NT2 Programma II cheat sheet

Bij Lezen Programma II krijg je teksten met opdrachten die je op de computer maakt; er is geen apart correctiemoment tijdens het examen, dus lees de opdracht altijd eerst volledig door.

Vraagtypen die terugkomen: hoofdgedachte, deelonderwerp, functie van een alinea, betekenis van een woord uit de context, en mening/standpunt van de auteur onderscheiden van feiten.

Sleutelwoord in de vraag bepaalt het leesdoel: 'waarom' vraagt om een reden (want, omdat, doordat), 'wat is het doel' vraagt om tekstsoort en publiek (informeren, overtuigen, activeren, instrueren).

Bij meerkeuzevragen met 'Welke bewering is juist?' geldt: één bewering is volledig gedekt door de tekst; afleiders bevatten vaak een waar detail in een verkeerde conclusie of een te sterke formulering (altijd, nooit, alle).

Signaalwoorden markeren tekstverband: echter/maar = tegenstelling, daarom/dus = conclusie, bijvoorbeeld = toelichting, bovendien/tevens = opsomming, hoewel = toegeving, daarentegen = vergelijking.

Bij gap-tekst of zinsdeel-invuloefeningen toets je de kandidaat-zin op verwijswoorden en congruentie met de zin ervoor en erna; aansluiting op voegwoord en herhaling van zelfstandig naamwoord zijn de sterkste aanwijzingen.

Woordbetekenis uit context: kijk naar de directe omgeving (collocaties), naar de tegenstelling in dezelfde zin, en naar het register (formeel vs. informeel) om de juiste betekenis te kiezen.

Tijdbewaking: het aantal opdrachten is vast; blijf niet langer dan ongeveer twee keer de gemiddelde tijd op één opdracht hangen en markeer twijfelgevallen om later terug te keren.

Bij Luisteren Programma II hoor je elk fragment doorgaans één keer; notities maken tijdens het luisteren is toegestaan en nodig, want de audio wordt niet herhaald.

Vraagvolgorde volgt meestal de chronologie van het fragment; lees de vraag en antwoordopties vóór het fragment start, zodat je gericht luistert naar het gevraagde detail.

Onderscheid hoofd- en bijzaak: sprekers noemen vaak eerst een verkeerd spoor ('Ik dacht eerst dat...') en corrigeren daarna; het definitieve standpunt volgt na signaalwoorden als 'maar', 'eigenlijk', 'uiteindelijk'.

Functie van uitingen: herken of een spreker iets constateert, adviseert, bekritiseert, relativeert of juist benadrukt; intonatie en klemtoon wijzen op nadruk en irony.

Cijfer- en datumvragen: luister naar de context rond het getal (per maand, per jaar, sinds, tot) omdat hetzelfde getal in een andere eenheid terugkomt als afleider.

Meerkeuzevragen met twee sprekers: bepaal per optie wie wat zegt (spreker A of B); een optie die alleen door de andere spreker wordt genoemd is meestal fout.

Bij 'Wat is het doel van dit gesprek?' kies je de communicatieve functie (informeren, overtuigen, klacht indienen, afspraak maken) op basis van de openings- en slotbeurt, niet op basis van één detail.

Als je een antwoord mist: kies op basis van de globale strekking van het fragment en ga direct door; blijven hangen kost de volgende vraag.

Bij Schrijven Programma II schrijf je korte, taakgerichte teksten (e-mail, brief, bericht, formulier, korte notitie); de opdracht vermeldt altijd doel, ontvanger en aanleiding, en alle drie moeten in de tekst terugkomen.

Vaste opbouw voor een e-mail of brief: aanhef (Beste/Hallo + naam, of Geachte heer/mevrouw bij formeel), inleidende zin met de aanleiding, kern met alle gevraagde punten, afsluitende zin met verzoek of conclusie, slotgroet en naam.

Deelpunten uit de opdracht moeten allemaal aan bod komen; een gemist deelpunt kost meer punten dan een kleine spelfout, dus nummer de punten en vink ze af.

Register: gebruik 'je/jij' bij informeel (vrienden, bekenden) en 'u' bij formeel (instantie, werkgever, onbekende); meng deze vormen niet in één tekst.

Woordvolgorde: in een hoofdzin staat de persoonsvorm op de tweede plaats; na een bijwoordelijke bepaling vooraan volgt inversie (Morgen stuur ik...). In een bijzin gaat de persoonsvorm naar het einde (omdat ik morgen niet kan komen).

Verbindingswoorden maken de tekst samenhangend: gebruik ten minste enkele van omdat, daarom, maar, echter, bovendien, ten slotte, en wissel niet onnodig van stijl.

Lengte en conventies: houd je aan het gevraagde aantal woorden en aan standaardconventies (datum, onderwerpregel bij formele e-mail, geen afkortingen zoals 'i.p.v.' in formeel taalgebruik).

Controleer na het schrijven op drie punten: alle deelopdrachten aanwezig, werkwoordsvorm en persoonsvorm congruent met het onderwerp, en spelling van werkwoorden in de verleden tijd (sterke vs. zwakke werkwoorden).

Bij Spreken Programma II voer je gesproken opdrachten uit die worden opgenomen; je spreekt in een koptelefoon/microfoon en de beoordeling richt zich op taakuitvoering, begrijpelijkheid, woordenschat, grammatica en uitspraak.

Bereid je per opdracht kort voor met steekwoorden (niet een uitgeschreven tekst): een uitgeschreven tekst leidt tot voorleesgedrag en een vlakke intonatie, wat negatief wordt beoordeeld.

Bij een beschrijvende opdracht (bijv. een situatie of afbeelding beschrijven) werk je in een vaste volgorde: wat zie je, wat gebeurt er, wat is het gevolg of de oplossing.

Bij een meningopdracht gebruik je de structuur standpunt – argument – voorbeeld – conclusie; minimaal één argument met toelichting is nodig om de opdracht volledig te vervullen.

Vloeiendheid: aarzel niet te lang; gebruik korte herstelformules ('even kijken', 'wat ik bedoel is') in plaats van stilte, en houd het spreektempo gelijkmatig.

Uitspraak: let op klinkerlengte (man/maan), de /ɣ/ en /x/ (goed, school), eindmedeklinkers (hond, heb) en de Nederlandse 'r'; verkeerde klemtoon kan de begrijpelijkheid verminderen.

Bij een dialoog- of reactieopdracht reageer je inhoudelijk op de gesproken vraag: geef antwoord, vraag zo nodig door, en bevestig wat de gesprekspartner zei voordat je een tegenargument geeft.

Tijdbeheer: spreek de gevraagde tijd vol (te kort betekent onvolledige taakuitvoering), maar herhaal jezelf niet; rond af met een expliciete slotzin.