overgang.

Question 16Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling fotografeert een gebouw van dichtbij en kijkt daarbij steil omhoog. Welk effect ontstaat in de foto?

  1. De horizon komt precies in het midden van het beeld
  2. Alle lijnen blijven evenwijdig aan de beeldrand
  3. Het gebouw lijkt plat en zonder diepte
  4. De verticale lijnen lijken naar boven toe samen te komen Correct answer.

Explanation

Bij een laag standpunt en steil omhoog kijken ontstaat een kikvorsperspectief, waarbij verticale lijnen naar een verdwijnpunt boven in het beeld convergeren. Daardoor lijkt het gebouw hoger en indrukwekkender. De horizon en evenwijdigheid veranderen daarbij niet op de beschreven manier.

Question 17Tekenen (beeldende vakken)

Wat kenmerkt een symmetrische compositie?

  1. Er is geen enkel herkenbaar zwaartepunt
  2. De kleuren zijn altijd complementair gekozen
  3. Alle beeldelementen staan aan één kant van het vlak
  4. Beelddelen zijn in balans rond een middenas of middelpunt Correct answer.

Explanation

Bij symmetrie is de ordening rond een middenas of middelpunt in balans, zodat links en rechts of boven en onder aan elkaar verwant zijn. Een eenzijdige verdeling of het ontbreken van een zwaartepunt wijst juist op asymmetrie of een bewust scheve balans. Kleurkeuze staat los van symmetrie.

Question 18Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling maakt een linodruk. Wat gebeurt er met het deel van het linoleum dat hij heeft weggesneden?

  1. Dat deel blijft wit, omdat daar geen inkt wordt overgedragen Correct answer.
  2. Dat deel verdwijnt volledig van de afdruk
  3. Dat deel drukt juist het donkerst af
  4. Dat deel wordt zwart, omdat het dieper ligt

Explanation

Bij hoogdruk, waar linodruk onder valt, neemt alleen het omhoog liggende oppervlak inkt op. Wat is weggesneden, raakt de inkt niet en blijft op de afdruk wit. Het weggesneden deel verdwijnt dus niet, maar blijft als lichte partij zichtbaar.

Question 19Tekenen (beeldende vakken)

Welke rol speelt het begrip 'contrast' in een beeld met veel donkere en lichte partijen naast elkaar?

  1. Het bepaalt uitsluitend de prijs van het werk
  2. Het versterkt de zichtbaarheid van vormen en de spanning in het beeld Correct answer.
  3. Het maakt het beeld altijd rustiger en vlakker
  4. Het heeft alleen betrekking op de dikte van de verf

Explanation

Contrast is het verschil tussen tegenstellingen, zoals licht en donker of groot en klein. Grote verschillen maken vormen beter zichtbaar en geven het beeld spanning. Contrast zegt niets over de prijs van een werk en slechts indirect over de verfopbreng.

Question 20Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil een gevoel van rust in een affiche bereiken. Welke keuze sluit daar het beste bij aan?

  1. Een wirwar van schuine lijnen in verschillende richtingen
  2. Weinig verschillende kleuren en een evenwichtige, overzichtelijke ordening Correct answer.
  3. Een groot aantal verschillende lettertypen en formaten
  4. Veel felle, contrasterende kleuren door elkaar

Explanation

Rust entstaet door beperking en orde: een klein aantal kleuren, een evenwichtige verdeling en een duidelijke leesrichting. Veel felle contrasten, tegengestelde lijnen en een opeenstapeling van lettertypen zorgen juist voor onrust. Daarmee sluit alleen de eerste keuze aan bij het doel.

Question 21Tekenen (beeldende vakken)

Welke uitspraak over de verhouding tussen vorm en functie bij vormgeving is juist?

  1. Functie is alleen belangrijk bij schilderijen
  2. Vorm en functie hebben nooit iets met elkaar te maken
  3. Vorm is altijd belangrijker dan functie
  4. De vorm van een voorwerp kan het gebruik ervan ondersteunen of belemmeren Correct answer.

Explanation

Bij vormgeving bepaalt de functie waarvoor een voorwerp bedoeld is mede de vorm, maar de vorm kan het gebruik ook juist lastiger maken. Denk aan een handgreep die wel mooi maar niet goed vast te houden is. Vorm en functie zijn dus nauw met elkaar verbonden.

Question 22Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling analyseert een reclamebeeld waarin een klein product groot en centraal staat, terwijl de omgeving vaag blijft. Welk middel is hier vooral ingezet?

  1. Symmetrie om de achtergrond belangrijk te maken
  2. Schaalvergroting en scherptediepte om de aandacht te sturen Correct answer.
  3. Impasto om de verf dik op te brengen
  4. Complementair kleurcontrast om de prijs te tonen

Explanation

Door het product groot en centraal te plaatsen en de omgeving vaag te houden, wordt de blik van de kijker gericht. Schaal en scherptediepte zijn dus de middelen om aandacht te sturen. Kleurcontrast, symmetrie en verfopbreng verklaren dit effect niet.

Question 23Tekenen (beeldende vakken)

Waarom kan een illustrator beter met een beperkt kleurenpalet werken bij een reeks posters die samen één campagne vormen?

  1. Een beperkt palet is verplicht bij elke druktechniek
  2. Een beperkt palet voorkomt dat er contrast in het beeld ontstaat
  3. Een beperkt palet maakt de posters altijd duurder om te drukken
  4. Een beperkt palet zorgt voor herkenbare samenhang tussen de posters Correct answer.

Explanation

Een gedeeld, beperkt kleurenpalet geeft een reeks uitingen een herkenbare eenheid, zodat de kijker ze als één campagne ervaart. Het is een ontwerpkeuze en geen verplichting of kostenregel. Contrast blijft mogelijk zolang de gebruikte kleuren onderling verschillen in toon.

Question 24Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil de indruk van beweging in een stilleven versterken. Welke keuze is daarvoor het meest doeltreffend?

  1. Alle kleuren even donker en gelijkmatig maken
  2. Alles waterpas en symmetrisch op één lijn plaatsen
  3. De voorwerpen precies in het midden stapelen
  4. Herhaalde, schuine lijnen en een diagonale ordening van de vormen Correct answer.

Explanation

Beweging wordt gesuggereerd door richting en herhaling: schuine lijnen en een diagonale ordening dwingen de blik langs het beeld. Een waterpas, symmetrische opstelling en gelijkmatige kleur werken juist statisch. Daarom is de eerste keuze het meest doeltreffend.

Question 25Tekenen (beeldende vakken)

Bij een mixed-mediawerk combineert een leerling acrylverf met papiercollage. Welke werkwijze voorkomt dat de collage later loslaat?

  1. De collage aanbrengen op een nog natte, dikke verflaag
  2. Het papier eerst goed vastzetten en de lagen in de juiste volgorde opbouwen Correct answer.
  3. Het papier pas op het allerlaatst droog op de verf leggen
  4. Het werk na het plakken meteen onder water houden

Explanation

Bij mixed media moet de hechting van elke laag goed zijn: eerst vastzetten, dan verder opbouwen, zodat de lagen elkaar niet losweken. Droog op dikke natte verf leggen of het werk onder water houden werkt loslating juist in de hand. De volgorde van de lagen is dus bepalend.

Question 26Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling gebruikt een zacht grafietpotlood (bijvoorbeeld 6B) en een hard potlood (bijvoorbeeld 6H). Welke uitspraak over het verschil tussen beide potloden is juist?

  1. Beide potloden geven dezelfde toon, alleen de punt verschilt in dikte.
  2. Het 6B-potlood geeft een donkere, brede lijn die makkelijk veegt; het 6H-potlood geeft een lichte, scherpe lijn. Correct answer.
  3. Het 6H-potlood is zachter dan het 6B-potlood en daardoor geschikter voor donkere partijen.
  4. Het 6B-potlood geeft een lichte, scherpe lijn; het 6H-potlood geeft een donkere, brede lijn.

Explanation

De letter H staat voor hard en B voor black (zacht). Een hoog cijfer bij B betekent veel grafiet en dus een donkere, zachte lijn; een hoog cijfer bij H betekent weinig grafiet en een harde, lichte lijn. Daarom past 6B bij donkere partijen en 6H bij fijne, lichte lijnen.

Question 27Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil een landschap tekenen waarin diepte zichtbaar wordt door middel van atmosferisch perspectief. Welke keuze past daar het beste bij?

  1. Objecten verder weg donkerder en contrastrijker maken dan op de voorgrond.
  2. Alle objecten even groot en even scherp tekenen, ongeacht hun afstand.
  3. De horizon zo hoog mogelijk plaatsen zodat er geen achtergrond meer te zien is.
  4. Objecten op de voorgrond scherp en verzadigd tekenen, objecten verder weg lichter en grijzer maken. Correct answer.

Explanation

Atmosferisch perspectief berust op het effect van lucht en afstand: verre dingen lijken lichter, minder verzadigd en minder scherp door stof en lucht. Door de voorgrond contrastrijk en de achtergrond vervaagd te tekenen, ontstaat ruimte suggestie.

Question 28Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling schildert met aquarelverf. Welke eigenschap van dit materiaal bepaalt het meest hoe hij moet werken?

  1. De verf is dekkend en dik, zodat hij in één keer ondoorzichtige lagen kan aanbrengen.
  2. De verf is transparant en droogt snel, zodat lagen over elkaar heen zichtbaar blijven. Correct answer.
  3. De verf hecht alleen op een geprepareerde, gespannen doek en niet op papier.
  4. De verf droogt zeer langzaam, zodat nat-in-nat werken altijd mogelijk blijft.

Explanation

Aquarel is een transparante waterverf: het wit van het papier blijft doorschijnen en overschilderingen mengen optisch. Omdat de verf snel droogt, moet de schilder vooruit plannen welke lagen eerst komen.

Question 29Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil een affiche maken voor een sportevenement. Welke keuze versterkt het gevoel van energie en beweging het meest?

  1. Een groot vlak midden in het beeld met alle elementen even zwaar verdeeld.
  2. Een compositie met uitsluitend pastelkleuren en weinig contrast.
  3. Schuine, diagonale lijnen en een asymmetrische compositie met veel contrast. Correct answer.
  4. Alleen horizontale en verticale lijnen in een strak symmetrisch raster.

Explanation

Diagonalen suggereren beweging en spanning, terwijl asymmetrie dynamiek geeft. Veel contrast verhoogt de visuele energie. Horizontale en verticale lijnen werken juist rustig en stabiel.

Question 30Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling bekijkt een schilderij en vraagt zich af wat de 'functie' van het werk is. Wat wordt met de functie van een beeldend werk bedoeld?

  1. De prijs die het werk op een veiling heeft opgebracht.
  2. De naam van de stroming waartoe de maker behoort.
  3. Het doel waarvoor het werk is gemaakt, bijvoorbeeld informeren, versieren of herdenken. Correct answer.
  4. De techniek waarmee het werk is gemaakt, zoals olieverf of houtskool.

Explanation

Functie verwijst naar het doel of de rol van een werk in een bepaalde context, zoals reclame, herdenking of decoratie. Techniek en stroming zijn middelen of stijlkenmerken, geen functie.

Question 31Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling ontwerpt een verpakking voor een breekbaar product. Welke afweging tussen vorm en functie is hier het meest passend?

  1. De vorm moet vooral opvallend zijn, ook als daardoor de bescherming afneemt.
  2. De vorm moet het product beschermen tijdens transport, dus stevigheid weegt zwaar. Correct answer.
  3. De vorm moet dezelfde zijn als die van concurrerende producten om herkenbaar te zijn.
  4. De vorm moet zo minimaal mogelijk zijn, ongeacht of het product heel blijft.

Explanation

Bij vormgeving bepaalt de functie van het product in belangrijke mate de vorm. Bij een breekbaar product is bescherming een kernvoorwaarde, dus stevigheid en materiaalkeuze zijn leidend.

Question 32Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling onderzoekt een schilderij met een chiaroscuro-effect. Wat kenmerkt deze techniek?

  1. Een gelijkmatige, egale belichting zonder duidelijke schaduwpartijen.
  2. Het aanbrengen van verf in dikke, ongemengde klodders zonder toonverschil.
  3. Een sterk contrast tussen licht en donker dat volume en dramatiek suggereert. Correct answer.
  4. Het gebruik van uitsluitend primaire kleuren zonder menging.

Explanation

Chiaroscuro betekent letterlijk licht-donker en verwijst naar het gebruik van sterke tegenstellingen tussen belichte en beschaduwde partijen. Daardoor lijken vormen plastisch en krijgt het beeld dramatische spanning.

Question 33Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling ziet in een museum een werk dat bestaat uit een opgehangen, beschilderd doek dat van de muur af steekt. Onder welk begrip valt dit werk het beste?

  1. Een fotografische afdruk op papier.
  2. Een traditioneel tweedimensionaal schilderij.
  3. Ruimtelijk werk of object dat de platte schilderkunst verlaat. Correct answer.
  4. Een grafische druk, zoals een ets of linodruk.

Explanation

Als een werk van de muur af steekt en driedimensionaal wordt, verlaat het het platte vlak van de schilderkunst. Zulke werken worden ruimtelijk of objectmatig genoemd.

Question 34Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling mengt een kleur met wit. Welke verandering treedt op in de kleur?

  1. De kleur wordt lichter en minder verzadigd. Correct answer.
  2. De kleur wordt complementair aan zichzelf.
  3. De kleur verandert van tint, maar niet van toon.
  4. De kleur wordt donkerder en dieper.

Explanation

Wit toevoegen verhoogt de lichtheid en verlaagt de verzadiging: de kleur wordt pastelachtig. Dit heet ook wel tinten. Donkerder maken gebeurt juist met zwart of een donkere kleur.

Question 35Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling analyseert een reclamebeeld waarin een klein product groot en centraal staat, terwijl de omgeving vaag blijft. Welk middel gebruikt de maker hier vooral?

  1. Nadruk door middel van formaat, plaats en scherptediepte. Correct answer.
  2. Textuur door middel van zichtbare kwaststreken.
  3. Symmetrie door middel van herhaling van identieke vormen.
  4. Ritme door middel van een regelmatige herhaling van lijnen.

Explanation

Het product krijgt aandacht doordat het groot, centraal en scherp is, terwijl de omgeving wazig blijft. Formaat, plaats en scherptediepte zijn middelen om de nadruk te leggen.

Question 36Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil een portret tekenen met een juiste onderlinge verhouding van de gezichtsonderdelen. Welke vuistregel past hij het beste toe?

  1. De mond ligt op dezelfde hoogte als de ogen.
  2. De ogen liggen ongeveer op de helft van de hoogte van het hoofd. Correct answer.
  3. De neus begint precies op de hoogte van de ogen.
  4. De ogen liggen op ongeveer een kwart van de hoogte van het hoofd.

Explanation

Bij een vooraanzicht ligt de ooglijn ongeveer halverwege de hoogte van het hoofd, van kruin tot kin. Vanaf die lijn verdeelt de neus de onderste helft en zit de mond weer lager.

Question 37Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling maakt een tekening met houtskool. Welk voordeel heeft houtskool ten opzichte van een hard potlood?

  1. Houtskool hecht alleen op doek en niet op papier.
  2. Houtskool kan niet worden gewist en dwingt tot definitieve lijnen.
  3. Houtskool geeft altijd fijne, scherpe lijnen die niet kunnen vlekken.
  4. Houtskool laat zich makkelijk uitvegen, wat zachte overgangen en grote donkere partijen oplevert. Correct answer.

Explanation

Houtskool is zacht en poederig, waardoor het zich met de vinger of een doezelaar laat uitvegen. Zo ontstaan geleidelijke toonovergangen en diepe zwarten, wat met een hard potlood veel moeilijker gaat.

Question 38Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling bekijkt een abstract werk zonder herkenbare voorstelling. Welke vraag is het meest geschikt om dit werk beeldend te analyseren?

  1. Welke persoon is in dit portret te herkennen?
  2. Welke gebeurtenis uit de geschiedenis wordt hier afgebeeld?
  3. Hoe verhouden vorm, kleur, lijn en compositie zich tot elkaar? Correct answer.
  4. Welke tekst staat er in het werk geschreven?

Explanation

Bij abstracte kunst ontbreekt een herkenbare voorstelling, dus analyse richt zich op de beeldende middelen zelf: vorm, kleur, lijn, textuur en compositie. Vragen naar afgebeelde personen of gebeurtenissen gaan uit van figuratie die er niet is.

Question 39Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling schildert een stilleven met olieverf. Welk middel is geschikt om de verf te verdunnen?

  1. Houtlijm.
  2. Water uit de kraan.
  3. Terpentine of een speciaal verdunningsmiddel voor olieverf. Correct answer.
  4. Gedestilleerd water met keukenzout.

Explanation

Olieverf is op basis van lijnolie en mengt niet met water. Verdunnen gebeurt met terpentine of een terpentijnvervanger, en het schoonmaken van penselen eveneens.

Question 40Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil dat een geschilderd voorwerp in een interieur duidelijk vóór de muur lijkt te staan. Welke keuze helpt daar het meest bij?

  1. Het voorwerp zonder enige schaduw schilderen.
  2. Een slagschaduw op de muur achter het voorwerp schilderen. Correct answer.
  3. Het voorwerp kleiner schilderen dan de muur.
  4. Het voorwerp dezelfde kleur geven als de muur erachter.

Explanation

Een slagschaduw op de achtergrond toont waar het voorwerp het licht tegenhoudt en waar het de muur raakt. Daardoor wordt de afstand tussen voorwerp en muur zichtbaar en lijkt het voorwerp los te komen.

Question 41Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling ontwerpt een logo. Welke eigenschap is voor een logo het belangrijkst?

  1. Het moet uitsluitend uit een foto bestaan.
  2. Het moet ook op klein formaat en in één kleur herkenbaar blijven. Correct answer.
  3. Het moet zoveel mogelijk details en kleurverloop bevatten.
  4. Het moet elke keer anders worden vormgegeven.

Explanation

Een logo moet op veel dragers werken, van briefpapier tot beeldscherm, en soms in zwart-wit worden afgedrukt. Eenvoud en herkenbaarheid op klein formaat zijn daarom doorslaggevend.

Question 42Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling analyseert een affiche met een symmetrische compositie. Welk effect heeft deze compositie op de kijker?

  1. Het beeld heeft geen enkel zwaartepunt.
  2. Het beeld oogt rustig en stabiel, met een duidelijk midden. Correct answer.
  3. Het beeld oogt chaotisch en onvoorspelbaar.
  4. Het beeld suggereert vooral snelle beweging.

Explanation

Bij symmetrie zijn linker- en rechterhelft in evenwicht rond een as, wat rust en stabiliteit geeft. Het midden wordt benadrukt en de kijker ervaart geen spanning tussen ongelijke delen.

Question 43Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling maakt een linosnede en wil een wit vlak in de afdruk. Wat moet hij doen?

  1. Het vlak na het drukken met witte verf overschilderen.
  2. Het vlak juist niet wegsnijden en extra inkt aanbrengen.
  3. Het vlak in het linoleum wegsnijden, zodat daar geen inkt komt. Correct answer.
  4. Het vlak met een potlood intekenen voordat hij drukt.

Explanation

Bij hoogdruk komt inkt alleen op de niet-weggesneden delen van de plaat. Wat is weggesneden, neemt geen inkt op en blijft dus papierwit in de afdruk.

Question 44Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling fotografeert een landschap en wil de regel van derden toepassen. Wat doet hij?

  1. Hij plaatst het onderwerp precies in het midden van het beeld.
  2. Hij zorgt dat de horizon altijd precies door het midden loopt.
  3. Hij vult het hele beeld met één egale kleur.
  4. Hij plaatst het belangrijkste onderwerp op een van de snijpunten van een denkbeeldig 3x3-raster. Correct answer.

Explanation

De regel van derden verdeelt het beeld in negen gelijke vlakken; wie het onderwerp op een snijpunt of langs een rasterlijn plaatst, krijgt een spannender compositie dan bij een centrale plaatsing.

Question 45Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling bekijkt een schilderij van Mondriaan met zwarte lijnen en primaire kleurvlakken. Welke stroming past hierbij?

  1. De popart.
  2. Het impressionisme.
  3. Het surrealisme.
  4. De Stijl. Correct answer.

Explanation

De Stijl streeft naar eenvoud met rechte lijnen, rechthoekige vlakken en de primaire kleuren rood, geel en blauw, aangevuld met wit, zwart en grijs. Mondriaan is een van de bekendste vertegenwoordigers.

Question 46Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling wil in een tekening een harde rand tussen licht en schaduw op een ronde bal vermijden. Welk middel past hij toe?

  1. Hij laat de schaduwzijde helemaal wit.
  2. Hij werkt met een geleidelijke toonovergang door te doezelen of te arceren in fijne stappen. Correct answer.
  3. Hij vult de schaduwzijde met één egale zwarte kleur.
  4. Hij trekt één zwarte contourlijn precies over de grens van licht en schaduw.

Explanation

Een ronde vorm vraagt om een vloeiende overgang van licht naar donker, ook wel verloop of halftoon genoemd. Door te doezelen of fijn te arceren ontstaat een geleidelijke toonwaarde zonder harde rand.

Question 47Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling analyseert waarom een schilderij met veel warme roden en oranjes anders overkomt dan een schilderij met koele blauwen en groenen. Welke uitspraak is juist?

  1. Koele kleuren lijken altijd naar voren te komen en warme kleuren altijd terug.
  2. Kleurcontrast heeft alleen betrekking op licht en donker, niet op temperatuur.
  3. Warme en koele kleuren hebben in een compositie nooit invloed op de ruimtewerking.
  4. Warme kleuren lijken naar voren te komen, koele kleuren lijken terug te wijken. Correct answer.

Explanation

Kleurtemperatuur beïnvloedt de ruimtewerking: warme tinten als rood en oranje lijken dichterbij, koele als blauw en groen verder weg. Ontwerpers gebruiken dit om diepte te suggereren.

Question 48Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling maakt een reeks posters voor één campagne en gebruikt daarin een beperkt kleurenpalet. Waarom is dat voor de samenhang van de reeks gunstig?

  1. Een beperkt palet maakt elke poster uniek en onderscheidend van de andere.
  2. De vaste kleuren zorgen voor herkenbaarheid en eenheid tussen de verschillende posters. Correct answer.
  3. Een beperkt palet maakt het onmogelijk om een logo te herhalen.
  4. Een beperkt palet verhoogt de drukkosten van de hele reeks.

Explanation

Door steeds dezelfde kleuren te gebruiken, herkent de kijker de posters als bij elkaar horend, ook als de voorstellingen verschillen. Een beperkt palet versterkt zo de eenheid van de campagne.

Question 49Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling combineert acrylverf met papiercollage op één doek. Welke werkwijze voorkomt dat de collage later loslaat?

  1. Hij gebruikt alleen water om het papier op het doek te bevestigen.
  2. Hij plakt het papier op een met olieverf doordrenkte ondergrond.
  3. Hij lijmt het papier met een geschikte lijm op een droge ondergrond en schildert er pas later voorzichtig omheen of over. Correct answer.
  4. Hij plakt het papier op een nog natte acryllaag en schildert er direct dik overheen.

Explanation

Acrylverf hecht op een droge, schone ondergrond; nat plakken of te dik overschilderen kan loslaten veroorzaken. Door eerst te lijmen op een droge laag en daarna rustig verder te werken, blijft de collage vastzitten.

Question 50Tekenen (beeldende vakken)

Een leerling maakt een tekening in éénpuntsperspectief van een rechthoekige kamer. Alle lijnen die loodrecht op het beeldvlak de diepte in lopen, zoals de vloerranden en de bovenranden van de zijmuur, moeten in deze tekening samenkomen in één punt. Welk punt is dat?

  1. Het midden van het papier, ongeacht de horizon
  2. Het snijpunt van de twee diagonale hoeklijnen van het papier
  3. Het verdwijnpunt op de horizonlijn Correct answer.
  4. Het oogpunt van de tekenaar buiten het papier

Explanation

Bij éénpuntsperspectief lopen alle dieptelijnen evenwijdig aan de kijkrichting en komen ze samen in één verdwijnpunt dat op de horizonlijn ligt. De horizonlijn stelt de hoogte van de ogen van de tekenaar voor. Het verdwijnpunt hoeft niet in het midden van het papier te liggen; de plaats hangt af van waar de tekenaar kijkt.