VWO Tekenen, handvaardigheid, textiele vormgeving flashcards

31 cards. Read the term and the definition here. The deck at the top of this page is optional.

Beeldaspect vorm

De begrenzing en gedaante van een voorstelling in het platte vlak, onderscheiden in organische (vloeiende) en geometrische (meetkundige) vormen, en in figuratief tegenover abstract.

Complementair kleurcontrast

Twee kleuren die tegenover elkaar staan in de kleurencirkel, zoals rood en groen. Naast elkaar versterken ze elkaars werking en ontstaat een sterke, spannende kleurwerking.

Warm-koudcontrast

Kleuren worden ervaren als warm (rood, oranje, geel) of koud (blauw, groen). Het contrast bepaalt ruimtelijke werking: warme kleuren lijken naar voren te komen, koude wijken terug.

Éénpuntsperspectief

Ruimtesuggestie waarbij alle lijnen die van de kijker af lopen samenkomen in één verdwijnpunt op de horizon; horizontale en verticale lijnen blijven evenwijdig.

Atmosferisch perspectief

Ruimtewerking door vervaging: verder weg gelegen delen worden lichter, grijzer, minder contrastrijk en minder gedetailleerd weergegeven dan de voorgrond.

Gulden snede

Verhouding waarbij een lijnstuk zo wordt verdeeld dat het geheel staat tot het grootste deel als het grootste tot het kleinste, ongeveer 1 : 1,618; ervaren als harmonisch.

Arcering en cross-hatching

Techniek met evenwijdige lijnen (arcering) of kruisende lijnen (cross-hatching) om toonwaarden en volume te suggereren; dichter bij elkaar geplaatste lijnen geven een donkerder vlak.

Aquareltechniek

Schildertechniek met transparante waterverf op papier, waarbij wit papier als licht blijft werken; lagen over elkaar geven diepte, en vloeiend nat-in-nat geeft zachte overgangen.

Subtractief werken

Ruimtelijke werkwijze waarbij materiaal wordt weggenomen uit een blok, bijvoorbeeld beeldhouwen in steen of hout; het volume kan alleen kleiner worden, niet worden aangevuld.

Additief werken

Ruimtelijke werkwijze waarbij materiaal wordt opgebouwd, zoals boetseren in klei, gips gieten of assemblage; het volume groeit stapsgewijs vanuit niets.

Vormvaste driehoek

Een driehoek met vaste zijden kan niet van vorm veranderen zonder dat een zijde breekt of rekt; daarom gebruikt men driehoeksverbanden om constructies te verstevigen.

Verspanende techniek

Bewerking waarbij materiaal wordt weggenomen met een snijdend gereedschap, zoals zagen, vijlen, boren en frezen; geschikt voor hout, metaal en kunststof.

Vervormende techniek

Bewerking waarbij het materiaal zonder wegnemen van vorm verandert, zoals buigen, smeden, walsen en persen; het materiaal moet plastisch of ductiel zijn.

Nerfrichting hout

De richting van de houtvezels. Langs de nerf is hout sterker en laat het zich beter bewerken; dwars op de nerf kan het splijten of ruw afbreken.

Klei en krimp

Klei bevat water en krimpt bij drogen en vooral bij bakken, waardoor vormen kleiner worden en kunnen scheuren; wanddikte en gelijkmatig drogen bepalen het resultaat.

Glaceren

Aanbrengen van een glazuurlaag op gebakken of gedroogde klei, die bij hoge temperatuur smelt tot een glasachtig, waterdicht en gekleurd of glanzend oppervlak.

Assemblage

Ruimtelijk werk dat is opgebouwd uit bestaande, vaak alledaagse voorwerpen of materialen die met verbindingen tot een nieuw geheel worden samengevoegd.

Ruimtelijke compositie

De ordening van massa's, volumes en open ruimte in een driedimensionaal werk, inclusief de wisselwerking met standplaats, lichtval en standpunt van de beschouwer.

Schering en inslag

Bij weven zijn scheringsdraden de gespannen lengtedraden en inslagdraden de schietdraden die er dwars doorheen gaan; samen vormen ze het weefsel.

Platbinding

Weefbinding waarbij schering- en inslagdraad elkaar om beurten kruisen (1 op 1), wat een effen, stevig doek oplevert met gelijke voor- en achterkant.

Keperbinding

Weefbinding waarbij de inslag verspringt en een diagonaal lijnenpatroon ontstaat; de stof is sterker en soepeler dan platbinding en wordt veel voor spijkerstof gebruikt.

Satijnbinding

Weefbinding met lange, verspringende hechtingen, waardoor één kant glad en glanzend is en de andere kant dof; de glans ontstaat door lichtreflectie op de vezels.

Vilten

Techniek waarbij losse vezels, meestal wol, door wrijving, warmte en vocht met elkaar verstrengelen tot een niet-geweven, compact viltdoek.

Breien

Techniek waarbij met twee naalden lussen van één doorlopende draad in elkaar worden gehaakt; de stof is elastisch en rekt in de breedte.

Batik

Textielverftechniek waarbij delen van de stof met gesmolten was worden afgedekt; op de niet-afgedekte plekken hecht de verf en ontstaan typische craquelélijnen.

Tie-dye en shibori

Verknoop- en bindtechnieken waarbij stof wordt afgebonden of ingeperst voor het verven; de afgebonden delen blijven licht en vormen patronen.

Zeefdruk

Druktechiek waarbij verf door een fijnmazig doek wordt geperst, terwijl delen van het doek zijn afgedekt met een emulsie; per kleur is een aparte zeef nodig.

Wol als vezel

Natuurlijke eiwitvezel van schapenhaar; wol is warmte-isolerend, vochtopnemend en elastisch, maar krimpt en vervilt bij hoge temperatuur en wrijving.

Katoen als vezel

Natuurlijke cellulosevezel uit de katoenplant; katoen is sterk, vochtopnemend, ademend en goed wasbaar, maar kreukt en droogt langzamer dan synthetische vezels.

Polyester als vezel

Synthetische vezel uit aardolie, thermoplastisch en sterk; polyester neemt weinig vocht op, droogt snel en houdt kreuken tegen, maar is minder ademend.

Textuur in textiel

De oppervlaktewerking van stof, bepaald door vezel, garen, binding en nabehandeling; textuur beïnvloedt glans, stijfheid, val en tastbare beleving van het materiaal.