Schrijfvaardigheid en taalkennis Turks
Wat dit domein test
Bij Schrijfvaardigheid en taalkennis Turks schrijf je korte, begrijpelijke berichten: een kaartje, e-mail, formulierantwoord of opsomming van afspraken. Daarnaast laat je zien dat je basisgrammatica en spelling beheerst: werkwoordsvormen, suffixen, woordvolgorde en veelvoorkomende woorden. Het examen vraagt om correcte en passende taal, niet om lange teksten.
Kernregels
- Bouw een kort bericht op: aanhef, kern met alle gevraagde punten, afsluiting. Gebruik 'Merhaba' als neutrale aanhef; 'Sevgiler' is informeel, 'Saygılar' formeler. Kies consequent sen of siz.
- Standaardwoordvolgorde is SOV: subject, object, werkwoord. Bijvoeglijke naamwoorden staan vóór het zelfstandig naamwoord: güzel bir ev.
- Pas klinkerharmonie toe. Meervoud: -ler na e, i, ö, ü; -lar na a, ı, o, u. Locativus: -de/-da; na stemmen p, ç, t, k, s, ş, h wordt dat -te/-ta.
- De vraagpartikel mi/mı/mu/mü staat los: Geliyor musun?
- Werkwoord: tegenwoordige tijd bij ik = stem + -yor + -um, met klinker- en medeklinkeraanpassing: git-iyor-um wordt gidiyorum. Ontkenning: -ma/-me vóór de tijd: gelmiyorum, gelmedi.
- Let op medeklinkerwisseling vóór een klinker: kitap -> kitabı, ağaç -> ağacı.
Uitgewerkt voorbeeld
Schrijf: 'Ik ga morgen met de bus naar school.'
Redenering: yarın = morgen; okul + -a = okula (naar school); otobüs + -le = otobüsle (met de bus); ik-vorm van gitmek in de tegenwoordige tijd = gidiyorum. Samen: Yarın okula otobüsle gidiyorum. Het werkwoord staat achteraan; de tijd staat vooraan.
Valkuilen
- de/da als los woord verwarren met het locativussuffix -de/-da: Ben de geliyorum (ik kom ook) tegenover evde (in huis).
- mi vastschrijven aan het werkwoord; het blijft een los woord.
- Verkeerde klinkerharmonie: evler, kitaplar, okula; niet evlar of kitablar.
- De persoonlijke uitgang weglaten: gidiyorum, niet gidiyor voor 'ik ga'.
- Nederlandse woordvolgorde of letterlijke vertalingen gebruiken waar Turks een suffix nodig heeft.
- Formele en informele aanspreekvormen door elkaar gebruiken.