Appje van nicht Selin: wanneer komen ze echt?
Vandaag is het donderdag 8 juni. Je nicht Selin uit Bremen heeft je een appje gestuurd: 'Yarın sabah 07.30 otobüsüyle yola çıkıyoruz, öğleden sonra 3 gibi sizde oluruz inşallah. Öbür gün akşamüstü dönüyoruz. Anneme söyle, börek yapsın ama pazar günü değil! Bu arada annem bu sefer gelemiyor, sadece babamla ben geliyoruz.' De bus doet er met pauzes ongeveer zes uur over. Je woont in Utrecht, het busstation is twintig minuten fietsen. Je moeder wil de börek zaterdagavond maken, want ze denkt dat de gasten pas zondag komen. Jij hebt vrijdag een dienst in de supermarkt van 12.00 tot 18.00 uur en je vader kan jullie vrijdag niet naar het station brengen. Selin stuurt er nog achteraan: 'Kesin saat söyleyemiyorum, trafik durumuna bağlı.' Je hebt je moeder nog niet over de appjes verteld.
1. Op welke dag arriveren Selin en haar vader en rond hoe laat? Kun jij om 15.00 uur thuis zijn? Onderbouw met de tekst.
Read the worked answer
Vrijdag, rond 15.00 uur ('öğleden sonra 3 gibi').
Redenering:
Yarın= morgen; vandaag is donderdag, dus vrijdag.öğleden sonra 3= 15.00 uur ('in de middag').gibi= ongeveer, dus reken op 14.30–15.30.- Controle met de reistijd: vertrek 07.30 + ±6 uur met pauzes = aankomst rond 13.30–14.00, daarna nog naar jouw huis. Dat past bij 'rond 15.00'.
Kun je er zijn? Nee. Je dienst is vrijdag 12.00–18.00, dus om 15.00 sta je in de winkel. Ook brengt je vader jullie niet naar het station. Je moet dus iets regelen: ruilen op je werk, of je moeder/vader vragen de gasten op te vangen. Zeg niet tegen je moeder dat jij er bent, want dat is niet zo.
2. Wat betekent 'öbür gün'? Heeft je moeder gelijk dat de gasten zondag komen, en wanneer moet de börek dan wél gemaakt worden?
Read the worked answer
Öbür gün betekent overmorgen - dus de dag na morgen. Morgen is vrijdag, dus öbür gün = zaterdag.
Daarmee:
- Ze komen vrijdag en gaan zaterdag terug (
akşamüstü= tegen de avond, ongeveer 17.00–19.00 uur). - Je moeder heeft het mis: zondag is er niemand meer.
- De börek moet dus zaterdag klaar zijn, en liefst niet te laat, omdat ze 's avonds alweer vertrekken. Selin zegt juist
pazar günü değil- ze waarschuwt expliciet dat het geen zondag moet worden.
Let op de valkuil: in het Nederlands zeg je makkelijk 'de volgende dag' en denk je aan zaterdag als vertrekdag, maar öbür gün is niet 'gisteren' of 'deze dag' - het is precies overmorgen. Reken altijd door vanaf de datum die in de opdracht staat (donderdag 8 juni).
3. Welke informatie in de appjes is onzeker? Wat betekenen 'inşallah' en 'trafik durumuna bağlı' voor jouw planning?
Read the worked answer
Onzeker is:
- De aankomsttijd -
3 gibi(ongeveer 3 uur) eninşallah('als God het wil', in het dagelijks taalgebruik: hopelijk, als alles meezit). - De rijtijd -
trafik durumuna bağlı= 'afhankelijk van het verkeer'. De zes uur is dus een schatting, geen garantie.
Wat je hiermee doet:
- Plan een marge: ga ervan uit dat ze tussen 14.30 en 16.30 aankomen.
- Maak geen afspraak die je niet kunt verzetten rond die tijd (jouw dienst tot 18.00 is juist een probleem).
- Vraag Selin om een appje als ze onderweg zijn of bij een tussenstop, in plaats van te wachten op een exacte tijd.
inşallahis geen 'ja, gegarandeerd'; het is een beleefde, voorzichtige formulering. Behandel het als 'waarschijnlijk, maar niet zeker'.