Algemene vaardigheden en beroepshouding
Algemene vaardigheden en beroepshouding toetst of je professioneel, veilig en samenwerkend kunt handelen in zorg en welzijn. Het gaat om communicatie, feedback, verantwoordelijkheid, privacy, veiligheid en reflectie. Deze vaardigheden gelden in elke beroepssituatie, ook als de inhoud van de zorg verschilt.
Kernregels
- Beroepshouding: betrouwbaar, respectvol, discreet, verantwoordelijk en leergierig. Kom afspraken na en meld fouten of incidenten.
- Communicatie: luister actief, stel open vragen, vat samen en check of je de ander goed begrijpt. Stem taal af op de cliënt; gebruik geen vakjargon als dat niet nodig is.
- Feedback: geef concreet gedrag, effect en wens in een ik-boodschap. Voorbeeld: Ik zie dat je je handen niet wast na het toilet; dat past niet bij onze hygiëneregels. Wil je dat de volgende keer wel doen? Geef feedback liefst apart, niet in het bijzijn van een cliënt.
- Samenwerken: maak duidelijke afspraken over taken, overleg bij spanning en spreek elkaar aan op gedrag. Een fout bespreek je met de betrokkene of leidinggevende, niet via roddel.
- Veiligheid: volg ARBO-afspraken, hygiënecode en HACCP bij voedsel, en meld bijna-ongelukken. Ken de RIE en de vluchtroute.
- Privacy: werk volgens de AVG en het beroepsgeheim; deel alleen gegevens met mensen die ze nodig hebben. Gebruik geen privé-WhatsApp voor cliëntgegevens.
- Reflectie: kijk terug op situatie, gevoel, gedrag en alternatief; vraag feedback en maak een leerdoel.
Uitgewerkt voorbeeld
Een collega wast na het toilet haar handen niet. Je zegt niet: jij bent onhygiënisch. Je geeft een ik-boodschap, noemt het gedrag en het risico, en vraagt om de volgende keer wel te wassen. Je legt uit dat dit de kans op het verspreiden van bacteriën verkleint. Als het vaker gebeurt, bespreek je het met de leidinggevende. Je reden: je bent medeverantwoordelijk voor veiligheid, maar je wilt de samenwerking niet beschadigen.
Valkuilen
- Een ik-boodschap verpakken als verwijt.
- Feedback geven waar de cliënt bij is.
- Cliëntgegevens delen via een onbeveiligde app.
- Een incident verzwijgen om geen problemen te krijgen.