Leesvaardigheid Turks
Wat dit domein test
Bij Leesvaardigheid Turks krijg je korte alledaagse teksten: berichten, advertenties, formulieren, instructies, korte verhalen en meningsteksten. Je moet de hoofdgedachte vinden, gericht informatie opzoeken en verbanden tussen zinnen begrijpen. Je hoeft niet elk woord te kennen; gebruik context, tekstsoort en signaalwoorden.
Kernregels
- Lees eerst de vraag en de titel of aanhef, zodat je weet welke informatie je zoekt.
- Turkse zinnen hebben vaak SOV-volgorde: het werkwoord staat achteraan. Zoek het werkwoord en bepaal wie, wat, waar, wanneer en waarom.
- Signaalwoorden sturen het antwoord: ama/fakat (maar), çünkü (omdat), bu yüzden (daarom), sonra (daarna), önce (eerst), ancak (echter), hem...hem... (zowel...als...).
- Let op suffixen met betekenis: -de/-da (in, op, aan), -e/-a (naar), -den/-dan (vanaf, uit), -le/-la (met), -ler/-lar (meervoud). Na een getal meestal geen meervoud: üç kitap.
- Ontkenning zie je aan -ma/-me, yok of değil. Eén suffix kan het antwoord omkeren.
- Het vraagpartikel mi/mı/mu/mü staat los en volgt de klinkerharmonie.
Uitgewerkt voorbeeld
Tekst: Ali, okuldan sonra kütüphaneye gidiyor çünkü sınavına çalışacak.
Vraag: Waarom gaat Ali naar de bibliotheek?
Redenering: okuldan sonra = na school; kütüphaneye = naar de bibliotheek; çünkü = omdat; sınavına çalışacak = hij gaat voor zijn examen studeren. Antwoord: om voor zijn examen te studeren. 'Na school' is tijd, geen reden.
Valkuilen
- Een optie kiezen omdat er een bekend woord in staat, zonder de hele zin te lezen.
- çünkü of ama missen, waardoor oorzaak en tegenstelling verwisseld worden.
- yok of een ontkennende werkwoordsvorm over het hoofd zien.
- Bij meerkeuze extreme woorden (altijd, nooit) kiezen terwijl de tekst dat niet letterlijk zegt.
- Woorden die op Nederlandse woorden lijken verkeerd invullen; Turks werkt met eigen suffixen en woordvolgorde.