Onbekend domein 1 – Getallen en procenten (werktitel)
De bron noemt dit domein alleen 'Onbekend'; controleer de officiële domeinnaam voordat je hierop afgaat. Inhoudelijk gaat het bij VMBO KB wiskunde om rekenen met getallen: volgorde van bewerkingen, breuken, negatieve getallen, afronden en procenten. Deze vaardigheden komen terug in bijna elke opgave, ook bij meten en verbanden.
Rekenvolgorde en breuken
- Haakjes eerst, daarna machten en wortels, dan vermenigvuldigen en delen van links naar rechts, ten slotte optellen en aftrekken van links naar rechts.
- Breuken optellen kan alleen met gelijke noemers; vermenigvuldigen is teller × teller en noemer × noemer; delen door een breuk is vermenigvuldigen met het omgekeerde.
- Let op het minteken: −3² = −9, maar (−3)² = 9.
- Rond pas op het eind af; tussenantwoorden laat je staan.
Procenten
- 1% is 1/100. Een percentage van een bedrag is percentage ÷ 100 × bedrag.
- Een toename van p% gebruik je als factor 1 + p/100; een afname als 1 − p/100.
- Procentueel verschil bereken je met (nieuw − oud) ÷ oud × 100%.
Voorbeeld
Een jas kost €80 en wordt 15% duurder. 15% van 80 = 0,15 × 80 = €12, dus de nieuwe prijs is €92. Met een factor gaat het sneller: 80 × 1,15 = €92. Krijg je daarna 10% korting, dan betaal je 92 × 0,90 = €82,80. Er is dus niet 5% korting ten opzichte van €80.
Valkuilen
Procenten van procenten bij elkaar optellen, te vroeg afronden, de oude prijs als basis nemen bij een korting, en het minteken bij machten vergeten. Controleer je antwoord altijd met een schatting.