VMBO GL Zorg en welzijn key terms

Voeding die volgens de Schijf van Vijf voldoende voedingsstoffen levert en niet te veel suiker, zout of verzadigd vet bevat. Je gebruikt haar om het lichaam te laten groeien en gezond te houden.

Voorlichtingsmodel met vijf vakken dat laat zien welke producten je dagelijks nodig hebt en welke je beter weinig kunt nemen. Het helpt bij het samenstellen van gezonde maaltijden.

Stoffen in eten en drinken die het lichaam nodig heeft, zoals eiwitten, koolhydraten, vetten, vitaminen, mineralen en water. Elke stof heeft een eigen functie in het lichaam.

Alle maatregelen om ziektekiemen weg te houden, zoals handen wassen, schoon werken en eten goed bewaren. Goede hygiëne voorkomt besmetting van cliënten en van jezelf.

Het overbrengen van ziektekiemen van het ene product of oppervlak naar het andere, bijvoorbeeld van rauw vlees naar een snijplank. Dit gebeurt vaak via handen, messen of doeken.

Stelsel van afspraken waarmee bedrijven in de voedingssector gevaren voor de voedselveiligheid opsporen en beheersen. Je legt daarbij controles en metingen vast in een register.

Het aanpassen van werk, hulpmiddelen en omgeving aan de mens, zodat het werk lichamelijk en geestelijk goed vol te houden is. Denk aan tiltechnieken en een verstelbare werkhoogte.

Het verplaatsen van een cliënt of voorwerp met een techniek die de rug zo weinig mogelijk belast. Hulpmiddelen zoals een tillift of glijzeil verkleinen de kans op letsel.

Wetgeving en afspraken over veilige en gezonde arbeidsomstandigheden op de werkplek. Werkgever en werknemer hebben daarin elk eigen verantwoordelijkheden en taken.

Het ondersteunen van een cliënt bij lichaamsverzorging, zoals wassen, aankleden, tanden poetsen en haren kammen. Je doet dit zo zelfstandig mogelijk en met respect voor privacy.

Het vermogen van iemand om dagelijkse taken zelfstandig uit te voeren. Als zorgverlener stimuleer je wat iemand nog zelf kan en neem je alleen over wat niet meer lukt.

Schriftelijke afspraken over de zorg en begeleiding van een cliënt, met doelen, afspraken en wie wat doet. Het plan wordt opgesteld met de cliënt en regelmatig geëvalueerd.

Het vastleggen en overdragen van informatie over een cliënt, zodat collega's op de hoogte zijn. Je rapporteert feitelijk en respectvol, zonder eigen oordeel als vaststaand feit.

De plicht om vertrouwelijke informatie over cliënten niet met anderen te delen, behalve als dat nodig is voor de zorg. Dit recht van de cliënt beschermt de privacy.

Het recht van een cliënt op bescherming van persoonlijke gegevens en op ruimte om alleen te zijn. Je klopt aan, sluit de deur en deelt gegevens alleen met wie ze nodig heeft.

De persoon aan wie je zorg of begeleiding geeft. Je stemt je werk af op zijn wensen, mogelijkheden en gewoonten, en behandelt hem met respect.

Het recht en de mogelijkheid van een cliënt om zelf te beslissen over zijn leven en de zorg die hij krijgt. Je ondersteunt die keuzes en dringt je eigen mening niet op.

Het vermogen om je in te leven in de gevoelens en situatie van een ander. Je luistert aandachtig en reageert begripvol, zonder de problemen van de ander over te nemen.

Gericht luisteren waarbij je doorvraagt, samenvat en laat merken dat je de ander begrijpt. Zo krijg je de echte vraag van een cliënt of collega boven tafel.

Het uitwisselen van informatie tussen mensen via woorden, houding, gebaren en toon. Zowel zender als ontvanger beïnvloeden of de boodschap goed overkomt.

Communicatie zonder woorden, zoals gezichtsuitdrukking, houding, oogcontact en toon. Deze signalen zeggen vaak veel over hoe iemand zich werkelijk voelt.

Een reactie op het gedrag of werk van iemand, bedoeld om te leren of te verbeteren. Goede feedback is concreet, gericht op gedrag en wordt op een rustige toon gegeven.

De manier waarop je je in je werk gedraagt, zoals betrouwbaar, beleefd, gemotiveerd en discreet zijn. Het laat zien dat je de waarden van het beroep serieus neemt.

Vaste, schriftelijke werkafspraken over hoe je een bepaalde handeling uitvoert. Ze zorgen ervoor dat iedereen op dezelfde veilige manier werkt en dat je weet wat je moet doen.

Het voorkomen van ongelukken en gevaren voor cliënten, collega's en jezelf. Je let op risico's zoals vallen, brand, medicatie en oneigenlijk gebruik van hulpmiddelen.

Het vermogen om je te verplaatsen en te bewegen, bijvoorbeeld lopen, opstaan of in bed draaien. Bij afname schakel je hulpmiddelen in en stimuleer je wat nog kan.

De mate waarin mensen in een groep of buurt met elkaar omgaan, elkaar kennen en elkaar helpen. Een sterke samenhang vergroot het welzijn van bewoners.

Het meedoen aan activiteiten in de samenleving, zoals werk, school, sport of vrijwilligerswerk. Meedoen geeft mensen contacten, structuur en een gevoel van waarde.

Het gevoel dat je te weinig contacten hebt of dat contacten niet de steun geven die je zoekt. Het kan ook voorkomen bij mensen die veel anderen om zich heen hebben.

Het gevoel dat het goed met je gaat op lichamelijk, geestelijk en sociaal gebied. Je draagt eraan bij door veiligheid, contact en zinvolle bezigheden te bieden.

Het stimuleren van cliënten om zelf iets te doen of deel te nemen aan een bezigheid. Je sluit aan bij wat iemand leuk vindt en nog kan, zodat hij actief blijft.

Zorg waarbij je aansluit bij de gevoelens en de belevingswereld van de cliënt, ook als hij de werkelijkheid anders ervaart. Je reageert op wat hij nodig heeft op dat moment.

Een verzameling aandoeningen waarbij de hersenen achteruitgaan, met problemen in geheugen, taal en dagelijkse handelingen. De mate en het verloop verschillen per persoon.

Maatregelen om te voorkomen dat ziektekiemen zich verspreiden, zoals handhygiëne, schone materialen en zo nodig beschermende kleding. Je past dit toe volgens de geldende richtlijnen.

Het onderzoeken van je interesses, kwaliteiten en mogelijkheden om een passende studie of baan te kiezen. Je gebruikt ervaringen uit stages en gesprekken om keuzes te onderbouwen.

Het terugkijken op je eigen handelen en ervaringen om te begrijpen wat goed ging en wat beter kan. Je trekt daar conclusies uit en maakt nieuwe leerdoelen.

Een plan waarin je je leerdoelen, acties en planning voor een periode beschrijft. Je bespreekt het met je begeleider en past het aan naarmate je vorderingen maakt.