Mens en gezondheid
Het examen toetst of je gezondheid en leefstijl kunt herkennen, gezondheidsrisico’s kunt signaleren en binnen je rol passende preventie toepast. Je hoeft geen diagnose te stellen; je moet wel veranderingen zien, objectief rapporteren en op tijd overleggen.
Gezondheid als samenspel
- Gezondheid is lichamelijk, mentaal en sociaal welbevinden, niet alleen de afwezigheid van ziekte.
- Leefstijlfactoren: voeding, beweging, slaap, stress, alcohol, roken, hygiëne en sociale contacten.
- Preventie: voorkomen, vroeg opsporen en complicaties beperken. In de praktijk vooral: hygiëne, veilig eten, bewegen, valpreventie en goed observeren.
Signaleren en rapporteren
Let op eetlust, drinken, gewicht, huid, wondjes, pijn, slaap, stemming, medicatie-inname en zelfredzaamheid. Vraag open, luister, noteer feiten met tijd en plaats, en volg het meldprotocol. Overleg met verpleegkundige, huisarts of mantelzorger; geef geen advies dat buiten je bevoegdheid valt.
Voorbeeld
Meneer De Vries (78) woont zelfstandig. Hij eet sinds een week weinig, drinkt nauwelijks en is vergeetachtig over zijn medicatie. Je ziet ook een droge huid en hij voelt zich duizelig. Redenering: dit zijn signalen van mogelijk uitdroging, ondervoeding en medicatieproblemen. Je stelt geen diagnose. Je observeert en noteert, vraagt open naar dorst, pijn en eetlust, controleert of hij hulp heeft bij medicatie, meldt bij de wijkverpleegkundige en legt afspraken vast. Zo voorkom je dat hij alleen een folder krijgt zonder vervolg.
Valkuilen
- Direct zeggen: “U heeft diabetes” of “U moet meer drinken” zonder onderzoek.
- Alleen rapporteren als er al een incident is.
- Subjectieve oordelen (“hij is lui”) in plaats van feiten.
- Vergeten toestemming en privacy te regelen.