VMBO BB Wiskunde key terms

Een hoeveelheid die je met cijfers opschrijft, zoals 7, 0,25 of 3,5. Getallen gebruik je om te rekenen, te meten en te vergelijken.

Eén enkel teken van 0 tot en met 9 waarmee je een getal opbouwt. In het getal 407 staan drie cijfers: 4, 0 en 7.

De waarde die een cijfer krijgt door zijn plek in het getal. In 352 is de 3 driehonderd waard en de 5 vijftig.

Een getal met een komma waarin cijfers achter de komma delen van een geheel aangeven, zoals 12,75. De cijfers achter de komma zijn tienden, honderdsten enzovoort.

Een getal vervangen door een eenvoudiger getal dat er dicht bij ligt, bijvoorbeeld 4,67 afronden op één decimaal geeft 4,7. Je kijkt naar het cijfer dat je weglaat: 5 of hoger rondt naar boven af.

Een ruwe berekening maken met afgeronde getallen om te controleren of een antwoord ongeveer klopt. Zo zie je snel of je rekenmachine-uitkomst redelijk is.

Een getal kleiner dan nul, dat je schrijft met een minteken ervoor, zoals -5. Het ligt links van nul op de getallenlijn en betekent bijvoorbeeld een tekort of vorst.

Een rechte lijn waarop getallen op volgorde staan, met nul als vast punt. Je gebruikt hem om getallen te vergelijken en om negatieve getallen een plek te geven.

Het getal dat even ver van nul ligt maar aan de andere kant, zoals 7 en -7. Als je een getal en zijn tegengestelde optelt, is de uitkomst nul.

Een getal dat je schrijft als een grondtal met een kleine exponent erboven, zoals 2³. Dat betekent 2 × 2 × 2 en de uitkomst is 8.

Het getal dat met zichzelf vermenigvuldigd een bepaald getal oplevert, aangeduid met het wortelteken. De wortel van 49 is 7, want 7 × 7 = 49.

De vaste afspraak in welke volgorde je bewerkingen uitvoert: eerst haakjes, dan machten en wortels, dan vermenigvuldigen en delen, en ten slotte optellen en aftrekken.

Een getal dat een deel van een geheel aangeeft, geschreven als teller boven de streep en noemer eronder, zoals 3/4. De noemer zegt in hoeveel gelijke delen je verdeelt.

De teller is het getal boven de breukstreep en geeft hoeveel delen je hebt; de noemer staat eronder en geeft in hoeveel gelijke delen het geheel is verdeeld.

Een breuk die dezelfde waarde heeft als een andere breuk, ook al staan er andere getallen, zoals 1/2 en 4/8. Je krijgt ze door teller en noemer met hetzelfde getal te vermenigvuldigen of te delen.

Een breuk met kleinere getallen opschrijven zonder de waarde te veranderen, door teller en noemer door een gemeenschappelijke deler te delen. Zo wordt 6/8 gelijk aan 3/4.

Een verhouding waarbij je iets vergelijkt met honderd, aangeduid met het teken %. 25% betekent 25 van de 100 delen, dus een kwart van het geheel.

Een hoeveelheid uitgedrukt in procenten van een totaal. Je berekent het door het deel te delen door het geheel en de uitkomst met 100 te vermenigvuldigen.

Het totale bedrag of de totale hoeveelheid waarover je een percentage berekent. Bij 15% korting op een jas van 80 euro is 80 euro het grondgetal.

De stijging van een hoeveelheid uitgedrukt in procenten van de oude waarde. Ga je van 40 naar 50, dan is de toename 10 en dat is 25% van 40.

De daling van een hoeveelheid uitgedrukt in procenten van de oude waarde. Daalt een prijs van 80 naar 60 euro, dan is de afname 20 euro en dat is 25% van 80.

Een verhouding ten opzichte van duizend, aangeduid met het teken ‰. Eén promille is één duizendste deel, dus 0,1 procent.

Een beschrijving hoe twee hoeveelheden zich tot elkaar verhouden, zoals 2 staat tot 5. Je schrijft dat als 2 : 5 en gebruikt het bij recepten, schaal en mengsels.

Een tabel met twee of meer rijen waarin je getallen met dezelfde factor vermenigvuldigt of deelt. Zo reken je verhoudingen en percentages overzichtelijk uit.

Een manier om een ontbrekend getal in een verhouding te vinden door de ene diagonaal te vermenigvuldigen en door het derde getal te delen. Bij 3 : 4 = x : 12 geeft dat x = 9.

De verhouding tussen een afstand op een tekening of kaart en de echte afstand, zoals 1 : 100 000. Eén centimeter op de kaart is dan één kilometer in werkelijkheid.

De totale lengte van de rand van een figuur. Van een rechthoek met lengte 5 en breedte 3 is de omtrek 5 + 3 + 5 + 3 = 16.

De grootte van het vlak dat een figuur inneemt, uitgedrukt in vierkante eenheden zoals cm². Van een rechthoek bereken je die met lengte × breedte.

De ruimte die een driedimensionaal voorwerp inneemt, uitgedrukt in kubieke eenheden zoals cm³ of in liters. Van een balk bereken je die met lengte × breedte × hoogte.

Een lengte, oppervlakte of inhoud in een andere maat opschrijven, zoals 2,5 meter naar 250 centimeter. Bij elke stap in de lengtemaat vermenigvuldig of deel je met 10.

De ruimte tussen twee lijnen die in één punt samenkomen, gemeten in graden. Een rechte hoek is 90 graden en een gestrekte hoek is 180 graden.

De maat waarin je hoeken aangeeft, met het teken °. Een volledige cirkel is 360 graden en een halve cirkel is 180 graden.

Een figuur met drie zijden en drie hoeken. De drie hoeken van elke driehoek zijn samen altijd 180 graden.

De som van alle waarnemingen gedeeld door het aantal waarnemingen. Bij de getallen 4, 6 en 11 is het gemiddelde (4 + 6 + 11) : 3 = 7.

De middelste waarde als je alle waarnemingen van klein naar groot zet. Bij een even aantal neem je het gemiddelde van de twee middelste waarden.

De waarde die het vaakst voorkomt in een reeks waarnemingen. Komt elke waarde even vaak voor, dan is er geen modus.

Een overzicht waarin gegevens in rijen en kolommen staan, zodat je ze makkelijk kunt vergelijken en aflezen. Elke kolom heeft meestal een kop die zegt wat erin staat.

Een grafiek met losse staven waarvan de hoogte of lengte een hoeveelheid aangeeft. Je gebruikt hem om aantallen per categorie te vergelijken.

Het aantal keren dat een bepaalde waarde of gebeurtenis voorkomt in je gegevens. De frequenties van alle waarden samen zijn gelijk aan het totaal aantal waarnemingen.

Het verband tussen twee grootheden: hoe verandert de ene als de andere verandert? In een grafiek zie je dat als een stijgende, dalende of vlakke lijn.

Een tekening met assen waarin je met punten of lijnen laat zien hoe twee grootheden samenhangen. Op de horizontale as staat vaak de tijd of de invoer.

Een verband waarbij de grafiek een rechte lijn is. Bij elke vaste stap op de horizontale as hoort steeds dezelfde verandering op de verticale as.

Het getal dat aangeeft hoeveel de grafiek per stap opzij omhoog of omlaag gaat. Bij een rechte lijn is dat de verandering op de verticale as gedeeld door de verandering op de horizontale as.

De waarde op de verticale as als de horizontale as nul is, dus waar de grafiek begint. In de formule y = 3x + 5 is 5 het startgetal.

Een wiskundige regel met letters en getallen waarmee je een uitkomst berekent, zoals oppervlakte = lengte × breedte. De letter staat voor een getal dat kan veranderen.