Twee minuten spreken over thuiswerken
Amin (22) doet NT2 Programma II en moet voor Spreken twee minuten spreken over de stelling: 'Thuiswerken moet de norm worden.' Hij krijgt dertig seconden voorbereiding en moet minstens twee voordelen, één nadeel en één advies aan zijn werkgever noemen. Amin is sterk in korte antwoorden, maar raakt in de war bij een lange monoloog: na veertig seconden stopt hij, zegt 'eh' en herhaalt zijn eerste zin. Het woord 'kantoorbaan' schiet hem niet te binnen; hij zwijgt acht seconden. De beoordelaar let op samenhang, vloeiendheid, woordenschat en grammaticale correctheid. Amin heeft nog drie weken. Hij oefent thuis voor de spiegel maar neemt zichzelf nooit op. Hij heeft een lijst met signaalwoorden (ten eerste, daarentegen, kortom), maar gebruikt die alleen als hij ze opschrijft.
1. Ontwerp een structuur van maximaal vijf stappen die Amin in dertig seconden kan onthouden. Koppel elke stap aan een eis uit de opdracht.
Read the worked answer
- Standpunt (5 sec): 'Ik vind thuiswerken prima, maar niet als norm voor iedereen.'
- Voordeel 1 met voorbeeld: geen reistijd, meer concentratie.
- Voordeel 2: betere combinatie met zorgtaken - noem één concreet geval.
- Nadeel plus nuancering: minder contact met collega's; gebruik 'weliswaar... maar' of 'daarentegen'.
- Advies en slot: 'Kortom, mijn advies aan de werkgever is twee dagen thuis en drie dagen op kantoor.'
Reken: twee minuten in een rustig tempo is ongeveer 180-220 woorden, dus zo'n 40 woorden per stap. De vijf stappen dekken precies de eisen (twee voordelen, één nadeel, één advies) plus het standpunt. Eén ankerwoord per stap volstaat - standpunt, reistijd, zorg, contact, advies - want uitgeschreven zinnen kosten voorbereidingstijd.
2. Amin vindt 'kantoorbaan' niet. Geef twee reparatiestrategieën met voorbeeldzinnen en leg uit waarom zwijgen hier duur is.
Read the worked answer
Strategie 1 – omschrijven: 'werk waarbij je de hele dag achter een bureau zit'. Strategie 2 – breder of smaller woord: 'een baan op kantoor', 'administratief werk'. Strategie 3 – expliciet benoemen: 'hoe heet dat... even denken... een kantoorbaan' - je vult de stilte met taal in plaats van met stilte.
Waarom zwijgen duur is: acht seconden stilte telt mee voor vloeiendheid en kost tijd voor de rest van de opdracht; de beoordelaar hoort geen taal. Een onvolmaakte omschrijving levert nog steeds woordenschat en samenhang op. Belangrijk: ga niet terug naar je eerste zin om opnieuw te beginnen, maar zeg 'wat ik bedoel is...' en ga verder met de volgende stap van je structuur.
3. Waarom is zichzelf opnemen nuttiger dan oefenen voor de spiegel? Noem twee observatiepunten en één valkuil.
Read the worked answer
Bij de spiegel hoor je jezelf niet terug; je merkt geen vulwoorden, geen herhalingen en geen tempowisselingen. Een opname laat dat wel horen, en je kunt hem naast de beoordelingscriteria leggen.
Observatiepunten: (1) het aantal 'eh' en herstarts per minuut - richtlijn: onder de drie; (2) of alle vijf structuurdelen aanwezig zijn en hoeveel woorden je in twee minuten haalt (richting 180-220).
Valkuil: alleen luisteren naar wat fout klonk. Tel eerst en luister pas daarna inhoudelijk. Doe drie gerichte rondes: één keer alleen op vloeiendheid, één keer alleen op grammatica (werkwoordstijd, lidwoorden), één keer alleen op opbouw. Anders verzand je in details en verlies je het geheel uit het oog.