Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB)
Loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) toetst of je bewuste keuzes kunt maken en onderbouwen voor stage, opleiding en beroep. Je gebruikt de vijf loopbaancompetenties: kwaliteitenreflectie, motievenreflectie, werkexploratie, loopbaansturing en netwerken.
Kernregels
- Kwaliteitenreflectie: wat kun je goed, waar heb je plezier in, welke feedback krijg je? Gebruik voorbeelden uit stage, school en vrije tijd.
- Motievenreflectie: wat vind je belangrijk in werk? Denk aan contact, verzorging, afwisseling, zekerheid, creativiteit of maatschappelijke bijdrage.
- Werkexploratie: onderzoek wat een beroep echt inhoudt via stage, meelopen, open dagen, beroepsbeelden en gesprekken met professionals.
- Loopbaansturing: maak een plan met stappen, hulpbronnen en een alternatief. Een keuze is niet definitief; je kunt bijstellen.
- Netwerken: wie kan je helpen? Denk aan docent, stagebegeleider, familie, oud-studenten en beroepskrachten. Netwerken is relaties onderhouden, niet alleen kaartjes verzamelen.
- Gebruik je portfolio en POP: bewijs, reflectie en doelen. Bij solliciteren stem je CV en brief af op de vacature; in een gesprek gebruik je STAR: situatie, taak, actie, resultaat.
Uitgewerkt voorbeeld
Een leerling twijfelt tussen Helpende Zorg en Welzijn en Pedagogisch Werk. Ze houdt van verzorgen, maar ook van kinderen. Ze vult haar kwaliteiten in met voorbeelden: rustig blijven bij een boze cliënt en geduldig uitleggen. Haar motief is contact en bijdragen aan ontwikkeling. Ze loopt een dag mee in een kinderdagverblijf en een woonzorgcentrum, vraagt beroepskrachten naar de minder leuke kanten en bespreekt dit met haar stagebegeleider. Daarna kiest ze een richting en spreekt een alternatief af. Ze onderbouwt met ervaring, niet met één gevoel.
Valkuilen
- LOB versmallen tot stage lopen.
- Een beroepskeuze als definitief zien.
- Alleen naar leuk kijken en werkexploratie overslaan.
- Netwerken gebruiken om iemand om een baan te vragen zonder eigen plan.