De dochter en de extra paracetamol
Je loopt stage in de thuiszorg. Bij mevrouw Smit (82) kom je voor de medicatie en een boterham. Haar dochter is er. Zij zegt: 'Mijn moeder heeft gisteren de hele dag pijn gehad. Geef haar nu maar een extra paracetamol van mij, dan hoeven we de huisarts niet te bellen.' Op de weeklijst staat paracetamol 500 mg, twee keer per dag; de ochtenddosis is net gegeven. Mevrouw Smit zit erbij en zegt niets; ze kijkt steeds naar haar dochter. De huisarts is telefonisch bereikbaar. Gisteren heb je zelf in de overdracht niet gezet dat mevrouw Smit pijn had en dat je haar pijn een 7 gaf. Je stagebegeleider komt pas over twee dagen langs. Je moet hier nu een beslissing nemen en wilt het goed kunnen uitleggen.
1. Wat doe je met het verzoek om een extra paracetamol van de dochter? Beargumenteer je antwoord.
Read the worked answer
Niet geven, wel serieus nemen.
- Een medicijn dat niet op de weeklijst staat, mag je niet toedienen. Paracetamol lijkt onschuldig, maar is bij te veel of te vaak schadelijk voor de lever, en je weet niet welke andere middelen mevrouw Smit gebruikt.
- Een extra dosis kan ook een klacht maskeren die een signaal is, bijvoorbeeld een infectie of een probleem met de heup.
- De dochter bedoelt het goed: ze ziet dat haar moeder pijn heeft en wil de huisarts niet lastigvallen. Ontken die pijn dus niet.
Wat je wél doet:
- Bij mevrouw Smit navragen waar de pijn zit, sinds wanneer en hoe erg.
- De huisarts bellen: pijn die een dag aanhoudt bij een kwetsbare oudere is een reden tot overleg. Het gesprek over de dosering hoort bij de arts.
- Afspreken wat er mag tot het antwoord van de arts er is, bijvoorbeeld een warme kruik of een andere houding.
Zo geef je niet toe aan de druk, maar laat je mevrouw Smit niet met de pijn zitten.
2. Hoe voer je het gesprek met de dochter? Beschrijf wat je zegt en wat je vooral niet doet.
Read the worked answer
Wat je doet:
- Erken haar zorg: 'Ik zie dat u zich zorgen maakt en dat u wilt dat uw moeder geen pijn heeft.'
- Leg in gewone taal uit waarom je niet zelf een extra tablet geeft: dat staat niet op de lijst en de huisarts beslist over de dosering. Geen regels opdreunen, maar het risico uitleggen.
- Laat haar meedenken over wat wel kan: wat helpt uw moeder als de pijn opspeelt, wat merkt u thuis, wanneer bellen we de huisarts?
- Neem haar serieus in haar rol: vraag of ze erbij wil zijn als je de huisarts belt.
- Maak een concrete afspraak en schrijf die op, zodat ze weet wat er gebeurt.
Wat je niet doet:
- Niet in discussie gaan over wie er beslist; dat maakt het een machtsstrijd.
- Niets beloven wat je niet kunt nakomen.
- Niet over het hoofd van mevrouw Smit heen praten. Richt je ook tot haar en vraag wat zij zelf wil, want zij is de cliënt.
- De dochter niet wegzetten als lastig. Familie die klaagt, is meestal familie die zich zorgen maakt.
3. Je hebt gisteren de pijn van mevrouw Smit niet gerapporteerd. Hoe reflecteer je hierop en wat zet je nu in gang?
Read the worked answer
Eerst herstellen, dan reflecteren.
- Vandaag alsnog in de overdracht zetten: pijn, pijnscore 7, wat je hebt gedaan en dat je het gisteren niet hebt genoteerd. Eerlijk en feitelijk, zonder jezelf schoon te praten.
- De huisarts belt je nu toch, dus koppel de pijn aan dat gesprek.
- Je stagebegeleider informeer je zelf, voor hij over twee dagen langskomt. Zo kom je niet in de situatie dat hij het via een ander hoort.
Reflectie in stappen (STARR):
- Situatie en taak: drukke dienst, ik was vergeten te rapporteren.
- Actie: ik dacht 'dat doe ik straks' en het schoot eruit.
- Resultaat: de volgende collega en de arts hadden de pijn niet in beeld. Dat is precies wat rapportage moet voorkomen.
- Reflectie: wat mij overkwam was tijdnood, maar wat ik deed was een signaal laten liggen. Bij pijn hoort het direct in de overdracht, ook als het druk is.
- Transfer: ik spreek met mezelf af dat ik bij elk signaal dat pijn of achteruitgang betreft meteen een korte regel schrijf, ook als de rest van de zorg nog moet. Bij een volgende dienst vraag ik mijn begeleider om feedback op mijn rapportage.